(2709 S. K. m. 10) (4857 S. K. m. 5)
Dava: Davacı, TİS'nin hükmünün iptali, ücret farkı ve tazminat alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir. Yerel mahkeme, davanın kabulüne, birleşen davanın reddine karar vermiştir. Hüküm süresi içinde davalı EÜAŞ Genel Müdürlüğü Afşin Elbistan Linyitleri İşletme Müdürlüğü avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi N. Çoruh tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Karar: Davacı Elektrik Üretim A.Ş.'ne husumeti yönelterek 2007/533 esas sayılı davada; aynı işi yapan işçiler arasında fark gözetildiğinden söz edilerek 1.1.2007 - 31.12.2008; 1.1.2005 - 31.12.2006 yürürlük süreli toplu iş sözleşmelerin 43/A maddesinin iptali ile aynı maddenin B fıkrasından faydalanmasını, ücret farklarını, eşit davranmamadan doğan 4 aylık ücret isteminde bulunmuştur.
Anılan davacı 2008/390 esas sayılı dosyada Türkiye Maden İş Sendikasını hasım göstererek yukarıda sözü edilen Toplu İş Sözleşmelerinin 43/A maddesinin iptalini istemiştir.
Davalılar davanın reddini savunmuştur.
Dosyalar 2007/533 Esas sayılı dosyada birleştirilerek yürütülmüştür.
Mahkemece davacının 43/B maddesinden yararlandırılması, tazminat ve ücret alacağının kabulüne, birleştirilen dosyadaki isteğin reddine karar vermiştir.
Karar davalı Şirket vekilince temyiz edilmiştir.
Anayasanın 10. maddesi nispi eşitlik ilkesini esas almıştır. Başka bir anlatımda eşitler arasında eşitlik kabul edilmiştir.
Nesnel nedenler varsa eşit işlem borcu uygulanmaz
İş Kanunumuzun 5. maddesi aynı durumdaki işçiler arasında farklılık yaratmayı amaçlamıştır. Ancak işçinin objektif, subjektif, nitelikleri, çalıştığı pozisyon, yapılan görev, meslekte kıdem gibi nesnel nedenler var ise eşit işlem borcundan söz edilemez.
Somut olayda, Toplu İş Sözleşmesindeki 43. madde işçilerin yevmiyeleri üzerindeki artışlardaki farklı oranlar kendi içerisindeki tarihsel sınıflandırmayı kapsar. Kendi içerisinde tutarlıdır. 43/A ve 43/B'yi tek düzeye getirme eşitsizliktir. Toplu İş Sözleşmeleri Sosyal taraflarca işçi ve işverenin hak ve yükümlülüklerini bir denge amaçlıyarak yapılmaktadır.
Kamu düzenine ve Yasanın emredici hükümlere aykırı olarak toplu iş sözleşme yapılması mümkün değildir. Somut olayda böyle bir yönde bulunmamaktadır. Kaldı ki davalı sendika da benzer düşünceleri paylaşmaktadır. Eski toplu iş sözleşmelerine atıf hükümlerinin Yasaya aykırılığı bulunmamaktadır.
Özerklik ilkesi yeni toplu iş sözleşmesiyle getirilen her türlü hakların önceki toplu iş sözleşmesinden ayrık olabileceğini belirtmek için kullanılır. Başka bir anlatımla bazı haklar geriye bazı haklar ileriye yönelik düzenlenebilir.
Önceki toplu iş sözleşmesinde verilen bir hak yeni toplu iş sözleşmesinde ortadan kaldırılabilir. Dolayısıyla kapsadığı maddeler itibarıyla da özerktir. O halde Yasaya aykırılık bulunmamaktadır.
Yakınma konuları sendika aracılığıyla yeni toplu iş sözleşmesinin müzakere safhasında ele alınır. Gerekiyor ise düzeltilir. Hukuki yol budur. Davanın yukarıda yazılı gerekçe ile reddi gerekirken kabulü hatalıdır.
Sonuç: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02.12.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy