(1475 S. K. m. 14) (4857 S. K. m. 41, 57, 63) (6098 S. K. m. 154, 155)
Dava: Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı T.C. ............. avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti
Davacı, davalı ............. ait hastanede alt işveren işçisi ve güvenlik görevlisi olarak çalışırken haksız şekilde işten çıkarıldığını iddia ederek, kıdem tazminatı, fazla çalışma ücreti ve genel tatil ücretinin ödetilmesini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti
Davalı T.C. ...............ı vekili, husumet yokluğundan davanın reddini istemiştir.
Davalı................vekili, işyerinde yaşanan hırsızlık olayında davacının görev yerinde bulunmaması sebebiyle iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
Mahkemece, fesih haklı nedene dayandığından kıdem tazminatı talebinin reddine, diğer taleplerin kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz
Kararı davalı T.C. ................... vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe
1-Davacının fazla çalışma ve genel tatil alacaklarının işyeri kayıtlarına göre belirlenmesine rağmen mahkemece hüküm altına alınırken takdiri indirim uygulanması; yine davacının 01.01.2011-31.03.2011 döneminde 12 saat mesai / 36 saat dinlenme sistemi ile çalıştığı, saat 20.00-08.00 arasındaki çalışmaları gece çalışması olmakla bu dönem için günlük 3 saat fazla çalışmasına rağmen fazla çalışma hesaplanmaması; ayrıca 6098 sayılı Yasanın 154, 155. maddeleri uyarınca davalı Bakanlığın zamanaşımı def'inden müteselsil sorumlu diğer davalı alt işverenin de yararlandırılmaması davacının ve davalı şirketin temyizi olmadığından bozma nedeni yapılmamıştır.
2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanunî gerektirici sebeplere göre davalı T.C. ..............ı'nın aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
3- Somut olayda davacı, davalı Bakanlığa ait hastanede alt işveren işçisi ve güvenlik görevlisi olarak 19.03.2008-31.03.2011 arasında çalışmıştır.
Davacı, 19.03.2008-16.08.2009 döneminde 12 saat mesai/24 saat dinlenme sistemi ile (saat 08.00-20.00 veya 20.00-08.00), 17.08.2009-31.12.2010 döneminde haftada 6 gün saat 08.00-17.00 arasında, 01.11.2011-31.03.2011 döneminde 12 saat mesai/36 saat dinlenme sistemiyle çalışmıştır.
Mahkemece, davacının fazla çalışma alacağı; 12/24 çalışma sistemi yönünden haftada 5 gün ve günde 12 saat mesaide 1,5 saat ara dinlenmesi düşülerek haftalık 7,5 saat esasıyla, 08/17 çalışma sistemi yönünden 1 saat ara dinlenmesi düşülerek haftada 3 saat fazla çalışma esasıyla belirlenmiş, 12/36 çalışma sistemi yönünden ise haftalık 45 saati geçen çalışma olmadığı kabul edilmiştir.
Mahkemenin, 12 saat mesai/24 saat dinlenme sistemi yönünden yaptığı fazla çalışma hesabı hatalıdır.
12 saat mesai 24 saat dinlenme şeklindeki çalışma sisteminde fazla çalışma alacağı şöyle hesaplanmalıdır:
A- I. Hafta
Pazartesi saat 08:00-20:00 arası çalışma yapıldığı, ondan sonra 24 saat dinlenme yapılarak salı günü saat 20:00da tekrar çalışmaya başlandığı ve çarşamba saat 08:00a kadar çalışıldığı, çarşamba 08:00den itibaren 24 saat dinlenme yapıldığında perşembe günü saat 08:00-20:00 arası çalışılıp dinlenmeye geçildiği, cuma saat 20:00da tekrar çalışmaya başlandığı cumartesi saat 08:00de çalışmanın bırakılarak 24 saat dinlenildiği ve pazar günü saat 08:00-20:00 arası çalışıldığı kabul edilecektir. Buna göre davacı I. hafta 5 defa 12 saatten 1,5 saat ara dinlenmeyle toplam 52,5 saat çalışmakta I. hafta için 7,5 saat fazla çalışma yapmaktadır.
B- II. Hafta
Önceki hafta pazar günü saat 20:00da çalışma bırakılarak pazartesi saat 20:00a kadar dinlenme yapıldığından II. hafta çalışma pazartesi saat 20:00da başlamış kabul edilmelidir. Buna göre pazartesi saat 20:00dan salı 08:00e kadar çalışıldığı, salı günü saat 08:00den çarşamba saat 08:00e kadar dinlenildiği, çarşamba saat 08:00-20:00 arası çalışıldığı, perşembe günü saat 20:00den cuma saat 08:00e kadar çalışma yapıldığı, 24 saat dinlenme verilerek cumartesi saat 08:00-20:00 çalışıldığı ve pazar günü saat 20:00dan pazarı pazartesiye bağlayan gece saat 00:00a kadar çalışıldığı görülmektedir. Buna göre davacı II. hafta 4 defa 12 saatten 1,5 saat ara dinlenmesi düşülerek 42 saat çalıştığı pazar günü 20:00-00:00 arası çalıştığından 4 saat eklenmesi suretiyle II. hafta toplam 46 saat çalışmakta dolayısıyla II. hafta için 1 saat fazla çalışma yapmaktadır.
C- III. Hafta
Önceki hafta pazar akşamı saat 20:00da çalışmaya başlandığından pazartesi günü saat 08:00de çalışma bırakılacaktır. Ancak pazar akşamı saat 20:00-00:00 arası çalışma II. hafta çalışma kabul edildiğinden III. haftaya sarkan (ara dinlenme süresi indirilmemiş) 8 saat çalışması bulunmaktadır. Pazartesi günü saat 08:00da çalışma bırakılıp 24 saat dinlenildiğinde salı günü saat 08:00-20:00 arası çalışılacak, 24 saat dinlenecek çarşamba saat 20:00dan perşembe saat 08:00a kadar çalışacak 24 saat dinlenecek cuma saat 08:00-20:00 arası çalışacak, 24 saat dinlenecek cumartesi saat 20:00dan pazar günü saat 08:00a kadar çalışacaktır. III. hafta pazar günü saat 08:00dan IV. hafta pazartesi saat 08:00a kadar dinlenme olmaktadır. Bu şekilde IV. hafta I. hafta çalışma sistemine dönmektedir. Davacı III. hafta 4 defa 12 saatten 1,5 saat ara dinlenmeyle 42 saat çalışma yapmakta III. hafta bir önceki haftadan (ara dinlenme süresi indirilmemiş) 8 saat sarkan çalışması bulunduğundan 1,5 saat ara dinlenme indirildiğinde III. hafta toplam 48,5 saat çalıştığı, III. hafta için 3,5 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilmelidir.
Bu açıklamalara göre davacının I. hafta 7,5 saat, II. hafta 1 saat, III. Hafta 3,5 saat fazla çalışma yaptığı, 3 haftalık dönemde toplam 12 saat fazla çalıştığı, haftalık ortalama 4 saat fazla çalışma yaptığı kabul edilerek fazla çalışma alacağı hesaplanmalıdır.
Dairemizin 10.12.2015 tarih, 26319/34925 E.K. sayılı ilamında da aynı sonuca varılmıştır.
Mahkemece, davacının 12/24 çalışma sistemi yönünden fazla çalışma alacağının hatalı hesaplanması usul ve yasaya aykırıdır.
F) Sonuç
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, 15.02.2016 tarihinde oybirliği ile, karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy