MAHKEMESİ: İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalılar tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalılardan... Engelliler Merkezine bağlı Maltepe biriminde ihale ile bu işi belediyeden alan . -....' ye bağlı Eğitmen olarak 01/01/2008 tarihinde çalışmaya başladığını, davacının iş sözleşmesinin davalı şirket tarafından noter aracılığı ile gönderilen yazı ile 4857 sayılı yasanın 25/II maddesi uyarınca feshedildiğinin bildirildiğini, fesih sebebinin açık ve kesin olarak bildirilmediğini, davacının iş akdinin fesih sebebinin aslında davacının ve arkadaşlarının davalılar aleyhine alacak davası açmaları olduğunu belirterek, feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalılardan İstanbul Büyükşehir Başkanlığı vekili, davacının İstanbul Büyükşehir Belediyesinin personeli olmadığını, personel kayıtlarında davacının kaydı bulunmadığını, davacının, müvekkil idareden ihale almış olan ve tamamen özel hukuk tüzel kişisi olan ve belediye ile hiçbir hukuki bağı olmayan diğer davalının personeli olması durumunda husumetin diğer davalı firmaya yöneltilmesi gerektiğini, davacının işe alınmasında, çalıştırılmasında, ücretinin belirlenmesinde ve işten çıkarılmasında müvekkil idarenin bir talimatının söz konusu olmadığını, davacının belirli süreli iş sözleşmeleri ile çalıştığını bu nedenle işe iade davası açma hakkının bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalı ... vekili, davacının 01.01.2008 tarihinden itibaren davalı şirkette,... ' den ihale ile alınan projeler kapsamında, yıllık Belirli Süreli İş Sözleşmeleri ile çalıştığını, davacının müteaddit defalar işyeri kuralları ve prosedürlerine uymadığı, diğer işçileri de iş düzeni ve işveren ile ilişkileri çerçevesinde olumsuz yönde teşvik ettiği için 11.06.2014 tarihli ihtarname ile doğruluk ve bağlılığa uymayan bu tutum ve davranışları nedeni ile iş sözleşmesinin İş Kanunu' nun 25/II madde uyarınca haklı nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlara dayanılarak, davalı işverenlikçe davacının iş akdinin haklı veya geçerli nedenle sona erdirildiği ispatlanamadığı ve davalı belediyenin, yaşlılara, kadınlara, çocuklara, gençlere dönük sosyal projelerini gerçekleştirmek için ... ve sosyal hizmet işlerini yürütmek üzere 1998 yılında ... A. Ş'yi kurduğu, bu açıdan, ... AŞ'nin, belediyenin iştiraki olduğu gerekçesi ile her iki davalıda işe iadesine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalılar temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Dosya içeriğine göre somut uyuşmazlıkta işverence gerçekleştirilen feshin haklı ya da geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetlidir.
4857 sayılı İş Kanunu'nun 2/6 maddesi uyarınca, “Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur. Keza aynı maddenin 7. fıkrasına göre de “Asıl işverenin işçilerinin alt işveren tarafından işe alınarak çalıştırılmaya devam ettirilmesi suretiyle hakları kısıtlanamaz veya daha önce o işyerinde çalıştırılan kimse ile alt işveren ilişkisi kurulamaz. Aksi halde ve genel olarak asıl işveren alt işveren ilişkisinin muvazaalı işleme dayandığı kabul edilerek alt işverenin işçileri başlangıçtan itibaren asıl işverenin işçisi sayılarak işlem görürler.” Asıl işveren ve alt işveren arasındaki sözleşmenin muvazaalı olması halinde, alt işveren işçisi, aynı madde uyarınca başlangıçtan itibaren asıl işveren işçileri sayılacaktır.
Feshin geçersizliği ve işe iade davasının alt ve asıl işveren ilişkisinde, her iki işverene birlikte açılması ve muvazaa bulunmaması halinde, davacı işçi alt işveren işçisi olup, iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden, feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Asıl işverenin iş ilişkisinde sözleşmenin taraf sıfat bulunmadığından, asıl işverenin işe iade yönünde bir yükümlülüğünden sözedilemez. Asıl işverenin işe iade kararı sonrası işçinin işe başlamak için başvurması ve alt işverenin işe almamasından kaynaklanan işe başlatmama tazminatı ile dört aya kadar boşta geçen süre ücretinden yukarda belirtilen hüküm nedeni ile alt işverenle birlikte sorumluluğu vardır.
Somut uyuşmazlıkta, sosyal hizmetlerin hizmet alım yoluyla davalı ... A.Ş.'den sağlandığı, davalılar arasında 4857 sayılı kanun uyarınca alt işveren-üst işveren ilişkisinin kurulmuş olduğu sabittir. Mahkemece, davalı belediyenin, yaşlılara, kadınlara, çocuklara, gençlere dönük sosyal projelerini gerçekleştirmek için ... ve sosyal hizmet işlerini yürütmek üzere 1998 yılında ... A. Ş'yi kurduğu, bu açıdan, ... A.Ş'nin, belediyenin iştiraki olduğu gerekçesi ile her iki davalıya işe iadesine karar verilmiştir. Davalılardan ...... Tic.A.ş. alt işveren ve davacı işçi de alt işveren işçisi olup iş sözleşmesi alt işveren tarafından feshedildiğinden feshin geçersizliği ve işe iade yükümlülüğü alt işverenindir. Bu nedenle yerel mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/2 maddesi uyarınca aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının, ...-... işyerine İŞE İADESİNE,
3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde davalıların müştereken ve müteselsilin ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilin tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yaptığı 454.20 TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre 1.500 TL ücreti vekaletin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak oy birliği ile 28.05.2015 gününde karar verildi.