MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA :Davacı, Genel Yönetim Kurulu kararının iptaline karar
verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, davayı reddetmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
Dava, yeni şube açma ve mevcut şubelere bağlı işyerlerinin yeni şubeye bağlanmasına yönelik sendika genel yönetim kurulu kararının iptali istemine ilişkindir.
Dava ve birleşen davada davacılar, davalı ...’nın... Şubesi ile... 1 No’lu Şubesi başkan ve yönetim kurulu üyeleri olduklarını, Genel Yönetim Kurulu’nun 30.9.2009 tarihinden itibaren "... Merkez Şubesi" adı ile bir şube açılmasına, mevcut... Şube ve... 1 No’lu Şubeye bağlı işyerlerinin büyük kısmının yeni şubeye bağlanmasına, mevcut şubelere de... dışından ve yabancı işyerlerinden birkaç işyerinin bağlanmasına karar verdiğini, böylelikle mevcut şubelerin ortalama 3000 olan üye sayısının 150 ye düşürüldüğünü, Genel Yönetim Kurulunun genel kurulca verilen şube açma yetkisini dürüstlük kuralına aykırı olarak mevcut şubelerin altını boşaltarak kullandığını belirterek Genel Yönetim Kurulu’nun 24.9.2009 tarih ve 229 sayılı kararının ve bu karara dayanak olan “2008–2011 Tahmini Bütçe Ve Mali Uygulamaları Talimatı”nın 21. maddesinin Türk Medeni Kanunu, 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’na ve Tüzüğü aykırı olmakla ihtiyati tedbir kararı ile durdurulmasına ve iptaline karar verilmesini istemişlerdir.
Davalı, dava konusu şubenin de 29–30 Eylül 2009 tarihli genel kurulda verilen şube açma yetkisi ile açıldığını, davacıların halen sendika şube yönetici olduklarını, dolayısıyla dava açmakta hukuki yararlarının bulunmadığını, sendikanın üyelerine hizmeti en iyi en kolay ve en ulaşılabilir şekilde vermekle yükümlü olduğunu savunarak haksız davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece yeni şube açma işleminin genel kurul kararına uygun olduğu, yapılan işlemlerde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
Davacılar, sendika genel yönetim kurulunun genel kurul tarafından kendisine verilen şube açma yetkisini değil, münhasıran genel kurula ait şube kapatma yetkisinin kullandığını, bu konudaki talep ve itirazlarının gerekçe gösterilmeden, davanın reddine karar verildiğini belirterek kararı temyiz etmişlerdir.
“2008–2011 Tahmini Bütçe ve Uygulaması”nın şube açılmasına ilişkin 21.maddesinde “Merkez yönetim kurulu gereken yerlerde şube açmaya yetkilidir.”
Şeklindeki düzenlemede genel yönetim kurulu yetkisinin kapsamı sorununun çözümlenmesi talep edilmektedir. Diğer bir deyişle genel yönetim kurulu, bu madde gereğince birincisi yeni şube açıp açamayacağı, ikincisi mevcut şubelere bağlı işyerlerinin yeni kurulan şubeye bağlanması yetkisi olup olmadığıdır.
2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun genel kurulların görev ve yetkilerini düzenleyen 11. maddesinin 8. bendi ile davalı Sendika Tüzüğü’nün 18. maddesinin g bendi “Şube açma veya bu konuda yönetim kuruluna yetki verme, şubeleri birleştirme veya kapatma.” konularında genel kurulun yetkili olduğu hükme bağlanmıştır. Bu göre genel kurul veya bu konuda yetki verdiği genel yönetim kurulu şube açma yetkisine sahiptir. Diğer bir deyişle genel yönetim kurulu, genel kurulca verilen yetkiye dayanarak gerekli gördüğü yerde şube açabilir. Somut olayda da davalı sendika genel kurulu tarafından olağan genel kurulda kabul edilen “2008–2011 Tahmini Bütçe ve Uygulaması”nın şube açılmasına ilişkin 21.maddesinde “Merkez yönetim kurulu gereken yerlerde şube açmaya yetkilidir.” Denilerek genel yönetim kuruluna genel anlamda bir şube açma yetkisini verilmiştir. Genel Yönetim Kurulu da bu yetkiye dayanarak “... Merkez Şube” adı ile yeni bir şube açmıştır. Karar bu yönüyle yasa, tüzük ve bütçe talimatına uygundur.
İkinci uyuşmazlık konusu, Genel Yönetim Kurulunun, bir şubenin faaliyet alanını belirler iken diğer şubelere bağlı işyerlerinin bir kısmını veya tamamını faaliyet alanını belirlemekte olduğu şubeye bağlayıp bağlayamayacağıdır. Genel Yönetim Kurulu böyle bir yetki ile iki şubenin üye sayısını değiştirebileceği gibi şube genel kurulunun üye veya delegeler ile toplanıp toplanmayacağını, şube sendika yöneticilerinin bu görevlerini profesyonel veya amatör olarak sürdürmelerini dahi düzenleyebilme olanağına sahip olacaktır. Hatta işyerlerinin bağlı bulunduğu şubenin değiştirilmesi ile objektif iyiniyet kurallarına aykırı da olsa bir şubenin fiilen kapatılması sonucu doğurabilecektir. Kısacası, şubelere bağlı işyerlerinin değiştirebilme yetkisi, şubeler veya yöneticiler üzerinde bir baskı unsuru olarak kullanılabilecektir. Bu nedenle genel kurulun işyerlerinin bağlı bulunduğu şubeleri değiştirme konusunda genel yönetim kuruluna açık yetki vermesi gerekir. Genel kurulca verilecek bu yetki dahi Türk Medeni Kanunun 2. maddesindeki objektif iyiniyet kuralları çerçevesinde değerlendirilmesi gerekir.
Somut olayda 2008–2011 Tahmini Bütçe ve Uygulaması”nın 21.maddesi ile sendika genel kurulunca genel yönetim kuruluna genel olarak bir şube açma yetkisi verildiği, ancak mevcut şubelere bağlı işyerlerinin bir kısmının veya tamamının yeni şubeye bağlanmasına ilişkin açık bir yetki verilmediği görülmektedir. Bu durumda genel yönetim kurulunun şubeye bağlı işyerlerinin büyük bir kısmını, yeni açılan şubeye bağlanması kararı yasa, tüzük ve “2008–2011 Tahmini Bütçe ve Mali Uygulamaları”’na aykırıdır.
O halde mahkemenin genel yönetim kurulunun şube açmaya ilişkin kararının yasa ve tüzüğe uygun olduğundan bu talebin reddine ilişkin karar doğrudur. Ancak... Şubesi ile... 1 No’lu Şubesine bağlı bir kısım işyerlerinin yeni açılan “... Merkez Şube”’ye bağlanmasına dair kararının iptali gerekir iken yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 9.2.2010 gününde oybirliğiyle karar verildi.