9. Hukuk Dairesi 2005/17505 E., 2005/20176 K.
"İçtihat Metni"
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı tarafından temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı işçi, davalıya ait işyerinde güvenlik görevlisi olarak çalışmakta iken 5188 sayılı Kanun uyarınca ortaokul mezunu olduğu gerekçesiyle işten çıkarıldığını belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine, işe iade edilmediği takdirde ödenmesi gereken tazminatın ve boşta geçen süre ücretinin belirlenmesine karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.
Davalı işveren, 5188 sayılı Kanun'un 10/b maddesi uyarınca özel güvenlik görevlilerinin en az lise ve dengi okul mezunu olması şartı getirildiğinden davacının iş akdi ihbar öneli verilerek ve kıdem tazminatı ödenmek suretiyle feshedildiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece 5188 sayılı Özel Güvenlik Görevlileri Hakkındaki Kanununa göre özel güvenlik görevlilerinin en az lise ve dengi okul mezunu olmak gerektiği, davacının ise ortaokul mezunu olduğu, feshin bu nedenle geçerli nedene dayandığı gerekçesiyle isteğin reddine karar verilmiştir.
Davacı işçinin davaliyâ ait işyerinde 1.10.1993 tarihinde güvenlik görevlisi olarak çalışmaya başladığı ve iş sözleşmesinin feshedildiği tarihe kadar aynı işte çalıştığı dosya içeriğinden anlaşılmaktadır. Davacı ortaokul mezunu olup, işe başladığı tarihte yürürlükte bulunan 2495 sayılı Yasanın 16/b. maddesinde belirtilen şartları taşımaktadır. Anılan yasayı yürürlükten kaldıran, 26.6.2004 tarih ve 25504 sayılı Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'un 10/b maddesi özel güvenlik görevlileri için en az lise ve dengi okul mezunu olmak gerektiğini düzenlemiştir. Davacının iş sözleşmesi, davalı işverence 5188 sayılı Kanun'un anılan maddesindeki şartları taşımadığı gerekçesiyle, tazminatları ödenmek suretiyle feshedilmiştir. Ancak, anılan kanunun yürürlüğe girdiği tarihte özel güvenlik görevlisi olarak çalışmakta olanların, yeni düzenlemeyle uyumlarını sağlamak amacıyla öngörülen geçici 1. maddesinde, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, 2495 sayılı Kanuna göre çalışmakta olan özel güvenlik görevlilerine beş yıl süreyle çalışma izni verildiği belirtilmiştir. Böylece ortaokul mezunlarına bu süre içinde yasanın aradığı lise ve dengi okul mezunu olabilme olanağı verilmiş bulunmaktadır/Davacı işçi, yasa ile verilmiş olan beş yıllık çalışma izin süresi içinde işten çıkarılmış olup, fesih tarihinde özel güvenlik görevlisi olarak çalışmasına engel yasal bir düzenleme bulunmamaktadır. Öte yandan, işyerinde 1993 yılından beri çalışmakta olan davacının işten çıkarılmadan önce, başka bir bölümde değerlendirilmesi de düşünülmemiştir. Bu nedenle, geçerli bir neden olmadığından işverence yapılan feshin geçersizliğine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde isteğin reddi hatalıdır.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/3. maddesi uyarınca yerel mahkeme kararının ortadan kaldırılması ve davacı işçinin kıdemi ve fesih nedeni dikkate alınmak suretiyle işe başlatılmadığı takdirde ödenmesi gereken tazminat miktarı alt sınırdan belirlenmesi uygun görülerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Sonuç: Yukarıda açıklanan nedenlerle,
1) Ankara 8. İş Mahkemesinin 3.5.2005 tarih ve 1282-241 sayılı kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2) Davalı işverence yapılan feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine,
3) Davacının süresi içerisinde başvurusuna rağmen işverence işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının 4 aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine,
4) Davacının süresi içinde başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalıdan alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,
5) Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6) Davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 350 YTL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
7) Davacı tarafından yapılan (42.20) YTL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
8) Temyiz harcınınn isteği halinde ilgilisine iadesine dair, kesin olarak 23.6.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.