(4857 S. K. m. 18, 21) (2821 S. K. m. 31)
Dava: Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi B. Kar tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından 26.11.2007 tarihinde geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirten davacı işçi feshin geçersizliğine, işe iadesine ve işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31/6 maddesi uyarınca belirlenmesini talep etmiştir.
Davalı işveren vekili, paketleme bölümünde çalışan davacının iş sözleşmesinin 30.11.2006 tarihinde süt alımlarında %50 oranında azalma olması nedeni ile 31.03.2008 tarihinde kadar askıya alındığını, iş sözleşmesinin feshedilmediğini, işe iade isteminin yasal olmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Mahkemece, davalıya ait işyerinde Mayıs ve Haziran 2007 aylarında bir önceki yıla göre süt girişinde azalma kabul edilmekle birlikte, davalı işverenin bu aylarda 101 işçi aldığı, 86 işçiyi işten çıkardığı, Nisan 2007 ayında 47 işçi işe alırken, 16 işçiyi işten çıkardığı, fesihle çelişen uygulamalara girdiği, davacının üye olduğu sendikanın yetki için 18.05.2007 tarihinde başvurduğu, 02-16.05.2007 tarihleri arasında çalışmaya başladığı belirtilen 83 işçiden 74 işçinin bildirimlerinin 31.05.2007 tarihi olduğu, çoğunluk başvuru tarihinden sonra çıkarılan 33 işçiden 19 işçinin sendika üyesi olduğu, 45 işçinin sendika üyeliğinden istifa ettiği, üyelikten istifa eden 24 işçinin çalışmaya devam ettiği, sendika üyeliğinden istifa eden işçilerin tekrar işe alındığı, Mayıs 2007 tarihinden Şubat 2008 tarihinde kadar sendika üyesi 50 işçinin iş sözleşmelerinin feshedildiği, olayların gelişimine göre işverenin sendika yetkisini düşürmek için muvazaalı işlemler yaptığı, davacının yapılan işin niteliğine göre belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığı, feshin geçerli nedene dayanmadığı, aksine sendikal nedenle yapıldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanununda mevsimlik ve kampanya ile çağrı usulü çalışma uygulanan işler dışında, askı haline yer verilmiş değildir. Ancak doktrin ve yargı kararlarında özellikle kurumların vize uygulaması ile işçi ve işverenin iradelerinin birleştiği yerde iş sözleşmesinin askıya alınması kabul görmektedir. Bunun dışında işletmesel karar ile işletme ve işyeri gereklerinden kaynaklanan nedenlerden dolayı, önlem olarak feshin kaçınılmazlığı ve feshin son çare olması ilkesi uyarınca, işveren işten çıkarma yerine önlem olarak belirli bir süre ücretsiz izin uygulayabileceği gibi iş sözleşmelerini belirli bir süre askıya da alabilir.
Dosya içeriğine göre, davalıya ait ve davacının çalıştığı işyerinde süt alımında azalma yaşandığı anlaşılmaktadır. Ancak bu azalmanın askıya almayı gerektirip gerektirmediği, işyerinde mevsimlik çalışma veya daha önce bu tür bir askı hali yaşanıp yaşanmadığı araştırılmadan, askıya almanın fesih olduğu kabul edilmiştir. Bu kabul eksik incelemeye dayanmaktadır. Bu nedenle belirtilen olgular yönünden araştırma yapılmalı ve sonucuna göre karar verilmelidir.
Diğer taraftan, davacının sendika üyeliğinin fesihten 3-4 ay önce olduğu, sendikal nedenle fesihlerin Mayıs-Haziran ve Temmuz aylarında yaşandığı, sendikanın 18.05.2007 tarihi itibari ile Toplu İş Sözleşmesi yapma yetkisini, kesinleşen mahkeme ilamı ile aldığı anlaşılmaktadır. Sendika üyeliklerinin ve faaliyetinin yoğun yaşandığı zaman geçtikten 3-4 ay sonra davacının iş sözleşmesi ekonomik neden belirtilerek feshedilmiştir. Bu tarihte feshin veya askıya almanın salt sendikal nedene veya sendikal faaliyete dayandığı kanıtlanmış değildir. Daha önceki sürecin sendikal neden olarak kabul edilmesi ve işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31/6 maddesi uyarınca belirlenmesi hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 03.11.2008 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy