(4857 S. K. m. 20) (2821 S. K. m. 31)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir. Yerel Mahkeme, isteği hüküm altına almıştır. Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan hükmün ONANMASINA, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 20.07.2009 gününde oybirliği ile karar verildi.
NOT: KONUNUN ÖNEMİ NEDENİYLE YEREL MAHKEME İLAMINI AŞAĞIDA YAYIMLIYORUZ.
T.C.
ÜSKÜDAR
1. İŞ MAHKEMESİ
E: 2008/167
K: 2008/634
T: 11.07.2008
GEREKÇELİ KARAR:
Mahkememizde görülmekte bulunan Tespit (İşe İade İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesi ile davacının davalı A. A.Şye ait işyerinde çalışmak üzere diğer davalı Y. Ltd. Şti. işçisi olarak gösterilmek suretiyle çalıştığını, işyerinde çalışan işçilerin Nakliyat İş Sendikası'na üye olmaları ve bu sendika ile davalı Y. Ltd. Şti. arasında toplu iş sözleşmesi imzalanması nedeni ile davalı A. A.Ş. yetkilileri çalışanlara sendikadan istifa etmeleri konusunda sürekli olarak artan şekilde baskı uyguladıklarını tüm bu baskılara rağmen toplu iş sözleşmesinin imzalanması nedeni ile davalı A. A.Şnin diğer davalı Y. Ltd. Şti. yetkilileri ve çalışanlarını işyerine sokmadıklarını davacı da dahil çalışanların işbaşı yapmalarını engellediklerini bu şekilde davacının iş akdinin davalı A. A.Ş. yetkililerince sendikal nedenle feshedildiğini, davalı şirketler arasında başlangıçtan beri muvazaa olduğunu, davalı A. A.Şnin başlangıçtan beri davacı da dahil tüm işçiler üzerinde emir ve talimat verme yetkisi bulunduğunu işyerindeki tüm araç gereçlerin A. A.Şye ait olduğunu, A. A.Ş'ye ait diğer çalışanların Türk Metal İş Sendikası'na üye olduklarını ve bu sendika ile aralarında toplu iş sözleşmesi bulunduğunu, iş akdi sona erdirilen çalışanların Nakliyat İş Sendikası üyeliğinden istifa etmeleri koşuluyla A. A.Şde yeniden işe başlayabileceklerinin bildirildiğini, bu şekilde iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğini, A. A.Ş. tarafından yapılan feshin geçersizliğine davacının ise iadesine davacının süresi içerisinde başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının 12 aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine davacının süresi içerisinde başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde, karar kesinleşinceye kadar boşta geçen süre için 4 aylık ücret ve diğer sosyal haklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı A. A.Ş. vekilleri davayı kabul etmediklerini, davalı A. A.Ş. ile diğer davalı Y. Ltd. Şti. arasında hizmet alım sözleşmesi yapıldığını her iki şirket arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunduğunu, bu şirketler arasında muvazaa ilişkisi bulunmadığını, A. A.Şnin diğer davalı Y. Ltd. Şti. ile arasındaki hizmet alım sözleşmesini 31.12.2007 tarihinde sona erdirdiğini ve bir ay öncesinden bu hususun ihtar edildiğini, iş akdinin feshinden davalı A. A.Ş'nin sorumluluğunun bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Y. Ltd. Şti.ye usulüne uygun tebligat yapılmış, yazılan müzekkereye vermiş olduğu cevapta davalı YY. Ltd. Şti.nin 2000 yılında davalı A. A.Şde hamal ve çaycı olarak çalışan Erdoğan ve Mehmete kurdurulduğunu Türker'in bu, şirketin müdürü olarak çalıştığını, 2007 yılında ise Türker'in bu şirkete ortak ve müdür olarak katıldığını, başlangıçtan beri A. A.Şye ait işyerinde yükleme ve boşaltma işlerinin kurdurulan bu şirket aracılığı ile yerine getirildiğini, bu şirket işçileri ile Arçelik işçilerinin bir arada yan yana çalıştıklarını işin yürütülmesi ile ilgili her türlü talep, yönlendirme, denetim ve gözetimin doğrudan doğruya Arçelik A.Ş personeli tarafından yerine getirildiğini, işyerindeki tüm araç, gereç ve aletlerin A. A.Ş'ye ait olduğunu, Y. Ltd. Şti. çalışanlarının Nakliyat İş Sendikasına üye olmaları ve bu sendika ile toplu iş sözleşmesi imzalanması nedeni ile A. A.Ş'nin Y. Ltd. Şti. ile yapmış olduğu hizmet satın alma sözleşmesini sona erdirdiğini ve çalışanların işyerine alınmadığını, ancak Nakliyat İş Sendikalığı üyeliğinden istifa edenler ile sendika üyesi olmayanların A. A.Şde çalışmaya devam ettiklerini belirtmişlerdir.
Davacıya ait SSK sicil dosyası, işyeri sicil dosyası, sendika üyelik ve istifa kayıtlan, davalı şirketler arasında yapılmış olan hizmet satın alma sözleşmesi, toplu iş sözleşmesi, ticaret sicil kayıtları, davalı Y. Ltd. Şti. kurucularının hizmet cetvelleri ve ticaret sicil kayıtları, Bölge Çalışma Müdürlüğü kayıtları ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü kayıtlan celp edilip incelenmiş, tarafların ibraz ettikleri tüm deliller toplanmış ve davacı tanıkları dinlenmiştir.
Yapılan yargılamaya toplanan delillere incelenen SSK kayıtlarına, ticaret sicil kayıtlarına, işyeri kayıtlarına, sendika kayıtlarına, toplu iş sözleşmesi ve davalı şirketler arasında yapılmış olan hizmet alım sözleşmesi içeriğine dinlenen tanık beyanlarına göre; davalı A. A.Şnin işyerinde sadece bu şirketin yükleme ve boşaltma işlerini yapmak üzere daha öncesinde A. A.Şde çalışan Erdoğan ve Mehmet'e 2000 yılında davalı YY. Ltd. Şti.yi kurdurulduğu, Türker'in kuruluştan itibaren bu şirketin müdürü olarak görevlendirildiği, 2007 yılında ise Türker'in bu şirkete ortak ve müdür olarak alındığı, bu şirketle A. A.Ş. arasında kuruluşundan itibaren her yıl aynı şartlarda yükleme ve boşaltma işine ait hizmet satın alma sözleşmesinin yenilendiği, sözleşme içeriğinde ve dinlenen tanık beyanlarına ve yazı cevaplarına göre de işyerinde fiilen işin yürütümü, çalışanların yönlendirme, denetim ve gözetim işlemleri ile işyerindeki tüm malzeme ve araçların temini, çalışanların ücretlerinin ödenmesi, servis ve diğer sosyal imkanların sağlanması işlerinin doğrudan doğruya A. A.Ş. tarafından yerine getirildiği, davalı şirketler arasında her yıl yenilenen hizmet satın alma sözleşmesinin herhangi bir geçerli neden olmaksızın 26.12.2007 tarihinde imzalanan Nakliyat İş Sendikası ile davalı Y. Ltd. Şti. arasındaki toplu iş sözleşmesi nedeniyle 31.12.2007 tarihinde sona erdirildiği bu haliyle davalı Y. Ltd. Şti.nin kuruluşundan itibaren diğer davalı A. A.Ş. arasında muvazaa ilişkisi bulunduğu, çalışanların başlangıçtan itibaren davalı A. A.Ş. çalışanı sayılması gerektiği, tespit edilen bu muvazaa nedeni ile davalı şirketler arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi bulunmadığı ve A. A.Ş. tarafından hizmet satın alma sözleşmesinin sona erdirilmesinin işletmesel karar niteliğinde değerlendirilemeyeceği, doğrudan doğruya çalışanların iş akdinin feshi anlamına geldiği ve çalışanların işyerine fiilen alınmadığı, bu haliyle de feshin A. A.Ş. tarafından gerçekleştirildiği, işyerinde fesih tarihinde A. A.Şde de çalışan toplam 9164 kişi olduğu, davalı Y. Ltd. Şti. ise toplam 363 çalışan olduğu bunlardan 91inin sendikasız olduğu, 19 çalışanın sendika üyeliğinden istifa ettikleri ve 253 kişinin Nakliyat İş Sendikası'na üye oldukları davalı Y. Ltd. Şti. ile Nakliyat İş Sendikası arasındaki yetki tespitine davalı A. A.Şnin Beyoğlu 2. İş Mahkemesinin 2007/539 esas sayılı dosyası ile itiraz ettiği ve davadan vazgeçme nedeni ile 10.12.2007 tarihinde yetki tespitinin kesinleştiği ve 26.12.2007 tarihinde 15.03.2007 - 14.03.2009 tarihleri arasında uygulanmak üzere toplu iş sözleşmesi imzalandığı, bu toplu iş sözleşmesinin iptali için davalı A. A.Ş'nin İstanbul 9 İş Mahkemesinin 2008/165 esas sayılı dosyası ile dava açtığı ve davanın reddine karar verildiği, davalı A. A.Ş çalışanlarının ise Türk Metal İş Sendikası'na üye olluklan ve A. A.Ş. ile Türk Metal İş Sendikası arasında toplu iş sözleşmesi bulunduğu, A. A.Ş. yetkililerinin iş akdi feshedilen çalışanlara fesihten önce ve fesih aşamasında Nakliyat İş Sendikası üyeliğinden istifa etmeleri hususunda baskı yaptıkları ve istifa edenlerin A. A.Şye ait işyerinde çalışmaya devam edeceklerinin bildirildiği, sendika üyesi olmayan ve Nakliyat İş Sendikası üyeliğinden istifa eden 67 kişinin A. A.Ş'de çalışmaya devam ettikleri diğer sendika üyesi işçilerin ise işe alınmadıkları bu haliyle yapılan feshin sendikal nedene dayalı olarak yapıldığı anlaşıldığından muvazaa nedeni ile alt işveren çalışanlarının başlangıçtan itibaren asıl işveren işçisi sayılmaları gerektiği alt işveren konumundaki davalı Y. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın husumet nedeni ile reddine, davacının A. A.Ş'ye ait işyerine iadesine, davacının süresi içerisinde başvurusuna rağmen ise başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının feshin sendikal nedenle yapılması nedeni ile 2821 sayılı Yasanın 31. maddesi gereğince davacının 12 aylık ücret tutarı olarak belirlenmesine, davacının süresi içerisinde başvurusuna rağmen işe başlatılmaması halinde kararın kesinleşmesine kadar en fazla 4 aya kadar ücret ve diğer sosyal haklarının ödenmesi gerektiğinin tespitine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
Davalı Y. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın husumet nedeniyle reddine,
Davalı A. A.Ş. hakkında açılan davanın kabulü ile;
Davalı A. A.Ş. işverenliğince yapılan feshin geçersizliğine, davacının A. AŞ.'ye ait iş yerine ise iadesine,
Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işveren A. AŞ. tarafından süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının 2821 Sayılı Sendikalar Yasası'nın 31. maddesi gereğince davacının 1 yıllık brüt ücret tutarı olarak belirlenmesine,
Davacının işe iade için süresi içinde işverene başvurması halinde kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalı A. A.Ş'den alınarak davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine,
Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
Hesap ve takdir edilen 500,00.-TL avukatlık ücretinin davalı A. A.Ş'den alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan 51,80.-TL mahkeme masrafının davalı A. A.Şden alınarak davacıya verilmesine,
Dair taraf vekilleri ile davalı YY. Ltd. Şti. yetkilisinin yüzüne karşı 8 gün içinde Yargıtay yolu açık olmak üzere verilen karar 11.07.2008 tarihinde açıkça okunup tefhim edildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy