(2821 S. K. m. 4)
Dava: Taraflar arasındaki, ücret farkı, ikramiye ve bayram harçlığının ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazıl nedenlerle reddine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davacı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 12.10.1999 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davacı adına Avukat ....... ile karşı taraf adına Avukat ..... geldi. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: .............. Sanayi A.Ş. ile .............. İşçileri Sendikası arasında düzenlenen 01.01.1998-31.12.1999 yürürlülük süreli Toplu İş Sözleşmesi, "kapsam" başlıklı 4. maddesi "... işverenin Adana Tarsus yolu üzerinde kurulu işyeri ile Silivri işyerini işin niteliğini ve yürütümü bakımından kanunen bu işyerlerine bağlı bulunan yerlerle dinlenme, çocuk emzirme, yemekhane, yıkanma, muayene ve bakım, beden ve mesleki eğitim yerleri ile avlu gibi sair eklentileri" yer itibariyle kapsama almış olup 02.04.1998 tarihinde imzalanmıştır.
Bu toplu iş sözleşmesinin yürürlük ve iza tarihinde sonra Adana Tarsus yolu üzerinde kurulu işyeri alanı içinde "............... işletmesi" adı altında bir ünitenin açılıp faaliyete geçirildiği ve Sosyal Sigortalar Kurum Genel Müdürlüğü'ne ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Çalışma Müdürlüğüne 06 Dokuma işkolu olarak tescil edildiği, 160 kadar işçinin çalıştırılmaya başlandığı taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık bu yeni üretim alanında çalışmakta olup ...... Sendikasına üye olan davacı ve diğer işçilerin yukarıda anılan Toplu İş Sözleşmesinden yararlanabilip yararlanamayacaktır konusu üzerinde toplanmaktadır. Bu yeni işyerinin iş kolları tüzüğünün 03 sıra numarasında yeralan "petrol, kimya ve lastik" işkoluna girdiği kabul edildiği takdirde çalışan işçilerin toplu iş sözleşmesinden yararlanmaları gerektiği kuşkusuzdur. Böyle bir varsayımla bu ünitenin sonradan kurulmuş olmasının sonuca etkili olmadığı kabul edilmelidir.
Aksi durumda ise, işçiler dokuma işkoluna giren bir işyerinde çalıştıkları için başak işkoluna giren işyeri için bağıtlanan Toplu İş sözleşmesinden yararlanamazlar.
Mahkemece dosya içinde bulunan Bölge Çalışma Müdürlüğü yazılarında bu yeni işyerin dokuma işkoluna girdiği şeklindeki yazısına değer verilerek ve anılan Toplu İş Sözleşmesi tarafı .... Sendikası'nın da bu tespite karşı bir itirazda bulunmadığı gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, Bölge Çalışma Müdürlüğü'nden gelen cevabı yazı, 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 4. maddesinde öngörülen prosedür sonucu yapılan işkolu tespiti niteliği ve gücünde değildir. Gerçekten aynı konuda açılmış olup, Adana 2. ş Mahkemesinde yargılaması devam eden davalar nedeniyle yapılan keşif sonucu Avukat, kimya, mühendisi ve makine mühendisinden oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen 22.07.1999 tarihli bilirkişi raporu eldeki bu dava dosyasına ibraz edilmiş olup, işyerinin Petrol-Kimya ve Lastik" işkoluna girdiği sonucuna varılmıştır. Bu rapor dava dosyamız için bağlayıcı nitelikte değilse de işin mahkemeler tarafından farklı biçimlerde sonuçlandırılmasının önlenebilmesi için köklü ir çözüm şeklinin bulunması kaçınılmazdır ki 2821 sayılı Sendikalar Kanunu'nun 4. maddesi uygulayıcılara yol göstermektedir. Gerçekten bu maddede "bir işyerinin girdiği işkolunun tespiti Çalışma Bakanlığı'nca yapılır Çalışma Bakanlığı tespit ile ilgili kararını Resmi Gazetede yayınlar. kararın yayımı müteakip bu tespite karşı ilgililer iş davalarına bakmakla görevli mahalli mahkemede 15 gün içinde dava açabilirler Mahkeme iki ay içinde kararını verir. Kararın temyiz edilmesi halinde Yargıtay uyuşmazlığı iki ay içinde kesin olarak karar bağlar" denilmektedir. B madde karşısında mahkemece yapılması gereken iş toplu iş sözleşmesi tarafı olup işçilerden altığı yetki belgesi ile davayı açan sendikaya önel verilerek anılan ünitenin hangi işkoluna girdiğinin tespiti isteği ile Çalışma Bakanlığına başvurarak 4. maddedeki prosedürün işletilmeye başlatılarak sonucun beklenmesi yoluna gidilmelidir. İşkolu belirlendikten sonra da davanın kabulü ya da reddi şeklinde uyuşmazlığın çözümlenmesi gerçeğin ortaya çıkması bakımından uygun olacaktır.
Eksik inceleme ile hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASI, davacı yararına takdir edilen avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12.10.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy