(2004 S. K. m. 50, 67) (1086 S. K. m. 9, 10) (5521 S. K. m. 5)
Dava: Davacı, yaptığı icra takibine davalı işverence yapılan itirazın iptaline karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteğin reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi S.Göktaş tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Davacı işçi, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedilmesi nedeniyle Gerçek Mermer ve Doğaltaş Mad. İmal. İh. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. aleyhine açtığı işe iade davasının lehine sonuçlandığını, işe başlatılmak için süresinde işverene başvurmasına rağmen işe başlatılmadığını, bu arada adı geçen şirketin tüm hak ve yükümlülükleriyle davalı şirket tarafından devralındığının öğrenildiğini, mahkemece belirlenen boşta geçen süre ücreti ve işe başlatmama tazminatının ödenmesi için yaptıkları icra takibine davalı tarafça haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek itirazın iptali ile takibin devamına ve %40 oranında icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir.
Davalı şirket, şirketin merkezinin İzmir'de bulunduğunu, takip konusu alacağı kabul anlamına gelmemek üzere icra takibinin İzmir'de yapılması gerektiğini, Honaz İcra Müdürlüğünün yetkisiz olması nedeniyle öncelikle bu hususun dikkate alınmasını, bu kabul edilmezse Honaz İcra Müdürlüğünde yapılan takibe itirazı incelmeye Honaz Asliye Hukuk(İş) Mahkemesinin yetkili olduğunu, bu nedenle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, esas yönünden ise davacının yasal süre içinde işverene başvurmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun 19.12.2006 tarih ve 553 sayılı kararıyla Honaz ilçesinin ticaret ve iş davaları yönünden Denizli Ticaret ve İş Mahkemelerine bağlandığı ve ilçedeki ticaret ve iş davalarının Denizli Ticaret ve İş Mahkemelerinde görülmesine karar verildiği gerekçesi ile Honaz İcra Müdürlüğü dosyasındaki takibe yönelik itirazın iptaline ilişkin davaya bakmakta Denizli İş Mahkemesinin yetkili olduğu, bu nedenle mahkemenin yetkisine yapılan itirazın reddedildiği, icra takibine karşı süresinde icra dairesinin yetkisine itiraz edilmiş olduğu, İİK.m.50, HUMK.m.9 ve 10 gereği icra takibinin borçlunun ikametgahındaki icra dairesinde yapılması gerektiği, somut olayda davalı şirketin ticari merkezinin İzmir olması nedeniyle Honaz İcra Dairesinin yetkisiz olduğu, takibin yetkisiz icra dairesinde yapılması nedeniyle itirazın iptali davasının koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu 5. maddesinde iş uyuşmazlıklarında yer itibari ile yetkili iş mahkemelerini belirlemiştir. Buna göre, iş mahkemelerinde açılacak her dava, açıldığı tarihte dava olunanın Türk Medeni Kanunu gereğince ikametgâhı sayılan yer mahkemesinde bakılabileceği gibi, işçinin işini yaptığı işyeri için yetkili mahkemede de bakılabilir. Bunlara aykırı sözleşme muteber sayılmaz.
İş mahkemelerinde yetki kuralı, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetki kurallarına uygun olup buna ek olarak işin yapıldığı yer, yani işyeri mahkemelerini de yetkili kılmaktadır.
İş mahkemesine açılan dava, dava tarihinde davalının ikametgâhının bulunduğu veya işçinin işini yaptığı yerdeki iş mahkemesi veya iş davalarına bakmakla görevli asliye hukuk mahkemesinde açılmalıdır.
İş veya toplu iş sözleşmesinin tarafları, davalının yerleşim yeri ve işin yapıldığı yer dışındaki bir mahkemenin yetkili olduğuna dair düzenleme yapmaları, 5521 sayılı kanunun 5. maddesinin son cümlesi gereğince sözkonusu düzenlemeyi geçersiz kılar. Bu düzenleme emredici bir kuraldır.
İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır.
Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir(Dairemizin 26.05.2008 gün ve 20378-12778 sayılı kararı).
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 10. maddesinde dava, mukavelenin icra olunacağı veyahut müddeaaleyh veya vekili dava zamanında orada bulunmak şartiyle akdin vuku bulduğu mahal mahkemesinde de bakılabilir kuralına yer verilmiş; İcra İflas Kanununun 50.maddesinin birinci fıkrasında da Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunur. Şu kadar ki, takibe esas olan akdin yapıldığı icra dairesi de takibe salahiyetlidir denilerek sözleşmenin yapıldığı yer mahkeme ve icra dairesinin de yetkili olduğu düzenlenmiş bulunmaktadır.
Somut olayda, davacı işçinin işini yaptığı yer Honaz olup, İcra takibi de aynı yerde yapılmıştır. Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 19.12.2006 tarih ve 553 sayılı kararı ile Honaz ilçesinin iş davaları yönünden Denizli İş Mahkemelerine bağlanması karşısında icra takibinin 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5.maddesi gereğince yetkili Honaz icra Müdürlüğünde yapıldığı, itirazın iptali davasının da yine yetkili Denizli İş Mahkemesinde açıldığı kabul edilmelidir.
Mahkemece işin esasına girilerek sonucuna göre karar vermesi gerekirken, icra takibinin/ borçlunun(davalının) ikametgahı olan İzmir İcra Müdürlüğünde yapılması gerektiği ve/itirazın iptali davasının koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması hatalı olmuştur.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.06.2010 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy