MAHKEMESİ: SAKARYA İŞ MAHKEMESİ
TARİHİ: 25/02/2014
NUMARASI: 2013/827-2014/197
DAVA :Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 03/10/2011 tarihinden 28/06/2013 tarihine kadar çalıştığını, davacının davalı işveren tarafından kendisine fesih ihbarını ve fesih nedenini içeren hiçbir yazılı belge tebliğ edilmeden işten çıkartıldığını, davalı işverenin davacıya sözlü olarak yaptığı fesih ihbarının şeklen hem de esas yönü ile gerçekte bağdaşır ve hukuka uygun bir tarafı bulunmadığını, davalı işverenin sözlü olarak ifade ettiği fesih nedeni varmış gibi görünse de aslında davacının T..-M..l S... S.. şubesine üye olduğunu ve işyerinde sendikal örgütlenme faaliyetin yürüttüğü için çıkartıldığını, davanın kabulü ile davacının işe iadesine ve sendikalar kanunu 25. Maddesi gereğince davalının ayrıca sendikal tazminata mahkum edilmesini mümkün olmadığı takdir iş kanunun 21. maddesi gereğince belirlenecek iş güvencesi tazminatının işverenin kötüniyeti gözönüne alınarak davacının 8 aylık ücret miktarınca belirlenmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının iş akdinin iş kanunu hükümlerine göre halkı nedenle feshedildiğini, davalı şirketin hizmet akdinin feshini davacıya bildirdiğini, davacının bildirimi imzalamaktan imtina ettiğini, davacının devamsızlık yaptığını, defalarca yasak alanda sigara içtiğini, hatalı üretim yaptığını, çay saatini uzatarak işi bıraktığını, haksız ve mesnetsiz açılan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının, iş akdinin haklı nedenle feshedildiğine dair somut ve inandırıcı bir delil olmadığı ancak aktif sendikal faaliyetlere girişmesi nedeni ile işverenin duyduğu rahatsızlıktan dolayı iş akdinin feshedildiği gerekçesi ile davacının işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Taraflar arasında iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedilip edilmediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, işyerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, işyerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 2821 sayılı Sendikalar Kanunu’nun 31. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu maddede sendikal neden halinde işe başlatmama tazminatının işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirleneceği açıklanmıştır. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (08.04.2008 gün ve 2007/27773 Esas, 2008/7819 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır. İşletme gerekleri ile fesihte emeklilik nedeninin gösterilmesi ve davacının emekliliğe hak kazanması halinde işe başlatmama tazminatı alt sınırdan belirlenmektedir.
Somut olayda her ne kadar mahkemece davacının iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle sendikal tazminata hükmedilmiş ise de, davacının iş akdinin feshedildiği tarihten önce ve sonraki dönemlerde işten çıkarılan işçilerin tamamının sendikalı olmadığı ve iş yerinde halihazırda sendikalı işçilerin bulunduğu, davacı tanıklarının beyanları dışında davacının iş akdinin sendikal nedenle feshedildiğine dair somut ve inandırıcı bir delilin dosya kapsamında yer almadığı gibi davacı tanıklarının, iş akitlerinin sendikal nedenle feshedildiği iddiası ile açmış oldukları işe iade davalarında yerel mahkemece sendikal fesih iddialarının kabul edilmediği ve Yargıtay 22. Hukuk Dairesi'nin temyiz incelemesinden geçerek söz konusu kararların kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Dosya içeriği ve emsal dosyalar birlikte değerlendirildiğinde, feshin geçersizliğine ilişkin yerel mahkemenin kararı yerinde ise de, sendikal tazminata hükmedilmesi hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2.Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3.Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının kıdem süresi ve fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 4 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5.Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6.Davacının yaptığı 182.35 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7.Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak 01/10/2014 tarihinde oybirliği ile karar verildi.