(2821 S. K. m. 45) (1475 S. K. Ek m. 2) (4857 S. K. m. 112) (1086 S. K. m. 79)
Dava: Davacı, bölge şube kararının iptali, tespit, ihbar yönetici tazminatı, ücret, ikramiye, izin, yakacak, yemek, aile, yol, çocuk ve giyim yardımı, bayram harçlığı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi N. Ç. tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Dava, profesyonel sendika yöneticiliği kadrosunun kaldırılmasına ilişkin Bölge Şube Yönetim Kurulu kararının iptali ile ödenmeyen hizmet ödeneği, ihbar tazminatı ve diğer alacaklarının tahsili istemini ilişkindir.
Davacı Tek Gıda İş Sendikasının Adana 3. nolu şube başkanı olduğunu, şubenin bağlı bulunduğu bölge şubesi yönetim kurulu tarafından profesyonel yönetici kadrosunun kaldırılarak, şube başkanlığı görevinin amatör olarak yürütülmesine karar verildiğini, oysa profesyonel yöneticilik kadrosunu kaldırma yetkisinin Genel Yönetim Kuruluna ait olduğunu belirterek Güney Anadolu Bölge Şubesi Yönetim Kurulunun 11.12.2001 tarih ve 2 sayılı kararının iptali ile amatörlükte geçen süreye ait ücret, yöneticilik tazminatı, ihbar tazminatı ile Ocak 2002 ayında ücretlere yapılan %68 oranında zam doğrultusunda diğer alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
Davalı, davacının profesyonel kadrosunun kaldırılmasına ilişkin Bölge Şube Yönetim Kurulunun kararının genel yönetim kurulunun 112 sayılı kararıyla onaylandığını dolayısıyla geçerli olduğunu, kaldı ki Adana 3 nolu şubesinin 26-28.9.2003 tarihlerinde yapılan sendika olağan genel kurulunda kapatıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, davalı sendikanın Adana 3 nolu şubesi başkanı olan davacının profesyonel yönetici kadrosunun 15.12.2001 tarihli bölge şubesi yönetim kurulu kararının şubenin olağan genel kurulundan geçerli olmak üzere onaylandığını, şube genel kurulunun 26.1.2002 tarihinde toplandığını, davanın bu kararın iptali için dava açmayarak işleme zımnen muvafakat ettiğini kabul edilerek profesyonel kadronun kaldırılması işleminin iptal isteğinin reddine ancak davacının profesyonel yöneticilik görevini sürdürdüğü 26.1.2002 tarihinden önce Ocak 2002 tarihinde yürürlüğü giren %68 oranındaki ücret zammından yararlanması gerektiği gerekçesiyle 15.11.2001- 26.2.2002 tarihleri arası süreye ilişkin ücret yönetici kadrosuna ait ücret, yönetici tazminatı, ihbar tazminatıyla bu artıştan kaynaklanan ücrete bağlı haklarının ödenmesine karar verilmiştir.
Karar taraf vekillerince temyiz edilmiştir.
Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, taraf vekillerinin aşağıda yazılı bozma nedenlerinin dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.
2821 sayılı Sendikalar Kanununun madde 45/1.fıkrası ve davalı sendikanın Mart 1999 tarihli Sendika Tüzüğünün 61.maddesine göre sendika yöneticilerinin ücret, ödenek, yolluk ve tazminatlarının belirlenmesi genel kurulun yetkisindedir. Davalı sendikanın 1999 yılında kabul edilen Sendika Tüzüğünde görevlerin ücret, tazminat ve sosyal hakları açıkça düzenlenmiştir. Yine aynı yasanın genel yönetim kurulunun görev ve yetkisini düzenleyen 16.maddesinin göndermesiyle 21/29.bendinde ücretli yöneticiler için kadro vermek veya verilmiş kadroları kaldırma yetkisinin sendika genel yönetim kuruluna ait olduğu, bölge şubenin böyle bir yetkisinin bulunmadığı görülmektedir. Bu nedenle Güneydoğu Anadolu Bölge Şubenin 11.12.2001 tarih ve 2 sayılı davacının ücretli yöneticiliğinin kaldırılmasına ilişkin kararı geçerli değildir. Davacının ücretli yöneticilik kadrosunun Genel Yönetim Kurulunun 21.11.2001 tarih ve 103 sayılı kararı uyarınca Adana 3 nolu şubenin olağan genel kurulunun yapıldığı 26.1.2002 tarihinde kadar devam ettiği mahkemenin de kabulündedir.
Dosyadaki bilgi ve belgelerden davacının ilk defa 23.2.1992 tarihinde olmak üzere 13.11.1994, 7.11.1998 ve 26.1.2002 tarihlerinde şube başkanlığına seçildiği ve 26.1.2002 tarihine kadar bu görevi profesyonel sendika yöneticisi olarak sürdürdüğü anlaşılmaktadır. Bu durumda, davacının profesyonel yönetici olarak görev yaptığı son dönem olan 7.11.1998-26.1.2002 tarihleri arasındaki süre bakımından yöneticilik tazminatı ve ihbar tazminatına hak kazandığı kabul edilmelidir. Davacı 2002 Ocak ayından itibaren yürürlüğe giren %68 oranındaki zammın dikkate alınarak alacaklarının tespit edilmesini istemiş ise de bu zam sadece şube de çalışan personel için öngörüldüğünden profesyonel yöneticiler hakkında uygulanması mümkün değildir. Bu nedenle davacının yöneticilik tazminatı ve ihbar tazminatı alacakları 2002 Ocak ayı için profesyonel şube yöneticileri hakkında öngörülen ücret miktarı ve yöneticilik tazminatının mülga 1475 sayılı yasının ek 2 ve 4857 sayılı İş Kanununun 112 maddesi gereğince kıdem tazminatı niteliğinde olduğundan tavan sınırlaması dikkate alınarak hesaplanmalı ve hesaplanacak miktarlardan davalı sendika tarafından ödenen miktarlar düşülerek bakiye yöneticilik tazminatı ve ihbar tazminatına karar verilmelidir. Bilirkişi raporunda sadece profesyonel yöneticilik kadrosunun kaldırıldığı 15.12.2001 tarihi ile şube genel kurulunun toplandığı 26.1.2002 tarihi arasındaki süre için hesaplanan yöneticilik ve ihbar tazminatına hükmolunması hatalıdır.
Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunun 79. maddesi gereğince kalemlerin karar ilam harcı vekalet ücretine esas olmak üzere toplamının 11.246.08 YTL olması gerekirken maddi hata sonucu 8.246.08 YTL olarak harç ve vekalet ücretine esas alınması kabul şekli itibari ile hatalı olup bozma nedenidir.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda belirtilen nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde ilgililerine iadesine, 27.10.2009 gününde oyçokluğuyla karar verildi.
KARŞI OY
Davalı Sendikanın, Güney Anadolu Bölge Şubesinin davacının görev yaptığı şubenin profesyonel şube başkanlığı kadrosunun 15.12.2001 tarihi itibariyle kaldırılmasına ilişkin 11.12.2001 tarih ve 2 sayılı kararın davacıya Adana 7. Noterliği aracılıyla gönderilen 13.10.2001 tarih ve 25329 yevmiye numaraları yazı ile tebliğ edilmiştir. Davacı bu bildirime karşı aynı noterlik aracılığıyla gönderdiği 11.1.2002 tarih ve 739 sayılı yazıyla yaptığı itiraz Genel Merkez Yönetim Kurulunca kabul edilmemiş ve 16.1.2002 tarih ve 1336 sayılı yazıyla profesyonel Şube başkanlığı kadrosunun 15.12.2001 tarihi itibarıyla Genel Merkez Yönetim Kurulunca kaldırıldığı bildirilmiştir. Davacı genel merkez yönetim kurulunca itirazın kabul edilmemesine rağmen yargı yoluna başvurmamış ve 26.1.2002 tarihinde yapılan şube olağan genel kurulunda yeniden şube başkanlığına seçilmiş ve şubenin kapanmasına kadar amatör olarak şube başkanlığı görevini yapmıştır. Davacı profesyonel yöneticilik kadrosunun kaldırılması kararına karşı yaptığı itirazın kabul edilmemesine rağmen yargı yoluna başvurmadığı gibi 26.1.2002 tarihinde yapılan olağan genel kurulda amatör şube başkanlığı görevine seçilmekle bu görevi benimsemiş ve profesyonel şube başkanlığı kadrosunun kaldırılmasına ilişkin dava konusu yönetim kurulu kararına örtülü biçimde muvafakat etmiştir. Nitekim yerel mahkemece makul sürenin geçirildiği ve iptal isteğinin Medeni Kanunun 2. maddesinde ifadesine bulan objektif iyi niyet kuralı ile bağdaşmadığı gerekçesi ile iptal istemi reddedilmiş ve söz konusu kararın reddine yönelik hüküm esas itibarı ile dairemiz sayın çoğunluğu tarafından da kabul edilmiştir. Dava konusu yönetim kurulu kararının iptal isteminin reddedildiğine göre artık bu hükümle çelişir biçimde akçalı isteklerin belli bir süre ile sınırlı da olsa kabulü yönüne gidilemez. Az önce davacının amatör yönetici olarak seçilip bu görevi uzun süre sürdürmesi ve Medeni Kanunun 2. maddesinde yer alan objektif iyi niyet kuralları dikkate alındığında dava konusu yönetim kurulu kararının iptali isteğinin reddinde bir isabetsizlik bulunmadığından hükmün dava konusu akçalı isteklerin de reddine karar verilmek üzere bozulması gerekirdi.
Bir an için davalı sendikanın, Güney Anadolu Bölge Şubesinin, davacının görev yaptığı şubenin profesyonellik şube başkanlığı kadrosunun kaldırılmasına ilişkin dava konusu 11.12.2001 tarih ve 2 sayılı kararın; Genel Merkez Yönetim Kurulunun 21.11.2001 tarih ve 103 sayılı kararına dayanması ve daha sonra genel merkez yönetim kurulunca da uygun bulunması ve şube olağan genel kurul tarihinin yaklaştığı sırada alınması nedenleri ile şube olağan genel kurulunun yapıldığı tarihte geçerlilik kazanacağı ve bu nedenle davacının 26.1.2001 tarihine kadar dolayısıyla 15.12.2001-26.1.2002 tarihleri arasında profesyonel şube başkanı olduğu kabul edilse bile - ki gerek yerel mahkeme ve gerekse dairemiz sayın çoğunluğunca davacının anılan tarihler arasında profesyonel yönetici olduğu kabul edilmiştir- davacıya ihbar tazminatının ödenmesi koşulları oluşmamıştır. Zira Sendika ana tüzüğünde ihbar tazminatı yeniden seçilmeme ve istifa hali için öngörülmüş olup davacı 26.1.2001 tarihli genel kurulda yeniden seçilip şubenin kapanmasına kadar amatör olarak görevine devam etmiştir. Bu durumda yeniden seçilmeme ve istifadan söz edilemeyeceğinden ve giderek ana tüzükte ihbar tazminatı için belirtilen hak kazanma halleri gerçekleşmediğinden davacının ihbar tazminatı isteğinin kabulü mümkün değildir. Bundan başka, izin harçlığı izin sırasında söz konusu olabileceğinden davacının bu isteğinin de dayanağı bulunmamaktadır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle: hükmün davacının tüm isteklerinin reddine karar verilmek üzere bozulması gerektiği, çoğunluğun benimsediği şekil itibarı ile de davacının ihbar tazminatı ve bundan başka izin harçlığı talebinde bulunamayacağı yönlerinin de bozma kapsamına alınması gerektiği görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma gerekçesine katılamıyorum. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy