MAHKEMESİ: İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı, kıdem tazminatı, kötüniyet tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti, yıllık izin ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
26.05.2008 ile 17.09.2011 tarihleri arasında 1.000,00 TL ücretle davalı işverenlikte garson olarak çalışan davacının gerekçe bildirilmeden işveren tarafından iş akdinin feshedildiğinden kıdem, ihbar ve kötüniyet tazminatları ile fazla çalışma, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil, dini bayram ücreti alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
İşyerinde (kirli beyaz gömlek ve bu gömleğin yaka düğmesinin siyah iplikle dikilmiş şekilde) giydiği kıyafetle ilgili olarak ikaz edilen davacının aynı tutumunu sürdürmesi sebebiyle yeniden ikaz edildiğinde davacının "bıktım sizden herşeye karışıyorsunuz" diyerek önlüğünü çıkarıp fırlatarak işi bıraktığını, istifa nedeniyle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davacının serbest iradesi ile yapılmış bir istifa bulunmadığından ve "feshin son çare olması" ile "oranlılık" ilkelerine uyulmadığından davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Taraflar arasında, iş ilişkisinin işçinin istifası ile sona erip ermediği konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.
Genel olarak iş sözleşmesini fesih hakkı, karşı tarafa yöneltilmesi gereken tek taraflı bir irade beyanı ile iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren, bozucu yenilik doğuran bir haktır. İşçinin haklı nedenle iş sözleşmesini derhal feshi 4857 sayılı İş Kanununun 24 üncü maddesinde düzenlenmiştir. İşçinin önelli fesih bildiriminin normatif düzenlemesi ise aynı yasanın 17 nci maddesinde ele alınmıştır. Bunun dışında Yasada işçinin istifası özel olarak düzenlenmiş değildir.
İşçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. İstifa iradesinin karşı tarafa ulaşmasıyla birlikte iş ilişkisi sona erer. İstifanın işverence kabulü zorunlu değilse de, işverence dilekçenin işleme konulmamış olması ve işçinin de işyerinde çalışmaya devam etmesi halinde gerçek bir istifadan söz edilemez. Bununla birlikte istifaya rağmen tarafların belirli bir süre daha çalışma yönünde iradelerinin birleşmesi halinde, kararlaştırılan sürenin sonunda iş sözleşmesinin ikale yoluyla sona erdiği kabul edilmelidir.
Şarta bağlı istifa ise kural olarak geçerli değildir. Uygulamada en çok karşılaşılan şekliyle, işçinin ihbar ve kıdem tazminatı haklarının ödenmesi şartıyla ayrılma talebi istifa olarak değil, ikale (bozma sözleşmesi) yapma yönünde bir icap olarak değerlendirilmelidir.
İş sözleşmesinin istifa ile sona ermesi halinde, işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanması mümkün olmadığı gibi, ihbar ve kıdem tazminatlarına da hak kazanamaz.
Somut uyuşmazlıkta işveren tarafından restauarant işyerinde garson olarak çalışan davacı işçinin kirli ve uygunsuz gömleği nedeniyle uyarıldığı bu uyarılara karşı davacının "bıktım sizden herşeye karışıyorsunuz ben artık çalışmak istemiyorum" sözleriyle işyerini terk ettiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.
Mahkemenin davacının serbest iradeyle iş akdini sonlandırmadığı yolundaki saptaması, tanık anlatımları ve dosya içeriği ile bağdaşmamaktadır. İşverenin lokanta işyerinde temiz ve düzgün giyinilmesini istemesi doğal hakkıdır. İşyerinde giyilmesi gereken gömleklerin işveren tarafından işçilere dağıtıldığı da nazara alınırsa işçinin, yeni giysi istemek yerine işini terk etmesi olayında iradeyi sakatlayan bir durum olmadığı ortadadır. Şu halde Mahkemece yapılması gereken işçinin istifa etmek suretiyle işi bıraktığının kabulu ile kıdem ve ihbar tazminatı talebinin reddine karar vermekten ibarettir. Davalı vekilinin bu yöndeki itirazları yerinde görülerek kararın bozulmasına karar verilmesi gerekmiştir
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 15.10.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.