(2821 S. K. m. 31) (4857 S. K. m. 18, 20, 21)
Dava: Davacı, iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirterek feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın kabulüne dair verilen kararın davalı vekili tarafından temyizi üzerine, Dairemizin 22.12.2008 gün ve 39501-34667 sayılı ilamı ile onanmasına karar verilmiştir.
Davalı vekili boşta geçen süre ücretinin mahkemece bir yıl belirlendiğini, 4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesi uyarınca en çok 4 aya kadar ücret ve diğer hakların ödeneceğini, kararın bu nedenle maddi hataya dayandığını, düzeltilmesi gerektiğini talep etmiş olmakla, dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü.
Karar: İş sözleşmesinin davalı işveren tarafından geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirten davacı feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31. maddesi uyarınca belirlenmesini, 4 aya kadar boşta geçen süre ücret ve diğer hakların ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, işverenin fesihten sonra yeni işçi aldığı, üye olunan sendikanın yetki istediği, üyelikten istifa edenlerin işten çıkartılmadığı, aksine işverenin sendika üyesi 8 işçiyi işten çıkarttıktan sonra üyelikten istifa eden bu işleri tekrar işe aldığı, feshin haksız ve sendikal nedene dayandığı gerekçesi ile feshin geçersizliğine, davacı işçinin işe iadesine, işe başlatmama tazminatının 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31. maddesi uyarınca davacı işçinin 1 yıllık ücreti tutarında belirlenmesine karar verilirken, boşta geçen süre ücret ve diğer haklar için en çok bir yıla kadar ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmadığı süre için işçiye en çok dört aya kadar doğmuş bulunan ücret ve diğer hakların ödenmesini de hüküm altına alınması gerekir. Bu süre üst sınır olup, aynı maddenin son fıkrası uyarınca sözleşme ile değiştirilemez, aksi hükümler geçersizdir. Yasa koyucu yargılama süresini dikkate alarak bu düzenlemeyi yapmıştır. Yargılama süreci 4 aylık sürenin altında kaldığında, kısaca fesih ile işe iade kararı sonrası başvuru arasında boşta geçen süre 4 aydan az olduğu takdirde, başvuru tarihine kadar ki ücret ve diğer haklar hüküm altına alınacaktır. Ancak yargılama süreci 4 aydan fazla sürdüğünde, yasanın amir hükmü gereği boşta geçen süre için 4 aya kadar ücret ve diğer hakların ödenmesi gerekecektir. Boşta geçen süre için ücret ve diğer hakların ödenmesi, feshin geçersizliğine bağlı ikincil bir sonuçtur. Talep olmasa da mahkemece dikkate alınması gerekir. Ayrıca feshin geçersizliği istemi tespit niteliğinde olduğundan, boşta geçen süre için ücret ve diğer hakların miktar belirtilmeksizin, hüküm altına alınması ve ödenmesi gerektiğinin tespiti ile yetinilmesi gerekir. (Dairemizin 02.06.2008 gün ve 2007/38659 Esas, 2008/13502 Karar sayılı ilamı).
Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta davacı işçinin iş sözleşmesinin sendika üyesi olması ve sendika üyeliğinden istifa etmemesi nedeni ile feshedildiği, işverence gerçekleştirilen feshin 4857 sayılı İş Kanununun18/3.a maddesi uyarınca geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir. Ancak 4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesi uyarınca boşta geçen süre için 4 aya kadar ücret ve diğer hakların ödenmesine karar verilmesi gerekirken, üst sınır aşılarak 1 yıla kadar ücret ve diğer hakların ödenmesi gerektiğinin belirtilmesi yasanın açık emredici düzenlemesine aykırılık teşkil etmektedir. Karar bu yönü ile hatalıdır. Dairemizce temyiz incelemesi sırasında sehven bu açık yasaya aykırılığın görülmediği anlaşıldığından davalı vekilinin bu yöndeki temyiz ve maddi hata istemi yerinde bulunmuştur.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
Sonuç: Yukarda açıklanan gerekçe ile
1. Dairemizin maddi hataya dayalı 22.12.2008 gün ve 39501-34667 sayılı kararın ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
4. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 31/6 maddesi uyarınca 1 yıllık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
5. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
6. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
7.Davacının yapmış olduğu116.00 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 575-YTL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
9. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak 23.2.2009 gününde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy