(1475 S. K. m. 35)
Dava: Davacı, akti tatil ücretinin ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü :
Karar: 1 - Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2 - Davacının, 1.3.1989 tarihinden sonraki kısmı 1.3.1989 ile 28.2.1991 tarihleri arasında yapılan 12. dönem işletme toplu iş sözleşmesine tabi olması gerekir. Bu toplu iş sözleşmesinin normal çalışma süresi başlıklı 25. maddesinde normal çalışma süresi günde 8,5 saat, haftada 5 gün ve 42,5 saat olarak gösterildikten sonra işçilere bu çalışmaları karşılığında 45 saat üzerinden ücret ödeneceği öngörülmüş ve haftada 2 gün tatil hakkı tanımıştır. Aynı maddenin (A) fıkrasında da akti tatil günlerinde çalıştırılan işçilere o günden önceki hafta içinde haftalık normal çalışma süresini fiilen tamamlayıp tamamlamadıklarına bakılmaksızın haftalık normal çalışma süresini 45 saate tamamlayan çalışmalar için normal mesai ücretleri üzerinden, 45 saati aşan çalışmalar için ise, % 80 zamlı ödeme yapılacağı hükme bağlanmıştır. Buna göre, normal haftalık çalışma süresi 42,5 saat olan işçiye bu çalışması için 45 saat üzerinden ücret ödenecek ve akti tatil gününde de çalıştırılmış ve çalışması ile birlikte haftalık çalışma süresi 45 saati geçmemiş ise, 42,5 ile 45 saat arası için normal mesai ücreti ödenecektir. Aradaki bu süre fazla mesai sayılmayacaktır. Fazla mesai ödemesi ancak akti tatil günü çalışmış olsa dahi haftalık çalışma süresi 45 saati aşması halinde aşan süre için söz konusu olacaktır. 26. maddede ise, vardiyalı çalışmalar düzenlenmiştir. Bu maddenin 3. paragrafında üçlü vardiya çalışmalarında normal çalışma süresinin günde 7,5 saat, haftada 5 gün ve 37,5 saat olduğu belirlendikten sonra işçilere bu çalışmaları karşılığında 45 saat üzerinden ödeneceği kabul edilmiştir. Bunu takip eden fıkrada da üçlü vardiya çalışmalarında işçilerin akti tatil günlerinde çalıştırılmaları halinde 25. maddenin (d) fıkrası esaslarına göre ödeme yapılacağı belirlenmiştir. Şu durumda akti tatil gününde çalıştırılan üçlü vardiya düzenindeki işçilere de normal çalışma sürelerine tabi işçilerde olduğu gibi 25. maddenin (d) fıkrası hükmü uygulanacaktır. Böyle olunca üçlü vadiya düzeninde çalışan bir işçinin akti tatil gününde çalışması halinde haftalık çalışma süresi 45 saate ulaşması halinde 73,5 ile 45 saat arasındaki çalışma süresi için normal mesai ücreti ayrıca ödenecek fakat bu süre fazla mesai sayılmadığı için zamlı ödeme söz konusu olmayacaktır. Üçlü vardiya sisteminde çalışan işçiye de % 80 zamlı ödeme ancak akti tatil günü çalışması da dahil haftalık 45 saati aşan süre için mümkün olacaktır.
Mahkemece bu toplu iş sözleşmesinin açık hükümlerine rağmen akti tatil günü çalışmalarının bir bölümü fazla mesai kabul edilerek hüküm kurulmuştur. Bu şekildeki hesaplama ve kabul sözü edilen toplu iş sözleşmesinin hükümleri gibi yorumlanması isabetsizdir. Öte yandan davalı 37,5 saat karşılığının 45 saat üzerinden ödendiğini ayrıca akti tatil günü çalışmasına isabet eden 7,5 saat içinde normal mesai ücreti olarak ödeme yapıldığını, böylece davacıya toplam haftalık 52,5 saat üzerinden ödemede bulunulduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Gerçekten böyle bir ödeme yapılmışsa, davacının 1.3.1989 tarihinden sonraki isteğinin reddine karar vermek gerekir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda gösterilen sebepten BOZULMASINA, 13.07.1990 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy