(4857 S. K. m. 47) (2429 S. K. m. 2)
Dava: Davacı, genel tatil ile yıllık ikramiye alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi R. Taşdelen tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: 1- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Davacı işçinin ulusal bayram ve genel tatillerde çalışma karşılığı ücretlere hak kazanıp kazanmadığı hususu taraflar arasında uyuşmazlık konusudur.
Davacı vekili 04.01.2006 tarihli dava dilekçesi ile müvekkilinin 1984 yılından Eylül 2005 tarihine kadar davalı işyerinde çalıştığını, emeklilik suretiyle ayrıldığını, tüm dini ve milli bayramlarda çalıştığını, 2000 yılından itibaren genel tatil ücretlerinin ödenmediğini savunarak genel tatil ücreti alacağı isteğinde bulunmuştur.
Davalı vekili, davacının bütün genel tatillerde değil, 2001 yılında 8 gün, 2002 yılında 11 gün, 2003 yılında 11 gün ve 2004 yılında da 1 gün genel tatillerde çalıştığını, ülkenin içinde bulunduğu ekonomik krizin müvekkili belediyeyi de etkilediğini, bu nedenle genel tatil ücretlerinin ödenemediğini savunmuş, bir kısım genel tatil nöbet çizelgeleri ibraz etmiştir.
Mahkemece bilirkişi raporuna itibarla genel tatil ücreti kabul edilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 47. maddesinde, Kanunun kapsamındaki işyerleri bakımından, ulusal bayram ve genel tatil günü olarak kabul edilen günlerde çalışma karşılığı olmaksızın o günün ücretinin ödeneceği, tatil yapılmayarak çalışıldığında ise, ayrıca çalışılan her gün için bir günlük ücreti ödeneceği hükme bağlanmıştır.
2429 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Hakkında Kanunun 2. maddesinde resmi ve dini bayram günleriyle yılbaşı gününün genel tatil günleri olduğu açıklanmıştır. Buna göre genel tatil günleri, 1 Ocak, 23 Nisan, 19 Mayıs, 30 Ağustos günleri ile Arife günü saat 13.00'da başlanan 3.5 günlük Ramazan Bayramı ve Arife günü saat 13.00'de başlayan 4.5 günlük Kurban Bayramı günlerinden oluşur. Ulusal bayram günü ise, 28 Ekim saat 13.00'ten itibaren başlayan 29 Ekim günü de devam eden 1.5 gündür. 2429 sayılı yasanın 2. maddesinde 5892 sayılı yasayla yapılan değişiklik sonucu 1 Mayıs genel tatil günüdür, işçinin ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalışıp çalışmayacağı toplu iş sözleşmesi veya iş sözleşmesiyle kararlaştırabilir
Ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını iddia eden işçi, bu iddiasını ispatla yükümlüdür, işçinin imzasını taşıyan bordro sahteliği ispat edilinceye kadar kesin delil niteliğindedir. Bir başka anlatımla bordronun sahteliği ileri sürülüp kanıtlanmadıkça, imzalı bordroda yer alan bayram ve genel tatil ücreti ödemesinin yapıldığı varsayılır. Bordroda ilgili bölümünün boş olması ya da bordronun imza taşımaması halinde işçi, ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını her türlü delille ispat edebilir.
Ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığının ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları, yazılı delil niteliğindedir. Ancak, sözü edilen çalışmanın bu tür yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda, tarafların dinletmiş oldukları tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bunun dışında herkesçe bilinen genel bazı vakıalar da bu noktada göz önüne alınabilir.
İmzalı ücret bordrolarında ulusal bayram ve genel tatil ücretlerinin ödendiği anlaşılıyorsa, işçi tarafından daha fazla çalışıldığının ileri sürülmesi mümkün değildir. Ancak, işçinin alacağının bordroda görünenden daha fazla olduğu yönünde bir ihtirazi kaydının bulunması halinde, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının ispatı her türlü delille yapılabilir. Buna karşın, bordroların imzalı ve ihtirazi kayıtsız olması durumunda dahi, işçinin geçerli bir yazılı belge ile bordroda yazılı olanın dışında ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yazılı delille kanıtlaması gerekir.
Ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının yazılı delil ya da tanıkla ispatı imkan dahilindedir. İşyerinde çalışma düzenini bilmeyen ve bilmesi mümkün olmayan tanıkların anlatımlarına değer verilemez.
Ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının uzun bir süre için hesaplanması ve miktarın yüksek çıkması halinde Dairemizce son yıllarda hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği istikrarlı uygulama halini almıştır. Ancak, ulusal bayram ve genel tatil çalışmalarının takdiri delil niteliğindeki tanık anlatımları yerine, yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanması durumunda böyle bir indirime gidilmemektedir.
Somut olayda davalı, davacının çalıştığı süre içindeki genel tatil nöbet çizelgelerini ibraz etmiştir. İşveren tarafından tutulan kayıtlardaki davacının çalıştığı belirlenen günler için genel tatil ücretine karar verilmesi gerekirken, çelişkili tanık beyanlarına itibarla hazırlanan bilirkişi raporunda belirlenen genel tatil ücretine karar verilmesi doğru olmamıştır.
3 - Davacının çalıştığı hafta tatili ve genel tatillerinin süresinin hesabında da taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
Davacı vekili, bu dosya ile birleşen 29.05.2006 tarihli dava dilekçesi ile temizlik işleri sorumlusu olarak Cumartesi ve Pazar günleri de çalıştığını, Toplu İş Sözleşmenin ilgili maddesine göre hafta tatili ve genel tatil ücretlerinin ödenmediğini iddia ederek hafta tatili alacağı isteğinde bulunmuştur.
Davalı vekili, davacının tüm çalıştığı süre boyunca temizlik işleri sorumlusu olarak çalışmadığını, 07.04.2004 tarihli görevlendirme yazısı ile Belediye Bayındırlık Hizmetlerinde görevlendirildiğini, bu görevinde hafta tatili ve genel tatillerde çalışmadığını savunmuştur.
Mahkeme, zamanaşımı savunmasına değer vererek davacının tüm hafta tatillerinde çalıştığı var sayılarak hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurmuştur.
Tanıklar davacının temizlik işleri sorumlusu olarak çalıştığı dönemdeki çalışmaları için hafta tatili ve genel tatil konusunda beyanda bulunmuşlardır. Davacının bayındırlık hizmetlerinde çalışırken hafta tatili ve genel tatillerde çalışıp çalışmadığı ayrıntılı olarak tespit edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile bu dönemde de tüm hafta tatili ve genel tatillerde çalışmış gibi hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibarla hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 12.07.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy