(1475 S. K. m. 17)
Dava: Taraflar arasındaki, ücret, ikramiye ve fazla çalışma ücreti farkları ile hafta bayram ve genel tatil gündeliklerinin ödetilmesi davasının yapılan yargılaması sonunda; ilamda yazılı nedenlerle gerçekleşen miktarın faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine ilişkin hükmün süresi içinde duruşmalı olarak temyizen incelenmesi davalı avukatınca istenilmesi üzerine dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 22.6.1999 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü davalı adına Avukat O. Özbek ile karşı taraf adına Avukat Y. Aksakal geldiler. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı işçi davalıya ait işyerinde çalışmakta iken 21.12.1992 tarihinde ihbar ve kıdem tazminatları ödemek suretiyle diğer birçok işçi gibi işyerinden ayrıldığı daha sonra 7.1.1993 tarihinde yeni bir hizmet sözleşmesi düzenlenmek suretiyle tekrar işe başlatıldığı dosya içeriğinden anlaşıldığı gibi, bu olgular tarafların da kabulündedir.
Uyuşmazlık Toplu İş Sözleşmesiyle öngörülen ücret zamlarının daha önceki yüksek ücrete mi daha sonraki düşük ücrete mi uygulanması gerektiği noktasında toplanmaktadır.
Davacı işçi girdi çıktı yapılmak suretiyle işyerinde çalıştırıldığını, bu itibarla önceki yüksek ücretin baz alınması gerektiğini; davalı işveren ise, ekonomik bir kriz içinde bulundukları için davacı ile birlikte çok sayıda işçiyi haklarını ödemek suretiyle çıkarmak zorunda kaldıklarını, işyerinin birçok bölümünün bu nedenle kapatıldığını seperetör bölümünde çalışan işçilerden davacı ile birlikte bir kaçının onların istekleri üzerine daha düşük bir ücretle işe aldıklarını arada 15 günlük bir kesintinin de bulunduğunu iyi niyetle bu işlemleri yürüttükleri için yeni bir hizmet akdinin varlığının kabulü gerektiğini, bu itibarla da sonra düşük ücrete göre sözleşme zamlarının uygulanmasının iş hukuku ilkelerine uygun bulunduğunu savunmuştur.
Mahkemece Dairemizin bozma kararı doğrultusunda resmi kuruluşlardan bilgiler istenmiş, gelen cevaplar ve tüm dosya tekrar bilirkişiye tevdi edilerek yeni bir rapor alınması cihetine gidilerek istek doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
İş ve İşçi Bulma Kurumu Müdürlüğü ilgili Vergi Dairesi Müdürlüğü ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Bölge Çalışma Müdürlüğü yazıları ve cevabi yazıları tüm dosya içeriği dikkate alındığında; 1992 Ekim ayından itibaren 8-10 ay işyerinde çalışan işçilerin tedricen azaltıldığı, bu sayının 1992 Ekim ayında 112 iken 1993 Mart Nisan aylarında 20 işçiye kadar düştüğü çıkarılan işçilere ihbar ve kıdem tazminatlarının o günkü koşullara göre tam olarak ödendiği 1992 yılı sonu itibariyle işyerinin 5 milyar lira zarara uğradığı ekonomik bir güçlük yeni kriz söz konusu olduğu için işçi tensikatına gidildiği ve işyerinin kapatılma noktasına kadar geldiği müdür ile birlikte birkaç işçinin işyerinde bırakıldığı Dairemizin bozma kararından sonra ek davanın yargılaması devam ederken dinlenen kimi davacı tanıklarının anlatımlarına göre seperatör bölümünde çalışan davacı ve kendilerinin işveren nezdinde ricada bulunmaları ve asgari ücretle çalışmayı dahi kabul ettiklerini bildirmeleri üzerine işe tekrar alındıkları böylece önceki feshin ihbar tazminatı da ödenmek suretiyle usul ve yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiği 15 günlük bir aradan sonra işçinin yeni bir hizmet akdiyle ancak düşük ücretle işe alındığı ortaya çıkmış bulunmaktadır. Bu maddi ve hukuki olgular karşısında ortada kanuna karşı bir hile olmadığı sonucuna varılarak Toplu İş Sözleşmesi zamlarının davalı işverenin yaptığı gibi son düşük ücret baz alınarak uygulanması gerektiği sonucuna varılmalıdır. Bunun sonucu olarak da dava reddedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, davalı yararına takdir edilen 65.000.000 TL. duruşma avukatlık parasının karşı tarafa yükletilmesine ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 22.06.1999 gününde oybirliği ile karar verildi.(¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy