(2822 S. K. m. 6, 9) (1475 S. K. m. 27)
Dava: Davacı, yevmiyesinin tespiti ile ücret farkı alacağı ve sosyal yardımlardan doğan alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm, süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeblere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - Davacı, 2.11.1976 muvazzaf askerlik hizmeti nedeniyle işyerinden ayrılmış ve sağlık nedenleriyle askerlik hizmeti aralıklı olarak sürdürerek, nihayet 9.7.1982 tarihli bir rapor üzerine Ekim/1982 tarihinde askerliğe elverişli görülmeyerek serbest bırakılmış, 13.12.1982 tarihinde ise aynı işyerinde tekrar işe alınmıştır. Bu arada 24.6.1982 tarihinde, 1.6.1978 - 31.5.1980 tarihli bir TİS, yapılmış ve bunun 5. maddesinde askerlik süresi içinde yürürlüğe konulan TİS'leri ile getirilen hakların askerlik nedeniyle ayrılan ve tekrar işe başlayan işçilere de aynen uygulanarak, ücretinin buna göre tespit edileceği kararlaştırılmıştır. Bundan sonra sözleşme yine YHK, tarafından 1.6.1980 tarihinden itibaren yenilenmiş aynı maddeye bu sözleşmede de yer verilmiştir. Davalı davacıya ikinci sözleşmeyi uygulamış, önceki sözleşmeyi uygulamamıştır. Davacı bütün sözleşmelerin uygulanması isteği ile bu davayı açmış, mahkemece de isteğe uygun olarak karar verilmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacının askerlik nedeniyle ayrıldığı ve askerlikten döndüğü tarihlerde 1.6.1978 ile 31.5.1980 tarihleri arasında sözleşme mevcut değildir. Bu sözleşme kendisi askerde iken yapılmıştır. Bu itibarla anılan sözleşme hükmü davacı için bir hak sağlamaz. Davacının ancak askerilk nedeniyle ayrıldığı tarihte böyle bir TİS. hükmü olsaydı o takdirde yararlanması söz konusu olabilirdi. Oysa ayrıldığı tarihte böyle bir hüküm mevcut değildir. Bundan başka TİS. hükmü ancak askerlik hizmetini kanuni süresi içinde tamamlayan için getirilmiştir. Davacının askerlik hizmeti ise normal süresinde bitmemiş 6 seneye yakın devam etmiştir. Askerlik döneminde özellikle raporlu ve istirahatli geçen sürelerde yapılmış bu Toplu iş sözleşmesi'nin uygulanması düşünülmüş ve istenmiş olmaz. Bu nedenlerle davacının 1.6.1978 - 31.5.1980 tarihleri arasını kapsayan Toplu iş sözleşmesi'nde öngörülen ücret zamlarından yararlandırılmış olması doğru değildir, isteğin bu kısmının reddi gerekir.
3 - Davacı 13.12.1982 tarihinde işbaşı yaptığı halde hesaplarda daha önceki bir tarihin başlangıç alınması hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarda gösterilen sebeblerden davalı yararına BOZULMASINA ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,21.9.1986 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy