MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, ücret, fazla çalışma, ihbar tazminatı alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı ve davalılardan ...Makine ... İmalat Montaj San. Tic. Ltd. Şti. tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi M.... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, davalı ... Şeker San. ve Tic. A.Ş. ye ait... Şeker Şubesi bünyesindeki Yem Fabrikası inşaatı işyerinde ihale ile iş alan ...Makine ... İmalat Montaj San. Tic. Ltd. Şti. işçisi olarak çalışmakta iken alt işverenin ihale makamından istihkak alamadığını ileri sürerek 58 işçi ile birlikte sözleşmesini ihbarsız ve tazminatsız olarak feshettiğini ileri sürerek, ihbar tazminatı ile ücret, fazla çalışma ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... Şeker AŞ, 25.05.2007 tarihli sözleşme ile gerekli malzeme ve ekipmanları sağlanması işini ... Co Ltd. Şirketine , montaja alma işini ise diğer davalı ...Makine Ltd. Şti. ne ihale yolu ile anahtar teslimi olarak devrettiğini , kendileri ile davalı şirket arasında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını bu nedenle davanın husumet nedeniyle reddi gerektiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının davalılardan ... Şeker A.Ş tarafından... Şeker Fabrikası entegre tesisleri yem fabrikası inşaatını ihale ile alan ...Makine Ltd.Şti.'nin inşaat işinde çalıştığı, ancak davalının işi bitirmeden işyerini terk edip gittiği ve bu haliyle davacının iş sözleşmesinin bildirimsiz olarak feshedildiği ; işi ihale ile alan ...Makine Ltd.Şti.'nin yapmış olduğu iş ile ... Şeker A.Ş arasında alt işveren-üst işveren ilişkisinin olmadığı ve davacının ...Makine Ltd.Şti.bünyesinde çalıştığı için kendisine ödenmeyen ücret alacağı ve ihbar tazminatından da yalnızca ...Makine Ltd.Şti.'nin sorumlu olacağı, kamu kurumu niteliğinde olmayan ... Şeker A.Ş.nin 4857 sayılı İş Kanununun 36. maddesi kapsamında da sorumluluğu olmadığını, bu nedenle ... Şeker A.Ş'ne herhangi bir husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı ve davalı ...Makine Ltd Şti temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ihale makamının işçilik alacaklarından sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 36 ncı maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.
İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, Yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.
Dairemizin kararlılık kazanmış olan uygulamasına göre, anahtar teslimi suretiyle ihale edilen işlerde, kamu makamlarının fazla çalışma, hafta tatili ile bayram ve genel tatili alacakları yönlerinden sorumluluğu bulunmamaktadır (Yargıtay 9.H.D. 19.01.2010 gün 2009/12074 E, 2010/378 K.).
Anılan maddenin son fıkrasında “Bu maddede kamu tüzel kişilerine ve bazı teşekküllere verilen yetkileri 2 inci maddenin altıncı fıkrası gereğince sorumluluk taşıyan bütün işverenler de kullanmaya yetkilidir.” düzenlemesi mevcuttur.
Somut olayda, davalı ... Şeker Fabrikası AŞ ihale makamı olarak nitelendirilip kendisine husumet yöneltilemeyeceği kabul edilmiştir. Ancak davalı kamu tüzel kişisi olmasa da 4857 sayılı İş Kanununun 36/son maddesi uyarınca sorumluluğu bulunup, bulunmadığı araştırılmadan eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsizdir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27.12.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy