MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
DAVA :Davacı, olumsuz yetki tespiti işleminin iptaline karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteğin reddine karar vermiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... işçilerinin, Anayasınn 51 ve sendikalar yasasının 22, 25 ve 31 maddesinden kaynaklanan haklarını kullanarak, 22.03.2012 tarihinden başlamak sureti ile davalı ... Sendikasından istifa ederek müvekkili sendikaya üye olduklarını, işyerlerinde çalışan işçilerin çoğunluğunu sağlayan müvekkili sendikanın 2822 sayılı yasanın 13 maddesi uyarınca 04.05.2012 tarihinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yetki tespiti talebinde bulunduğunu, bakanlığın 15.11.2012 tarih ve 592/13677 sayılı olumsuz yetki tespiti yazısı ile ...Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş’ne ait işyerlerinde 04.05.2012 başvuru tarihi itibariyle çalışan 987 işçinin 380’nin üyeliği ile çoğunluğu sağlayamadığını müvekkiline bildirdiğini, ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş işveren vekilinin ve ... yöneticilerinin, işçileri müvekkili sendikadan istifa ettirerek ...Sendikasına üye yapmak için yasal olmayan yollara başvurduklarını, baskı ile istifaya zorladıklarını, 20.04.2012 günü 20.30-24.00 saatleri ve 21.04.2012 günü 24.00-02.30 saatleri arasında üretimin durdurularak, işçiler işyerine getirilen noterle baskı ile görüştürülüp istifa ettirildiklerini, bakanlığın olumsuz yetki tespitinin hatalı olup iptali gerektiğini, tüm bu nedenlerle Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 15.11.2012 tarih ve 592/13677 sayılı olumsuz yetki tespit yazısının iptali ile müvekkili sendikanın 04.05.2012 başvuru tarihi itibariyle ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş’ye ait işyeri adreslerinde kurulu işyerlerinde toplu iş sözleşmesi yapmak üzere çoğunluğu sağladığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... vekili cevap ve beyanlarında özetle: Davacı sendikanın üye sayısının toplam çalışan sayısının yaklaşık 1/4’ne tekabül ettiğini, bu nedenle işyerinde çoğunluğun sağlanmasının mümkün olmadığını, bakanlıkça yapılan yetki tespit işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, bu tür taleplerin de usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve yersiz davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... vekili cevap ve beyanlarında özetle: Davacı sendikanın söz konusu işyerlerinde yetki tespiti başvurusunda bulunması üzerine, 18.02.2009 tarihli ve 5838 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 5 ve 6 maddesi ile, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununa eklenen Ek:1 madde ile, işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılan sigortalı ve işyerlerine ilişkin bildirimler doğrultusunda alınan yetki dökümünde söz konusu işyerlerinde 04.05.2012 başvuru tarihi itibariyle 987 işçinin çalıştığı ve bu işçilerden 380 işçinin Birleşik Metal-İş Sendikasına üye olduğunun tespit edilmesi üzerine 15.11.2012 tarih ve 13677 sayılı olumsuz yetki tespit yazısının sendikaya gönderildiğini, açıklanan tüm bu nedenlerle yapılan yetki tespitinin usul ve yasaya uygun olduğundan ve tespit işleminde idarenin tamamen kusursuz olması nedeni ile davanın reddini savunmuştur.Davalı ... Sanayicileri Sendikası vekili cevap ve beyanlarında özetle: Açılan davada kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, söz konusu uyuşmazlığın tarafı pozisyonunda olmadıklarını, taraf olarak gösterilmelerinin 6356 sayılı yasanın 43 maddesi hükümlerine de uygun olmadığını, ayrıca diğer iddialarında yasal dayanaktan yoksun olması nedeni ile davanın reddini savunmuştur.
Davalı ... Sendikasının ise davayı takip etmediği gibi kendisini de bir vekil ile temsil ettirmediği anlaşılmıştır.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:Mahkemece, toplanan kanıtlar a dayanılarak; sahteliği ispatlanıncaya kadar geçerli kabul edilen resmi belgelere itibar edilmesi kanaatine varılmış olup, dosyamızda mevcut ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş işyerlerine ait yetki tespit prosedür dosyası, üye kayıt ve istifa fişleri, ... Çalışma Genel Müdürlüğünün 15.11.2012 tarih ve 13677 sayılı yetki tespitine konu yazısı ve ekleri olan; yetki tespit raporu, üye kayıt isimlerini gösterir yetki dökümleri ile işyeri listesi, SGK ... İl Müdürlüğünün 10.01.2013 tarih ve 465311 sayılı cevabi yazısı ve ekleri olan; aylık prim ile hizmet belgesi, ... Çalışma Genel Müdürlüğünün 10.12.2012 tarih ve 15911 sayılı cevabi yazısı ile mevcut delil durumundan, ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş işyerinde davalı ... İş Sendikasının çoğunluğu sağladığı, ancak 04.05.2012 başvuru tarihi itibariyle ise davacı ... İş Sendikasının çoğunluğu sağlayamadığı yönündeki davalı bakanlık işlemlerinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:Kararı davacı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Öncelikle davalı ... Sanayicileri Sendikası bir işveren sendikası olup yetki tespit davasının tarafı değildir. Nitekim bu doğrultuda olmak üzere yeni 6356 sayılı Kanun'da yetki tespit davasının mahkemece işveren sendikasına veya sendika üyesi olmayan işverene ihbar edileceği düzenlenerek işveren sendikasının yetki tespit davasının yasal tarafı olmadığı da vurgulanmıştır. Bu sebeple mahkemece davalı ... Sanayicileri Sendikası hakkında davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmayıp davacının bu yöne ilişkin temyizleri yerinde değildir.
2-Taraflar arasındaki uyuşmazlık davalı ... davacı sendikanın ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş şirketinin işyerlerinde çoğunluğu sağlayıp sağlayamadığı noktasındadır. 6356 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesinin 3. fıkrası uyarınca “Ocak 2013 istatistiklerinin yayımlandığı tarihe kadar, Bakanlığa yapılmış olan yetki tespit başvuruları ile taraf oldukları bu Kanunun yürürlüğünden önce imzalanmış toplu iş sözleşmesi Ocak 2013 istatistiklerinin yayımı tarihinden sonra sona erecek olan sendikaların, bir sonraki toplu iş sözleşmesiyle sınırlı olmak üzere yapacakları yetki tespit başvuruları mülga 2822 sayılı Kanunun 12 nci maddesine göre Bakanlıkça yayımlanmış Temmuz 2009 istatistiklerine ve Mülga 2822 sayılı Kanunda belirtilen hükümlere göre sonuçlandırılır.” denilmiştir. Dava tarihinden sonra 10.01.2013 tarihinde hükme yeni bir cümle eklenmiştir. Söz konusu cümle “Ancak, en son yayımlanan 2009 istatistiğinde toplu iş sözleşmesi yapma yetkisi için başvuru hakkına sahip işçi sendikalarının 07/11/2012 tarihinde ve sonraki bu fıkraya göre yapacakları yetki tespit talepleri, 41 inci maddede yer alan işyeri veya işletme çoğunluğu şartlarına göre sonuçlandırılır.” şeklindedir.
Belirtilen hükümler uyarınca somut olaya uygulanma kabiliyetine sahip 2822 sayılı Kanun’un 12. maddesinin 1. fıkrasında, “Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin en az yüzde onunun (tarım ve ormancılık, avcılık ve balıkçılık işkolu hariç) üyesi bulunduğu işçi sendikası, toplu iş sözleşmesinin kapsamına girecek işyeri veya işyerlerinin her birinde çalışan işçilerin yarıdan fazlasının kendi üyesi bulunması halinde bu işyeri veya işyerleri için toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkilidir. İşletme sözleşmeleri için işyerleri bir bütün olarak nazara alınır ve yarıdan fazla çoğunluk buna göre hesaplanır…” hükmüne yer verilmiştir.Anılan Kanun'un 13. maddesinde, “Bir toplu iş sözleşmesi yapmak isteyen işçi sendikası, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yazıyla başvurarak kurulu bulunduğu işkolunda üye sayısı itibariyle yüzde on (tarım ve ormancılık, avcılık ve balıkçılık işkolu hariç) oranını sağladığının belirlenmesini ve sözleşmenin kapsamına girecek işyeri veya işyerlerinde başvuru tarihinde çalışan işçiler ile üyelerinin sayısının tespitini ister. İşçi sendikası kendisinde bulunan üyelik fişlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına yetki için başvurduğu tarihten itibaren üç işgünü içinde işverene vermek zorundadır. Çalışma Bakanlığı, kayıtlarına göre sendikanın çoğunluğu haiz olması halinde, toplu iş sözleşmesi yapma başvurusunu işyerindeki işçi ve üye sayısını, o işkolunda kurulu işçi sendikalarıyla taraf olacak işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işverene başvurunun alındığı tarihten itibaren altı işgünü içinde başvuru tarihindeki kayıtlara göre bildirir. Çoğunluğu haiz olmadığının tespiti halinde bu bilgiler sadece başvuran sendikaya aynı süre içinde bildirilir.” denilmiştir. Söz konusu Kanun'un 15. Maddesinde ise, “Kendilerine 13 ve 14 üncü maddeler uyarınca gönderilen tespit yazısını alan işçi veya işveren sendikaları veya sendika üyesi olmayan işveren, taraflardan birinin veya her ikisinin gerekli yetkiyi haiz olmadıkları veya kendisinin çoğunluğu bulunduğu yolundaki itirazını sebeplerini de göstererek yazının kendilerine tebliğ tarihinden itibaren altı iş günü içinde işyerinin bağlı olduğu bölge müdürlüğünün bulunduğu yerdeki iş davalarına bakmakla görevli mahkemeye yapabilir. Toplu iş sözleşmesi birden fazla bölge müdürlüğünün yetki alanına giren işyerlerini kapsadığı hallerde itiraz ...'daki iş mahkemesine yapılır. İşletme toplu iş sözleşmesi için itiraz, işletme merkezinin bulunduğu yerdeki iş mahkemesine yapılır. İtiraz dilekçesi Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına veya ilgili Bölge Müdürlüğüne kayıt ettirildikten sonra mahkemeye verilir. Kurulu bulunduğu işkolunda çalışan işçilerin yüzde onunu temsil edemeyen sendika yetki itirazında bulunamaz. İşçi ve üye sayılarının tespitinde maddi hata iddiasıyla süreye ilişkin itirazları mahkeme altı işgünü içinde duruşma yapmaksızın kesin olarak karara bağlar. Bunların dışındaki itirazlar için mahkeme duruşma yaparak karar verir. Duruşma sonunda verilecek karar temyiz edildiği takdirde Yargıtay’ca on beş gün içinde kesin karara bağlanır. Mahkemeye itirazın yapılması, karar kesinleşinceye kadar yetki işlemlerini durdurur.” düzenlemesine yer verilmiştir. Somut olayda; davacı sendikanın 04.05.2012 tarihinde ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş Organize Sanayi Bölgesi ... Cad. ... ...Organize Sanayi Bölgesi ...Cad. ...-... adreslerinde yer alan işyerlerinde yetki tespit talebinde bulunduğu, 15.11.2012 tarihli olumsuz yetki tespiti ile işyerinde çalışan işçi sayısının 987 olduğu, bunlardan 380 tanesinin davacı sendika üyesi olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır. Davacı Sendika vekili, özetle kendilerinden istifaların sendikal baskılar ve tehditler neticesinde olduğunu, bunlarda işçilerin iradelerinin sakatlandığı ifade edip ayrıca 04.05.2012 tarihinde kendilerinin çoğunluğu sağladığını iddia etmiştir. Davacı sendika ve davalı sendika arasında ... Otomasyon San. Ve Tic. A.Ş işyerlerinde yetkili sendika olmak için sıkı bir rekabet olduğu ve söz konusu işyerlerinde sendikaların örgütlenme süreci içinde üye sayılarında da karşılıklı olarak yoğun dalgalanmalar yaşandığı görülmektedir. Bilindiği üzere, yetki tespit davalarının kamu düzeni ile yakın ilişkisi bulunmaktadır. Davacı sendikanın hem diğer iddialarıyla beraber ve hem de onlardan bağımsız olarak tespit konusu işyerlerinde çoğunluğu sağladığını ileri sürdüğü dikkate alındığında mahkemece tüm deliller toplandıktan ve özellikle dosyada bulunmayan tespit konusu işyerlerinde başvuru tarihlerinde çalışan işçileri gösterir kayıtlar Sosyal Güvenlik Kurumundan getirtildikten sonra bilirkişi incelemesi yaptırılarak sonuca gidilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.F) Sonuç:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 03.10.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy