(4857 S. K. m. 20, 25) (1136 S. K. m. 164)
Dava: İş sözleşmesinin davalı Diler Demir Çelik San. Tic. A.Ş. alt işvereni olan diğer davalı Resa Demir San. Tic. A.Ş. tarafından geçerli neden olmadan feshedildiğini belirten davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, Toplu İş Sözleşmesinde feshin geçersizliği ile ilgili hakem şartı düzenlendiğini, iş mahkemesinin görevli olduğunu, görevsizlik kararı verilmesi gerektiği savunması yanında, iş sözleşmesinin sürücüsü olduğu 34 ... 8756 plakalı aracın debriyaj sistemine hasar vermesi ve hasarın 30 günlük ücretinden fazla olması nedeni ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/II.ı maddesi uyarınca haklı olarak feshedildiğini savunmuştur.
Mahkemece savunmaya ve bilirkişi raporuna değer verilerek, davacının sürücüsü bulunduğu davalıya ait aracı kullanırken debriyaj sistemini hasara uğrattığı, olayda davacının %50 kusurlu olduğu, kusur oranına göre verdiği zararın 30 günlük ücretinden fazla olduğu, davacının iş sözleşmesinin davalı Resa şirketi tarafından feshedilmesinin haklı nedene dayandığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Dosya içeriğine göre, davacının Resa Demir Sanayi ve Ticaret A.Şirketi işçisi olarak işyerinde yük taşımasında kullanılan araç sürücü olarak çalıştığı, kullandığı 34 ... 8756 plakalı aracın debriyaj sisteminde hasar meydana geldiği ve bu hasardan davacının sorumlu tutularak iş sözleşmesinin Resa şirketi tarafından feshedildiği anlaşılmaktadır.
Davalı işveren tarafından düzenlenen hasar tespit ve tazmin komisyon raporunda, arızanın çok önceden bariz belirtileri olmasına rağmen farkına varılmadığı belirtilmiştir. Ayrıca hükme esas alınan bilirkişi raporunda kusur ve hasar belirlenmesinden önce, aracın debriyaj sisteminin 24.04.2005 tarihinde yenilendiği, kısa sürede arıza vermesinin yıpranmadan çok, kullanım, yol ve yükün aşırı durumuna bağlı olduğunu, sürücünün sürekli ayağını viteste tutmasının da buna neden olabileceğini, aracın davacı dışında farklı kişilerce kullanıldığı dikkate alındığında, hasarın kesin olarak davacı tarafından yapılacağının söylenemeyeceğini, hasar tutanağının sadece hasarlı parçalar görülerek tutulduğunu, davacının yüksek vitesle aracı kullandığına dair delil olmadığını, dikkatsiz ve tedbirsiz kullandığı kabul edildiğinde araç sürücüsüne %50, davalıya ise aşırı yükleme yaptırma ve eksik kontrol nedeni ile %50 kusur verilmesi gerektiğini, kusur oranına göre hasarın 30 günlük ücreti geçtiğini değerlendirmesi yapılmıştır. Keza davalı tanıklarından biri, işyerinde sık sık araçlarda debriyaj arızasının meydana geldiğini, ancak bu hasar nedeni ile sürücülerin çıkarılmadığını beyan etmiştir.
Somut olarak belirtilen olgulara göre, davalı işveren davacının da kullandığı aracın debriyaj sisteminde meydana gelen arızanın davacının kusurundan kaynaklandığını kanıtlanmış değildir. Davalı işveren haklı ve geçerli fesih nedenini kanıtlamış değildir. Davanın yazılı şekilde reddi hatalıdır.
Davacı davalılar arasında alt-asıl işveren ilişkisi olduğunu iddia etmiş, davalılar ise bu yönde bir itiraz da bulunmamıştır. Muvazaa iddiası olmadığına göre, asıl işveren Diler Demir Çelik San. Tic. A.Ş. yönünden feshin geçersizliğine ve işe iadeye karar verilemeyecektir. Ancak adı geçen asıl işveren işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücretinden alt işverenle birlikte sorumlu olacağından, bu yönde hüküm kurulması gerekmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun da düzenlenen ve feshin geçersizliğinin sonucuna bağlanan işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücret alacağı, davacının başvurusu ve davalının işe başlatmaması halinde uygulanması gereken tespit niteliğinde hükümler olduğundan, talep olsun olmasın, resen miktar belirtilmeksizin karar altına alınmalıdır. Ayrıca tespit niteliğindeki bu hüküm nedeni ile, karar harcı ve vekalet ücretinin maktu olarak takdiri gerekir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2. Davalı Resa Demir San. Tic. A.Ş. tarafından gerçekleştirilen Feshin geçersizliğine ve davacının adı geçen işverenin işyerine işe iadesine,
3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarından her iki davalı müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine,
4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilin tahsilinin gerektiğine,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yapmış olduğu 46.00 YTL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 400-YTL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine, kesin olarak, 27.11.2006 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy