(2821 S. K. m. 29)
Dava: Davacı, işe alınması gerektiğinin tespiti ile vaki sataşmanın önlemesine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme, davacının işine iadesine ve bu konudaki sataşmanın önlenmesine karar vermiştir. Hüküm, süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı, 1.1.1974 tarihinde davalıya ait işyerinde işe girmiş, 3.3.1974 tarihinde Sosyal İş Sendikası Genel Sekreterliğine seçildikten sonra 4.3.1974 tarihinde işinden ayrıldığı işverene bildirilmiştir. Profesyonel sendikacılığını bu suretle 1.8.1979 tarihine kadar sürdürdükten sonra Sendika Şubesinin feshi üzerine işsiz kalan davacı, 1.8.1979 tarihinde davalı işverene başvurarak iş istemiş, işe kabul edilmemesi nedeniyle işbu davayı açmış bulunmaktadır. Davadaki istek, boşta geçen sürelere ilişkin sosyal haklarla, ücret alacağından ibarettir.
İşçi teşekkülü idareciliğinin teminatına ilişkin olarak davaya dayanak yapılan 274 sayılı Yasanın 20/1. maddesinde "işçi teşekküllerini yönetim kurullarında görev alarak kendi talepleriyle işyerinden ayrılan işçiler teşekküldeki görevlerini seçime girmemek, seçilmemek veya çekilmek suretiyle son bulması üzerine işe alınmalarını istedikleri takdirde, işveren talep tarihinden itibaren en geç bir ay içinde o andaki şartlarla eski işlerine veyahut eski işlerine uygun bir diğer işe, diğer isteklilere tercih ederek almaya mecburdur. Bu takdirde ücret ve işten çıkarılmada işçinin eski kıdem hakları saklıdır." denilmektedir. Anılan hükme göre işverenin yükümü, boş olması halinde işçiyi eski işine veya eski işine uygun bir diğer işe diğer isteklilere tercihan almaktan ibarettir. Eğer işyerinde işçinin eski işi ya da eski işine uygun bir iş yoksa başka bir deyişle bu kadrolar tamamıyla dolu ise, işverenin işe alma mecburiyetinden sözedilemez.
Davacı, 274 sayılı Yasanın 20 nci maddesine dayandığına göre, işe alınması için başvuru tarihi olan 1.8.1979 tarihinde davacının eski işinin ya da buna uygun başka bir işi olup olmadığı araştırılmadan, isteğin hüküm altına alınması isabetsizdir.
Başvuru tarihinde, eski işin boş veya buna uygun iş bulunması halinde işe alınmamış olmanın cezasal yaptırım yanında hukuki sorumluluğunda işe alınmamak suretiyle işsiz kalan işçinin tekrar bir iş bulabileceği süre içerisindeki ücret alacağı karşılığı tazminat olmak gerekir.
Bu yönler araştırılmadan, hüküm tesisi yasaya aykırıdır.
Sonuç: Temyiz olunan hükmün, açıklanan nedenlerle davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine 22.9.1981 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy