MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ ( 3.İŞ)
DAVA :Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ve ikramiye alacaklarının faizleriyle ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği kısmen hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A)Davacı isteminin özeti:
Davacı asıl, davalı şirkette 01.10.19947 tarihinde PVC ustası olarak işe girdiğini, 31.10.2007 tarihinde ... Yapı Sistemleri Sanayi ve Ticaret AŞ adlı şirkete aktarıldıklarını, bu şirkette de 13 ay kadar çalıştıktan sonra iş akdinin tek taraflı olarak feshedildiğini, ancak ikinci şirketin yasal haklarını vereceğini, bu yönde ikinci şirketle arasında bir sorun olmadığını, ilk işe girdiği şirkette 10 yıl hizmet yaptığını, en son maaşının 1.200 TL (brüt: 1.500 TL) olduğunu, defalarca yasal haklarını istediği halde hakkının verilmediğini ve mağdur edildiğini iddia ederek kıdem ve ihbar tazminatı alacaklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. (01.10.1997-31.10.2007 arası)
Davacı vekili 17.08.2009 tarihli dilekçe ile de, davacının 01.10.1997 tarihinden beri davalı işyerinde plastik doğrama, panjur imalat ve montaj ustası olarak çalışmaktayken 08.09.2008 tarihinde iş akdinin işverenlikçe nedensiz olarak sona erdirildiğini, iş akdinden doğan haklarının hiçbirinin ödenmediğini, davalı şirketin Ticaret Sicilinde kayıtlı ticaret unvanının ... Plastik Doğrama Alüminyum ve Panjur San Tic Ltd Şirketi olduğunu, davacının sahip ve ortaklarına ait diğer şirket bünyesinde de çalıştığını, son olarak davalı olarak gözüken şirkette iken iş akdinin feshedildiğini, davacının son net aylığının 1.200 TL olduğunu, brüt maaş tutarının ise 1.674,81 TL olduğunu, bunların dışında davalı şirketçe her yıl brüt maaşın ½ tutarında 837,40 / 12 = 69,78 TL, her ay için yemek parası 150 TL, her ay için yol parası 100 TL, her yıl brüt maaşın 1,5 katı tutarında ikramiye, dini bayramlarda ve yılbaşında ödenmek üzere brüt maaş olmak üzere toplam 529,13 TL ödendiğini, kıdeme esas aylık kazancının 2.2203,94 TL olduğunu, davacıya alması gerektiği halde ileride ödenecek bahanesi ile 2000 yılı dahil olmak üzere yıllık 1,5 aylık tutarındaki ikramiyelerinin ödenmediğini iddia ederek FİH saklı kalmak üzere kıdem, ihbar tazminatı ve ikramiye alacaklarının faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B)Davalı cevabının özeti:
... Plastik Doğrama Alü. Paz. San. Tic. Ltd. Şti vekili, dava dilekçesinde şirket unvanı olarak Polimer Limited Alüminyum PVC şirketi ... – ... ibareleri yazıldığını, unvana bakılmadan müvekkili çalışanının tebligatı tebliğ aldığını, yapılan hata ile yazılan unvan ile müvekkili şirket arasında bir bağ bulunmadığını beyanla yapılan hatanın düzeltilmesi için davacının ihtar edilmesine, aksi halde müvekkilinin davadan ayrı tutulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
C)Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, kıdem tazminatının tahsiline, ihbar tazminatı talebinin reddine,... ve ... hakkındaki davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
D)Temyiz:
Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E)Gerekçe:
İşyeri devrinin iş ilişkisine etkileri ile işçilik alacaklarından sorumluluk bakımından taraflar arasında uyuşmazlık söz konusudur.
İşyeri devrinin esasları ve sonuçları 4857 sayılı İş Kanununun 6 ncı maddesinde düzenlenmiştir. Sözü edilen hükümde, işyerinin veya bir bölümünün devrinde devir tarihinde mevcut olan iş sözleşmelerinin bütün hak ve borçlarıyla devralan işverene geçeceği öngörülmüştür. Devir tarihinden önce doğmuş ve devir tarihinde ödenmesi gereken borçlar açısından, devreden işverenle devralan işverenin birlikte sorumlu oldukları aynı yasanın üçüncü fıkrasında belirtilmiş, devreden işverenin sorumluluğunun devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlı olduğu hükme bağlanmıştır.Değinilen Yasanın 120nci maddesi hükmüne göre, 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi halen yürürlükte olduğundan, işyeri devirlerinde kıdem tazminatına hak kazanma ve hesap yöntemi bakımından belirtilen madde hükmü uygulanmalıdır. Anılan maddeye göre, işyerlerinin devir veya intikali yahut herhangi bir suretle bir işverenden başka bir işverene geçmesi veya başka bir yere nakli halinde, işçinin kıdemi işyeri veya işyerlerindeki hizmet akitleri sürelerinin toplamı üzerinden hesaplanmalıdır. Bununla birlikte, işyerini devreden işverenlerin bu sorumlulukları, işçiyi çalıştırdıkları sürelerle ve devir esnasındaki işçinin aldığı ücret seviyesiyle sınırlıdır.
İşyeri devrinin temel ölçütü, ekonomik birliğin kimliğinin korunmasıdır. Avrupa Adalet Divanı kararlarına göre, maddî ve maddî olmayan unsurların devredilip devredilmediği ve devir anındaki değeri, işgücünün devri, müşteri çevresinin devri, işyerinde devirden önce ve sonra yürütülen faaliyetlerin benzerlik derecesi, işyerinde faaliyete ara verilmişse bunun süresi, işyeri devrinin kriterleri arasında kabul edilmektedir.Devirden sonra işyerindeki ekonomik birliğin kimliğini koruyup korumadığının saptanabilmesi için, yürütülen faaliyetin devirden sonra yeni işveren tarafından aynı veya özdeş biçimde sürdürülmesi ölçütü yanında, işyerinin taşınmaz ve taşınır malları ile maddî olmayan varlıkların, işyerinde çalışan işçilerin sayı ve uzmanlık bakımından çoğunluğunun, bunun yanı sıra müşteri çevresinin devredilip devredilmediği, devir öncesi ve sonrasındaki faaliyetler arasında benzerlik olup olmadığı, devir sebebiyle işyerinde faaliyet askıya alınmışsa askı süresi gibi koşullar da göz önünde tutulmalıdır.
4857 sayılı Yasanın 6ncı maddesinde yazılı olan “hukukî işleme dayalı” ifadesi geniş şekilde değerlendirilmeli, yazılı, sözlü ve hatta zımnî bir anlaşma da yeterli görülmelidir.İşyeri devri fesih niteliğinde olmadığından, devir sebebiyle feshe bağlı hakların istenmesi mümkün olmaz. Aynı şekilde işyeri devri kural olarak işçiye haklı fesih imkânı vermez. Bu açıklamalar ışığında, iş hukukunda işyeri devrinin işçilik alacaklarına etkileri üzerinde ayrıca durulmalıdır. İşyeri devri halinde kıdem tazminatı bakımından devreden işveren kendi dönemi ve devir tarihindeki son ücreti ile sınırlı olmak üzere sorumludur. 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasında, devreden işverenin sorumluluğu bakımından bir süre öngörülmediğinden, 4857 sayılı Yasanın 6ncı maddesinde sözü edilen devreden işveren için öngörülen iki yıllık süre sınırlaması, kıdem tazminatı bakımından söz konusu olmaz. O halde kıdem tazminatı işyeri devri öncesi ve sonrasında geçen sürenin tamamı için hesaplanmalı, ancak devreden işveren veya işverenler bakımından kendi dönemleri ve devir tarihindeki ücret ile sınırlı sorumluluk belirlenmelidir.Feshe bağlı diğer haklar olan ihbar tazminatı ve kullanılmayan izin ücretlerinden son işveren sorumlu olup, devreden işverenin bu işçilik alacaklarından herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.İşyerinin devredildiği tarihe kadar doğmuş bulunan ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücretlerinden 4857 sayılı Kanunun 6ncı maddesi uyarınca devreden işveren ile devralan işveren müştereken müteselsilen sorumlu olup, devreden açısından bu süre devir tarihinden itibaren iki yıl süreyle sınırlıdır. Devir tarihinden sonraki çalışmalar sebebiyle doğan sözü edilen işçilik alacakları sebebiyle devreden işverenin sorumluluğunun olmadığı açıktır. Bu bakımdan devirden sonraya ait ücret, fazla çalışma, hafta tatili çalışması, bayram ve genel tatil ücreti gibi işçilik alacaklarından devralan işveren tek başına sorumlu olacaktır.
Davacının dava dilekçesindeki açıklamalarına göre, iş sözleşmesinin dava dışı ... Yapı AŞ’ye nakledildiği ve bu işverence iş sözleşmesinin sona erdirildiği açıklanmıştır.Bu sözleşme getirtilerek, iş sözleşmesinde işyeri devri olup olmadığı tespit edilip, böyle bir olgunun varlığı halinde nakil ile iş sözleşmesini üstlenen işveren nezdindeki çalışmanın ne şekilde sona erdirildiği önem kazanmaktadır.
Mahkemece bu husus gözetilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.F) SONUÇ: Temyiz olunan kararın yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 30.10.2013 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy