(İşkolları Tüzüğü EK)
İzelman Genel Hizmet ve Temizlik İşleri Özel Eğitim, Reklamcılık ve Taşımacılık Limited Şirketine ait işyerinin işkolları tüzüğünün 18 sıra numaralı kara taşımacılığı işkoluna girdiğine ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 31.8.1999 tarih ve 1999/27 sayılı kararı 16.9.1999 tarih ve 23818 sayılı Resmi Gazetede yayınlanmış olup bu tespite karşı Belediye İş ve Hizmet İş Sendikaları süresi içerisinde itiraz davası açmışlardır.
Mahkemece yapılan yargılama sonunda anılan Limited Şirketin çeşitli ünitelerinde ağırlıklı olarak kara taşımacılığı işlerinin yapıldığı ve bu işlerde çalışan işçilerin tüm çalışanların çoğunluğunu oluşturduğu gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Esasen işkolu tespit kararı da aynı görüşten hareket ederek nakliyat iş sendikası tarafından işkolu tespiti istenen anılan işyerinin kara taşımacılığı işkoluna girdiği sonucuna varılmıştır.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü için, İzelman Genel Hizmet ve Temizlik İşleri Ticaret Limited Şirketi Ana sözleşmesinin kuruluş ve şirketin amaç ve konuları başlıklı maddeler üzerinde öncelikle durulması gerekir. Ana sözleşmenin 1. maddesine göre söz konusu limited şirket, İzmir Büyükşehir Belediye Başkanlığının iştiraklerinden olan İzmir Yayıncılık, İzmir Büyükşehir Belediyesi Yayıncılık ve Tanıtım Hizmetleri Ticaret ve Sanayi A.Ş. ve İzmir Ulaşım Hizmetleri Makina Sanayi A.Ş. (İZULAŞ) tarafından kurulmuştur. 3. maddesinde de; şirketin kuruluş amacının Genel Hizmet ve Temizlik Hizmeti vermekten ibaret olduğu belirtildikten sonra bu amacını gerçekleştirmek için yapacağı işler açık ve ayrıntılı biçimde bendler halinde gösterilmiştir. Bu ayrıntılı düzenlemede şirketin genel hizmet ve temizlik hizmetleri sunacağı, bu hizmetler için eleman temin edebileceği, şirketin bu konu ile ilgili özel ve kamu kuruluşların temizlik ve benzeri ihalelere katılabileceği, sigorta acentalığı yapabileceği ticari işletme rehni akdedebileceği, bu amaçlarla her türlü taşınır taşınmaz mal alım satımı, kira ve benzeri faaliyetlerde bulunabileceği, kredi sağlayabileceği diğer şirketlerle iştirakler kurabileceği öngörülmüştür. Görüldüğü gibi şirketin esas faaliyeti temizlik, park bahçe bakımı gibi belediye hizmetlerine ilişkin işlerden oluşmaktadır. Dosya içeriğine göre fiilen bu işlerle birlikte şehir için yolcu taşıma işleri, hal, mezbaha, mezarlık, atık su, gıda maddeleri kontrolü gibi işlerin gerçekleştirildiği, huzurevi ve kimi sağlık kuruluşlarına temizlik elemanları temin etme gibi genel nitelikte işlerin yapıldığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece mütalaasına başvurulan bilirkişi raporlarında da belirtildiği üzere bu işlerle iştigal eden işçilerin önemli bir bölümünün toplu taşıma ve temizlik işlerinde çalıştıkları konusunda herhangi bir tereddüt yoktur. Limited Şirketin İzmir Büyükşehir Belediyesi iştirakleri tarafından kurulup paylarının % 50'şer olduğu işyerinde belediye hizmetlerine ilişkin temizlik denetim toplu ulaşım gibi işlerin görüldüğü, bunlar için belediyeye ait kimi kuruluşlara işçiler temin edilmesi gibi özellikler dikkate alındığında işyerinin işkolları tüzüğünün 28 numaralı Genel İşler işkoluna girdiğinin kabulü gerekir. Mahkemenin yanlış değerlendirme ile işyerinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının taşımacılık işinde çalıştığı dikkate alınarak işyerinin 18 numaralı kara taşımacılığı işkoluna girdiğinin kabulü isabetsiz olduğundan kararın bozularak ortadan kaldırılması ve bunun sonucu olarak itiraz davasının kabulü doğrultusunda hüküm kurulmak gerekmiştir.
Sonuç: Yukarıda gösterilen sebeplerle;
1. İzmir 1. İş Mahkemesinin 17.1.2000 tarih ve 1999/920 esas, 2000/2 karar sayılı kararın bozularak ortadan kaldırılmasına,
2. Muteriz sendikaların itirazlarının kabulü ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 31.8.1999 tarih 1999/22 sayılı olup 16.9.1999 tarih ve 23818 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan işkolu tespit kararının iptali ile İzelman Genel Hizmet ve Temizlik İşleri Özel Eğitim Reklamcılık ve Taşımacılık Limited Şirketi işyerinde yapılan işlerin niteliği itibariyle işkolları tüzüğünün 28 sıra numaralı Genel İşler işkolu kapsamına girdiğinin tespitine,
3. Harç alınmış olduğundan yeniden alınmasına yer olmadığına,
4. Birleştirilen dosya ile birlikte her bir sendika kendisine vekille temsil ettirdiklerinden 45.000.000 TL. vekalet ücretinin ayrı ayrı davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Belediye-İş ve Hizmet İş Sendikalarına verilmesine,
5. Belediye İş Sendikasının yaptığı 53.000.000 TL. mahkeme masrafının 50.260.000 TL. sının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak anılan davacıya verilmesine 2.740.000 TL. harç masrafının davalı İzelman Ltd. Şirketinden alınarak Belediye İş Sendikasına verilmesine,
Hizmet İş Sendikasının yaptığı 33.000.000 TL. mahkeme masrafından 30.260.000 TL.sının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı sendikaya verilmesine, 2.740.000 TL: harç masrafının davalı İzelman Ltd. Şirketinden alınarak anılan sendikaya verilmesine,
Davalıların yaptığı masrafların üzerlerinde bırakılmasına, peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine, kesin olmak üzere oybirliğiyle 02.03.2000 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy