(1475 S. K. m. 61/B)
Dava: Davacı, ücret farkı alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi Toplu İş Sözleşmesinin 60/e maddesinde öngörülen verimliliği teşvik primi isteminde bulunmuş, mahkemece de istek gibi hüküm kurulmuştur.
Davanın dayanağı 9.5.1997 tarihinde imzalanan 1.3.1997-28.2.1999 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesinin 60/e maddesidir. Gerçekten bu maddede müktesep hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek kaydı ile günlük normal mesai süresi 8.5 saat ve üzerinde olan bütün işçilere çalıştıkları normal mesai günleri için işbaşında kaldıkları saat başına saat ücretlerinin % 15i oranında verimliliği teşvik primi ödenir. Günlük normal mesaisi 8.5 saatin altında olanlardan, günlük 8.5 saatlik mesai programına uygun olarak çalışanlar da bu prime hak kazanırlar. 8.5 saatlik mesaiden daha az süreli mesaiye tabi olanlar bu primden yararlandırılmazlar kuralına yer verilmiştir.
Davacı işçi kaynakçı olup işyerinde 8.5 saatin altında normal mesai yaptığı konusu taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Normalde bu maddeye göre anılan primden davacının da yararlandırılması gerekir. Ne var ki Toplu İş Sözleşmesinin imzalanmasından kısa bir süre sonra 16/51997 tarihinde Toplu sözleşme tarafı temsilcilerinin birlikte düzenledikleri protokolde davacı durumunda bulunan işçiler hakkında Toplu İş Sözleşmesinin anılan kuralının uygulanmaması kararlaştırılmıştır. Gerçekten bu protokolde bu toplu iş sözleşmesinin 60. maddesinin (e) fıkrasında yer alan günlük normal mesaisi 8.5 saatin altında olanlardan günlük 8.5 saatlik mesai programını uygun olarak çalıştırılandan bu prime hak kazanırlar hükmüne göre günlük 8.5 saatin altında çalışan işçiler bu maddedeki verimliliği teşvik priminden yararlanamayacak, sadece günlük 8.5 saat veya daha fazla çalışan işçiler bu primden yararlanacak, günde 8.5 saatlik mesai programına göre günde 8.5 saat çalıştırılarak verimliliği teşvik priminden yararlanmış olan işçilerden çalıştığı için 1475 sayılı İş Kanunun 61/B maddesi ve bu maddeye istinaden çıkarılan tüzük gereğince günde azami 7.5 saat veya daha az çalışılması gerekin işlerden olduğu bilahare tespit edilen işçilere verimliliği teşvik primi geri alınarak 7.5 saati aşan çalışması için sadece fazla çalışma ücreti ödenir. denilmektedir.
Görüldüğü üzere protokol Toplu İş Sözleşmesinin 60/e maddesini kısmen uygulamadan kaldırmıştır ki, bu tür protokoller dairemizin kararlılık kazanmış uygulamasına göre geçerlidir. Yeter ki protokol geçmişe yönelik ve kazanılmış hakları ihlal etmiş olmasın. Somut olayda kazanılmış hak ihlal edilmemiş ve ileriye yönelik olarak hükümler konulmuştur. Ayrıca belirtmek gerekir ki sözleşmenin protokol Toplu İş Sözleşmesi tarafları temsilcileri tarafından düzenlenmiştir ki yetkili olan bu kişilerin bu tür işlemleri öğretide de geçerli sayılmaktadır. Bu durumda protokol içeriği dikkate alınarak işlemin reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile kabulü isabetsizdir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 22.12.1998 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy