9. Hukuk Dairesi 2007/26017 E., 2008/31137 K. GÜNLÜK KAZANÇ SINIRLARI İŞ KAYBI TAZMİNATI PRİME ESAS ÜCRETLER
506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 77 ] 506 S. SOSYAL SİGORTALAR KANUNU(MÜLGA) [ Madde 78 ] 4046 S. ÖZELLEŞTİRME UYGULAMALARI HAKKINDA KANUN [ Madde 21 ]
"İçtihat Metni"
Davacı, iş kaybı tazminatının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi Ş.Çil tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Davacı, özelleştirme sebebiyle iş sözleşmesinin feshedildiğini ileri sürerek Türkiye İş Kurumu hakkında açtığı bu davada iş kaybı tazminatı ödetilmesi isteğinde bulunmuştur.
İş kaybı tazminatının yasal dayanağı 4046 sayılı yasanın 21.maddesi hükmüdür. Bahsi geçen hükümde, “
“Bu Kanuna göre özelleştirme kapsamına alınan kuruluşların (iştirakler hariç) özelleştirmeye hazırlanması, özelleştirilmesi, küçültülmesi veya faaliyetlerinin kısmen ya da tamamen durdurulması, süreli ya da süresiz kapatılması veya tasfiye edilmesi nedeniyle; bu kuruluşlarda iş sözleşmesine dayalı olarak ücret karşılığı çalışanlardan iş sözleşmeleri tâbi oldukları iş kanunları ve toplu iş sözleşmeleri gereğince tazminata hak kazanacak şekilde sona ermiş olanlara, kanunlardan ve yürürlükteki toplu iş sözleşmelerinden doğan tazminatları dışında ilave olarak iş kaybı tazminatı ödenir”
” şeklinde kurala yer verilmiştir. Aynı maddenin 3.fıkrasında iş kaybı tazminatına haz kazanma koşulları gösterilmiş ve “
“ İş kaybı tazminatı, 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunun 77 ve 78 inci maddesindeki usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek günlük net kazanç tutarıdır”
” demek suretiyle hesap yöntemi açıklanmıştır. 4046 sayılı yasada değişikliğin yapıldığı 5398 sayılı yasa ile sözü edilen metin maddeden çıkarılmış ve yerine, iş kaybı tazminatının asgari ücretin 2 katı tutarında belirleneceği hükme bağlanmıştır. O halde 5398 sayılı yasa ile 3.7.2005 tarihinde yapılan değişiklik öncesinde iş sözleşmesi 4046 sayılı yasanın 21. maddesi uyarınca feshedilen işçiler yönünden iş kaybı tazminatı 506 sayılı yasanın 77 ve 78. maddelerine göre belirlenmeli, 3.7.2005 tarihi sonrasında yapılan feshiler bakımından ise, iş kaybı tazminatı hesabında asgari ücretin iki katı tutarı esas alınmalıdır.
506 sayılı yasanın 77.maddesi işverenlerin ödeyecekleri sigorta primini belirlenmesine dair olup, işçinin o ay için hak ettiği ücreti, pirim ikramiye gibi her çeşit istihkakların ve idare ya da yargı makamları tarafından verilen karar gereğince aynı türdeki ödemlerin pirime esas alınacağı belirlenmiştir. Buna göre ücretin yanı sıra akti ikramiye, pirim, ilave tediye gibi ödemlerin bu hesaplamada dikkate alınması gerektiği açıktır. O halde 3.7.2005 tarihine kadar yapılacak olan fesihler yönünden iş kaybı tazminatının hesabında ücret, ikramiye, ilave tediye ve pirim gibi ödemeler dikkate alınmalıdır. 506 sayılı yasanın 77. maddesinin 2. fıkrasından yola çıkılarak, yolluk, çocuk ve aile yardımı, ölüm doğum evlendirme yardımları, ayni ve sosyal yardımların bu hesaplamada gözetilemeyeceği belirtilmelidir. Yine 506 sayılı yasanın 78. maddesinde öngörülen yasal sınırlamaların dikkate alınması gerekir.
Somut olayda davacının iş sözleşmesi 2004 yılı içinde özelleştirme sebebiyle feshedilmiş ve davacıya davalı tarafından bir miktar iş kaybı tazminatı ödenmiştir. Davacı işçi yapılan ödemenin eksik olduğu iddiasıyla bu davayı açmıştır. Bilirkişi raporunda hesaplamanın, Türkiye İş Kurumuna yapılan bildirimde yazılı olan son aya ait ücret üzerinden yapıldığı görülmektedir. Ancak söz konusu bildirgede geçen son ay ücreti, önceki ay ücretlerin belirgin bir şekilde farklıdır.
Mahkemece bu farklılığın nedeni araştırılmamış ve yüksek olan son ay ücreti üzerinden yapılan hesaplama kabul edilmiştir. Davacının son ay için hak kazandığı ücret, pirim, ikramiye, ilave tediye ve benzeri ödemeler belirlenmeli ve hesaplama buna göre yapılmalıdır. Davalı vekilinin hesap yönünden rapora itirazlarının değerlendirilmemiş oluşu hatalı olup kararın bu yönden bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, 18.11.2008 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy