MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, ihbar tazminatı, fazla çalışma ücreti, hafta tatili ücreti ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı ... A.Ş. Avukatı ile davalı...Makine Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M.... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, Davalı ... San. Ve Tic. A.,Ş. ye ait ...Şeker Şubesi bünyesindeki Yem Fabrikası inşaatı işyerinde ihale ile iş alan...Makine ... İmalat Montaj San. Tic. Ltd. Şti. işçisi olarak çalışmakta iken alt işverenin ihale makamından istihkak alamadığını ileri sürerek 58 işçi ile birlikte sözleşmesini ihbarsız ve tazminatsız olarak feshettiğini ileri sürerek, ihbar tazminatı ile ücret, fazla çalışma ve hafta tatili ücreti alacaklarının tahsilini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... AŞ, 25.05.2007 tarihli sözleşme ile gerekli malzeme ve ekipmanları sağlanması işini ... Ltd. Şirketine , montaja alma işini ise diğer davalı...Makine Ltd. Şti. ne ihale yolu ile anahtar teslimi olarak devrettiğini , kendileri ile davalı şirket arasında asıl işveren -alt işveren ilişkisi bulunmadığını bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, ... Şeker San. ve Tic. A.Ş. ...Yem Fabrikasının tüm makine ve ekipmanların temini işinin... şirkete, ekipman ve makinelerin montaj işinin...Makine ve Hayvancılık Gıda San. Tic. Ltd. Şti. ne ihale edildiği, yapılan sözleşme gereği, sözleşmede belirlenen montaj işinin asıl firma tarafından yerine getirilmesi öngörülmüşse de...Makine Hayvancılık Gıda San. Tic. Ltd. Şti. tarafından fabrikaya yapılan 30.01.2008 tarihli bildirimle işin kontrolü ve sorumluluğu altında...Isıtma Sistemleri Ltd.Şti.'ne taşore edildiği, 4847 sayılı Yasanın 2/ 6-7 maddesi esas alındığında işi ihale eden ... A.Ş. ve...Makine ... Montaj San. Tic. Ltd. Şirketi arasında sözleşme gereği asıl işveren ve alt işveren ilişkisinin doğduğu, davalılar 4857 sayılı yasanın 2 md. gereği asıl işveren olarak sorumlu olacaklarından ... A.Ş.'nin husumet itirazının yerinde olmadığını gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalılar ayrı ayrı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalıların aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ihale makamının işçilik alacaklarından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 36 ncı maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.
İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, Yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.
Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır (Yargıtay 9.H.D. 19.1.2010 gün 2009/12074 E, 2010/378 K.).
Anılan maddenin son fıkrasında “Bu maddede kamu tüzel kişilerine ve bazı teşekküllere verilen yetkileri 2 nci maddenin altıncı fıkrası gereğince sorumluluk taşıyan bütün işverenler de kullanmaya yetkilidir.” düzenlemesi mevcuttur.
Somut olayda, davalı ... AŞ ihale makamı olması nedeniyle sorumluluğu 4857 sayılı İş Kanununun 2. maddesi kapsamında değildir. Ancak davalının sorumluluğunun anılan kanunun 36. maddesi uyarınca değerlendirilmesi gerekirken, asıl işveren olarak hükmedilen alacaklardan sorumlu tutulması isabetsizdir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy