MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı vekili, davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirterek 4857 sayılı İş Kanunu'nun 18 ve devamı maddeleri uyarınca feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, davanın dava şartları noksanlığından reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, kabin memuru olarak çalışan sendika üyesi ve Toplu İş Sözleşmesinden yararlanan davacı işçinin iş sözleşmesinin geçerli neden olmadan ve sendikal nedenle feshedildiğini belirterek, feshin geçersizliğine, davacı işçinin işe iadesine ve işe başlatmama tazminatının sendikal nedene göre belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı işveren vekili, uçucu personelin iş kanunu kapsamı dışında kaldığını, fesih tarihinde yürürlükte bir Toplu İş Sözleşmesi de bulunmadığını, uyuşmazlığın iş mahkemesinde görülemeyeceği yönünde görev itirazı yanında, davacının iş sözleşmesinin yasadışı eyleme katılması nedeni ile 2822 sayılı Kanunu’nun 45. Maddesi uyarınca haklı olarak feshedildiğini, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılamada ön inceleme aşamasında, 4857 sayılı yasanın 4/1-a maddesi uyarınca deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar hakkında bu kanun hükümlerinin uygulanmayacağı düzenlemesi bulunduğundan borçlar kanunu genel hükümlerinin davacı açısından uygulanması gerektiği, ayrıca hava taşıma faaliyeti yapılan işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi imzalanmış ise üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 2822 sayılı toplu iş sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanunu'nun 66. maddesi uyarınca iş mahkemesinin görevli olacağı, oysa sunulan Toplu İş Sözleşmesinin dava tarihi itibariyle yürürlükte olmadığı, dolayısıyla iş mahkemesinin görevli olmadığı, görevin HMK.’un 114 maddesi uyarınca dava şartı olduğu gerekçesi ile davanın dava şartları noksanlığından reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca “deniz ve hava taşıma işlerinde çalışanlar” hakkında bu kanun hükümleri uygulanmaz. Deniz
taşıma işlerinde çalışanlar 854 sayılı Deniz İş Kanununa tabidir. Ancak hava taşıma işlerinde çalışanlar için özel bir düzenleme yapılmadığından Borçlar Kanunu genel hükümleri uygulanmaktadır. Ancak, hava taşıma faaliyeti yapılan işyerinde sendika örgütlenmesi sonucu Toplu İş Sözleşmesi bağıtlanmış ise, üye sendika üyesi işçi ile işveren arasındaki uyuşmazlığın 07.11.2012 tarihinden önce 2822 sayılı Toplu İş Sözleşmesi Grev ve Lokavt Kanununun 66. maddesi, 07.11.2012 tarihinde ise bu tarihte yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş İlişkileri Kanunu’nun 79. maddesi uyarınca iş mahkemesinde görülmesi gerekir.
Keza fesih tarihinde yürürlükte olan 2822 sayılı kanunun 2, daha sonra kabul edilen 5356 sayılı kanunun 33. Maddelerine göre “Toplu iş sözleşmesi, iş sözleşmesinin yapılması, içeriği ve sona ermesine ilişkin hükümleri içerir”. Devam eden maddelerinde de “Sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği” kuralına yer verilmiştir(2822/6, 5356/36/2).
Ayrıca 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.’un 114/1.c maddesinde mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiş, 115. maddesinde dava şartı noksanlığı tespit edilirse davanın usulden reddine karar verileceği, dava şartı noksanlığının, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmediği, taraflarca ileri sürülmediği ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderildiği takdirde, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, davanın usulden reddedilemeyeceği belirtilmiş, görevsizlik halinde ise nasıl karar verileceği kanunun 20. Maddesinde gösterilmiştir.
Ön sorun olarak, mahkemece 6100 sayılı HMK.’un 20. Maddesini dikkate almadan görevsizlik kararı verilmemesi ve bu karara göre hüküm tesis edilmemesi anılan usul kuralına aykırıdır.
Diğer taraftan, her ne kadar davacı uçucu personel olup hava taşıma işinde çalışması nedeni ile İş Kanunu kapsamında çalışan değil ise de, davacının üyesi olduğu sendika ile davalı tarafından imzalanan 01.01.2009-31.12.2010 yürürlük süreli Toplu İş Sözleşmesinin 27. maddesinde “Süreli fesihlerde uçucu personel dahil sendika üyesi tüm personele iş güvencesi hükümleri ile birlikte 4857 sayılı yasa hükümlerinin uygulanacağı” belirtilmiştir. Her ne kadar sözleşmenin süresi 31.12.2010 tarihinde sonra ermiş ve fesih tarihinde imzalanmış bir Toplu İş Sözleşmesi yok ise de sözleşmenin bu hükmü, 2822 sayılı kanunun 6, 6356 sayılı kanunun 36/2 maddesi uyarınca hizmet akti hükmü olarak devam edeceğinden, hava taşıma işinde çalışan davacı, iş sözleşmesinin feshine ilişkin iş güvencesi hükümlerinden yararlanacak ve uyuşmazlıkta iş mahkemesi görevli olacaktır. Kaldı ki davalı işveren davacının iş sözleşmesinin fesih tarihinde yürürlükte olan 2822 sayılı TİSGLK.’un 45. Maddesi uyarınca feshedildiğini savunmuştur. Uyuşmazlığın anılan kanun hükümleri uyarınca çözümlenmesi iş mahkemesinin görev alanı kapsamındadır. Ayrıca karar tarihinden önce davacının üyesi olduğu sendika ile işveren arasındaki 01.01.2011-31.12.2012 yürürlük süreli ve iş güvencesi ile ilgili aynı hükmü içeren Toplu İş Sözleşmesi Yüksek Hakem Kurulu’nun 22.08.2012 tarihli kararı ile imzalanmıştır. Toplu İş Sözleşmesinin iş güvencesi ile ilgili hükmü hizmet akti hükmü olarak devam ettiği kabul edilmese bile, dava şartı olan görev şartı hükümden önce gerçekleşmiştir. Mahkemece yazılı gerekçe ile dava şartı nedeni ile davanın usulden reddine karar verilmesi hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 25.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.