MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ
DAVA :Davacı vekili, davacı gemiadamının ödenmeyen ihbar ve kıdem tazminatı ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece birleşen davada davanın husumet nedeni ile reddine, asıl
davada ise davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı ve davalılardan ... Tar. GI. San. Tic. A.Ş. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davalılardan ... şirketinin sahibi, davalı ... şirketinin işleteni olduğu ... adlı teknede gemici olarak çalışmaya başladığını, iş akdinin haklı bir neden gösterilmeden feshedildiğini, hizmet süresinin eksik gösterildiği gibi, priminin düşük ücretten yatırıldığını, ödenmeyen ücret alacağı olduğunu, izin kullanmadığını, fazla mesai ve tatillerde çalıştığını belirterek, ihbar ve kıdem tazminatı ile ücret, yıllık ücretli izin, fazla mesai ve tatil çalışmaları karşılığı ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada ise ... Limited Şirketine karşı aynı isteklerle dava açılmıştır.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... şirket vekili, husumet itirazı yanında, davacının kendi isteğiyle işten ayrıldığını, asgari ücretle çalıştığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Diğer davalı şirket tebliğe rağmen yargılamayı takip etmemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda ... İş Kanunu hükümlerine göre tazminat ve alacakları hesaplayan bilirkişi raporuna itibar edilerek, davacının davalı iş yerinde 01.04.2008-06.01.2009 tarihleri arasında toplam 9 ay 5 gün süre ile çalıştığı, Ocak 2009 ayına ait 6 günlük ücret alacağının ödenmediği, davacının iş akdinin kendi isteği ile sonlandırdığını, davalıların kanıtlayamadığı, davacının iş akdinin haksız nedenle feshedildiği, bu nedenle davacının ihbar tazminatına hak kazandığı, davacının fazla mesai, genel tatil alacaklarının bir kısmının ödenmediği ve kullanmadığı yıllık izinlerin ücretlerinin de kendisine ödenmediği, çalıştığı iş yerinin kayıtlarından davalı firmanın ... Depolama pazarlama A. Şirketi ve ... .... Şirketi olduğu gerekçesi ile birleşen davada davanın husumet nedeni ile reddine, asıl davada ise davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Karar davacı ve davalı ... A.Şirket vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrasının a bendi uyarınca, “... ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. ... taşıma işlerinde çalışanlar hakkında 854 sayılı ... İş Kanunu uygulanmaktadır.
854 sayılı ... İş Kanununun 1. maddesine göre “Bu kanun ...lerde, göllerde ve akarsularda Türk Bayrağını taşıyan ve yüz ve daha yukarı grostonalitonluk gemilerde bir hizmet akti ile çalışan gemi adamları ve bunların işverenleri hakkında uygulanır” denilerek, ... İş Kanununun kapsamı belirlenmiştir. Gemiler aracılığı ile yapılan ... taşıma işleri ayrı bir yasaya tabi olduğundan 4857 sayılı İş Kanununun kapsamı dışında bırakılmıştır. Gemi yabancı ülke bayrağı taşıyor veya gemi Türk bayraklı olsa bile yüz grostonlitonluk değil ise, bu gemide çalışanlar hakkında ... İş Kanunu uygulanmayacaktır. Keza taşıma işinde çalışan bu gemideki işçiler yine 4857 sayılı İş Kanunu kapsamına girmeyecek, haklarında Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanacaktır.
... İş Kanunu’nun 46. maddesi uyarınca, “Bu kanun kapsamına giren gemi adamlarıyla bunların işveren veya işveren vekilleri arasında bu kanundan veya hizmet aktinden doğan davalar hakkında, 5521 sayılı kanun hükümleri uygulanır. Hizmet aktinde ayrıca bir hüküm yoksa dava, geminin bağlama limanında iş davalarını bakmaya yetkili mahkemede görülür”.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinde ... ve taşıma işlerinin yapıldığı işyerlerinde çalışanların kanun kapsamına girmeyeceği açıklandıktan sonra, aynı madde de ayrık durumlara yer verilmiştir.
Buna göre;
1. Kıyılarda veya ... ve iskelelerde gemilerden karaya ve karadan gemilere yapılan yükleme ve boşaltma işlerinde,
2. Havacılığın bütün yer tesislerinde yürütülen işlerinde,
3. ... İş Kanunu kapsamına girmeyen ve tarım işlerinden sayılmayan, ...lerde çalışan su ürünleri üreticileri ile ilgili işlerde,
Çalışanların 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında oldukları açıkça belirtilmiştir.
... taşıma işinin ... İş Kanunu kapsamına alındığı sabittir. ... taşıma işlerinin açıkça İş Kanunu’nun kapsamı dışında bırakılması nedeni ile römorkaj, kurtarma-yardım, dalgıçlık gibi işlerde nitelikleri itibarıyla ... taşıma işi niteliğinde olmadığından, bu işler ve bu işlerde çalışanlara 4857 sayılı İş Kanunu’nun uygulanması yerinde olacaktır. Keza turistik maksatla faaliyet gösteren yatta çalışma ... taşıma işi olmadığından, çalışan hakkında 4857 sayılı İş Kanunu hükümleri uygulanacaktır. Yat tanımına 4490 sayılı Türk ... Gemi Sicili Kanunu’nun 2.b maddesinde yer verilmiştir. Hükme göre yat, “Yat tipinde inşa edilmiş, gezi ve spor amacıyla yararlanılan, taşıyacakları yatçı sayısı otuzaltıyı geçmeyen, yük ve yolcu gemisi niteliğinde olmayan, turizm şirketi envanterlerinde kayıtlı ve tonilato belgelerinde "Ticari Yat" olarak belirtilen ... araçlarını” ifade eder. ... taşıma işi yapmayan ve dolayısı ile çalışanın ... İş Kanunu’na tabi olmadığı turistik amaçlı yat, bu kanunda ifade edilendir.
Davacının çalıştığı geminin 4857 sayılı İş Kanunu’nun 4. maddesinin 1. fıkrası anlamında ... taşıma işi yapıp yapmadığı, turistik maksatla kullanılan yat olup olmadığı açıklığa kavuşturulmadan, eksik inceleme ile karar verilmesi hatalıdır. Davacı turistik amaçlı, 4490 sayılı Kanunu’nun 2/b maddesi uyarınca belirlenen ... aracında çalışıyor ise ... taşıma işinde çalışmadığı ve 4857 sayılı İş Kanunu kapsamında çalışan işçi olduğu kabul edilerek sonuca gidilmesi gerekir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 28.01.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy