MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, yakacak yardımı, ikramiye alacağı, fark ücret zammı ile ücret alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'na ihale yoluyla hizmet veren davalı şirkete ait ... (... Özürlüler Merkezi'nde ) 13.05.2005-31.03.2012 tarihleri arasında çalıştığını, davalı şirket ile davacının üyesi olduğu Türkiye Sağlık işçileri Sendikası arasında 15.11.2007-14.11.2009 yürürlük süreli TİS akdedilmiş olduğunu, davacının asıl işvereninin ... Büyükşehir belediye Başkanlığı olduğunu ve davalı şirketin alt işveren olduğunu, davacının işyerinde çalışmaya başladığı tarihte davacıya 4 ikramiye ödenmekte iken ikramiyelerin davacının kabulü ve rızası dışında davalı işveren tarafından tek taraflı olarak kaldırıldığını, bu nedenle davacının ödenmeyen ikramiye alacağı bulunduğunu, davalı şirket ile Sendika arasında 2007 yılında akdedilen TİS ile ikramiye sayısının azaltılmış olmasına karşın TİS’nin 5. maddesinde iş sözleşmesinin TİS'ne göre lehe olan hükümlerinin uygulanması gerektiğinin hüküm altına alındığını, 2822 sayılı Yasa'nın 6.maddesi ile de "... toplu iş sözleşmelerinde hizmet akitlerine aykırı hükümlerin bulunması halinde hizmet akdinin işçi lehindeki hükümlerinin uygulanacağının..." hüküm altına alındığını, davalı şirket ile Sendika arasında TİS'nin Mayıs/2008 ayında imzalandığını, TİS’nin imzalanmasından sonra davacının ücretlerinde, % 4 oranında artış olması gerekirken, davacının brüt çıplak ücretinin Şubat/2012 ayında düşürüldüğünü, davacının ücretinin düşürülmesi yönündeki işveren uygulamasına muvafakat etmediğini, davacının çıplak ücretinin düşürülmesine bağlı olarak diğer tüm alacaklarının da işveren tarafından eksik ödendiğini, davacının TİS'den kaynaklı ücret zammı farkı, ücretin düşürülmesi nedeniyle eksik ödenen ücret farkı, yakacak yardımı ve ikramiyelerinin ödenmediğini, davacının alacaklarının ödenme zamanını düzenleyen TİS'nin 42.maddesi hükmü gereğince alacakların ödenmesi gereken gün ve en geç 5 gün sonra ödenmesi nedeniyle davalı şirketin temerrüde düştüğünü, davacının alacaklarının TİS'nden kaynaklanması nedeniyle 6356 Sayılı yasa'nın 53.maddesi uyarınca, bankalarca uygulanan en yüksek işletme kredisi faizi ile birlikte tahsili gerekeceğini, beyan ederek, davacının TİS ücret zammı fark alacağı, yakacak yardımının, eksik ödenen ikramiye alacağı, eksik ödenen ücret alacağının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının davalı şirketin ... Büyükşehir belediye Başkanlığından ihale yoluyla iş üstlendiği İSÖM projesi kapsamında 13.05.2005-31.03.2012 tarihleri arasında eğitmen olarak ve belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını,davacı ile belirli süreli iş sözleşmesi akdedilmesinin esaslı bir nedene dayanması nedeniyle İş Yasası’nm 11.maddesinin " esaslı nedene dayalı zincirleme iş sözleşmelerinin belirli süreli olma özelliğini koruyacağı" hükmü gereğince , taraflar arasında akdedilen iş sözleşmesinin belirli süreli olduğunu, İş Yasası'nın 22.maddesi hükmü uyarınca davacı ile akdedilen iş sözleşmelerinde yapılan değişikliklerin davacı tarafından kabul edildiğini ve değişiklikler ile ilgili olarak davacının 6 günlük süre içinde itirazı bulunmadığını, Yargıtay kararları ile işverenin işletmesel kararlarının yerindelik denetimine tabi tutulamayacağı, tutarlık, keyfilik, ölçülülük denetimine tabi tutulabileceğinin kabul edildiğini, davacının 19.11.2008 tarihinden itibaren Türkiye Sağlık işçileri Sendikası üyesi olduğunu, davalı şirket ile Türkiye Sağlık işçileri sendikası arasında 15.11.2007-14.11.2009 tarihleri arasında geçerli olmak üzere 25.05.2008 tarihinde TİS akdedildiğini, davacının 19.11.2008 tarihinden itibaren TİS'den kaynaklanan alacaklarının davacıya ödendiğini, TİS’nin 43.maddesi ile " l.yıl ilk 6 ay için işçilerin almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 15.11.2007 tarihinden itibaren % 5 oranında, ikinci 6 ay için işçilerin 14.05.2008 tarihinde aldıkları ücrete 15.05.2008 tarihi itibariyle % 4 oranında zam yapılacağının, 2.yıl, ilk 6 ay için işçilerin almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 14.11.2008 tarihi itibariyle aldıkları ücrete 15.11.2008 tarihinden itibaren % 4 oranında, ikinci 6 ay için, işçilerin 14.05.2009 tarihi itibariyle aldıkları ücretlere 15.05.2009 tarihi itibariyle % 4 oranında zam yapılacağının " kararlaştırıldığını, TİS ile işçilerin ücretlerine yapılacak artış oranlan belirlenmiş olmasına karşın TİS’nde iş koşullarındaki değişikliğin ne şekilde yapılacağına ilişkin hüküm bulunmadığını, TİS de hüküm bulunmadığı durumlarda 4857 Sayılı Yasa hükümlerinin uygulanması gerektiğini, bordroların incelenmesinden davacının TİS'ten kaynaklanan alacaklarının ödendiğinin anlaşılacağını, davalı şirket ile Sendika arasındaki TİS’nin 14.11.2009 tarihinde sona erdiğini ve davalı şirket ile Sendika arasında 01.01.2010 tarihinde yeni bir TİS akdedildiğini, akdedilen yeni TİS’nin İş Yasası’nın 22/2.maddesi kapsamında bir değişiklik anlaşması olduğunu, bu nedenle sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren fark alacak taleplerinin haklı ve yasal dayanağı bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının SGK ... SGM'nde işlem gören; 1028463 sicil sayılı işyerinde 13.05.2005-31.12.2005 tarihleri arasında 1031028 sicil sayılı işyerinde 02.01.2006-31.12.2006 tarihleri arasında, 1033626 sicil sayılı işyerinde 01.01.2007-31.12.2007 tarihleri arasında, 1073487 sicil sayılı işyerinde 01.01.2008-01.01.2009 tarihleri arasında, 1076615 sicil sayılı işyerinde 02.01.2009-31.12.2009 tarihleri arasında, 1079209 sicil sayılı işyerinde 01.01.2010-31.12.2010 tarihleri arasında, 1082513 sicil sayılı işyerinde 01.01.2011-31.12.2011 tarihleri arasında, 1086197 sicil sayılı işyerinde 01.01.2012-31.03.2012 tarihleri arasında çalışmasının bulunduğu, davacının dava konusu edilen dönemde çalışmalarının geçtiği tespit edilen SGK ... SGM'nde işlem gören 1031028-1033626-1073487- 1076615-1079209-1082513 ve 1086197 sicil sayılı işyerlerinin SGK’da davalı şirket adına tescilli olduğu anlaşıldığından; davacının davalı şirkete ait işyerinde/işyerlerinde 13.05.2005-31.03.2012 tarihleri arasında çalıştığı, anılan tarihler arasında geçen sürede davacının kıdem ve hizmet süresi ) 6 yıl, 10 ay, 19 gün olarak belirlendiği, davalı şirket ile Sağlık İşçileri Sendikası arasında akdedilen 15.11.2007-14.11.2009 yürürlük tarihli TİS'nin 36.maddesi ile; " İşçilerin 14.11.2007 tarihi itibariyle almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 15.11.2007 tarihinden itibaren % 5 oranında zam yapıldığı, İşçilerin 14.05.2008 tarihi itibariyle almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 15.05.2008 tarihinden itibaren % 4 oranında zam yapıldığı, İşçilerin 14.11.2008 tarihi itibariyle almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 15.11.2008 tarihinden itibaren % 4 oranında zam yapıldığı, İşçilerin 14.05.2009 tarihi itibariyle almakta oldukları günlük çıplak ücretlerine 15.05.2009 tarihinden itibaren %4 oranında zam yapıldığının..."Kararlaştırıldığı, dosyaya ibraz edilen Sendika üye kayıt fişine göre; davacının 14.11.2008 tarihli başvurusuyla Türkiye Sağlık İşçileri Sendikası’na üye olduğu, dosyaya ücret bordrolarının sunulmadığı, ibraz edilen 13.05.2005-31.03.2012 tarihleri arasındaki döneme ait maaş bordroları icmaline göre; davacının aylık ücretinin 14.11.2007 tarihinde 1.709,82 TL ve 19.11.2008 tarihinde aylık ücretinin brüt 1.813,50 TL olduğu görüldüğünden;6356 Sayılı Yasa'nm 39/2.maddesi ile getirilen "... Toplu iş sözleşmesinin imzalanması tarihinde Sendika'ya üye olanlar yürürlük tarihinden, imza tarihinden sonra üye olanlar ise üyeliklerinin taraf işçi sendikasınca işverene bildirildiği tarihten itibaren yararlanır hükmü gereğince davacının TİS tarafı Türkiye Sağlık İşçileri Sendika üyeliğinin başladığı 14.11.2008 tarihinden itibaren davalı şirket ile Türkiye Sağlık İşçileri Sendikası arasında akdedilen TİS hükümlerinden yararlanabileceği, TİS’nin 36.maddesi hükmünün uygulanması ile , davacının aylık brüt ücret miktarları 15.11.2007-14.05.2009 tarihleri arasında % 4 oranında artış uygulanması sonrası (1.813,50 TL X 4%=72,54 TL) +1.813,50 TL =1.886,04 TL, 15.05.2009 tarihinden itibaren % 4 oranında artış uygulanması sonrası ücretinin (1.886,04 TL X 4%= 75,44 TL) + 1.886,04 TL = 1.961,48 TL olduğu, dosyada bulunan dava konusu döneme ait ücret bordrosu icmallerinde, davacıya davalı işyerinde yürürlükte olan TİS'nin 36.maddesi ile belirlenen ücret zamlarının uygulanmadığı anlaşıldığından; davacının 15.11.2008-14.11.2009 tarihleri arasında TİS'den doğan talep edilebilir fark ücret alacağı hesaplandığı, TİS'nin 35/C.maddesi ile “...işverence işçilere her ay 30,00 TL yakacak yardımı yapılacağının..." kararlaştırıldığı, dosyada bulunan dava konusu döneme ait ücret bordrosu icmallerinde, davacıya Kasım/2008- Aralık/2009 ayları arasındaki çalışma döneminde aylık 30,00 TL yakacak yardımı tahakkuku yapıldığı, 6356 Sayılı Yasa'nın 36/2.maddesi ile getirilen "sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği " hükmü uyarınca, TİS’nin 35/C.maddesi ile kararlaştırılan yakacak yardımı ödenmesine ilişkin düzenlemenin, TİS'nin sona erdiği 15.11.2009 tarihinden sonrasında iş sözleşmesi hükmü olarak uygulanması gerekeceği görüşü benimsenmiş ve davacının 01.01.2010-31.03.2013 tarihleri arasında hak kazandığı yakacak yardımı Net 682,43 TL, TİS'nin 37.maddesi ile "işyerinde çalışan üye işçilere(10 x 2 = 20 ) günlük ücret tutarında iki ikramiyenin Ocak ve mayıs ayları maaşları ile birlikte ödeneceğinin" kararlaştırıldığı, dosyada bulunan dava konusu döneme ait ücret bordrosu icmallerinde, 01.01.2010 tarihi öncesi çalışma döneminde ikramiye ödemesi tahakkuku bulunmadığı, 01.01.2010-31.03.2012 tarihleri arasında ikramiye tahakkuku yapıldığı, dosya kapsamında davacının bordro icmallerine tahakkuku yapılan tutarların davacıya ödendiğini gösterir ücret bordrosu, banka hesap özeti v.b gibi kayıtların bulunmadığı görülmekle birlikte, davacının aylık ücretlerinin ödenmediği konusunda bir beyan ve iddiası bulunmadığı anlaşıldığından; 6356 Sayılı Yasa’nın 36/2.maddesi ile getirilen "sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam edeceği " hükmü uyarınca, TİS’nin 36.maddesi ile kararlaştırılan ücret artışlarına ilişkin düzenlemenin, TİS'nin sona erdiği 15.11.2009 tarihi sonrasında iş sözleşmesi hükmü olarak uygulanması gerekeceği görüşü benimsenmiş ve davacının talep edilebilir ikramiye alacağı ve ikramiye fark alacağının hesaplandığı, 6356 Sayılı Yasa’nın 36/2.maddesi ile getirilen "sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine dosya kapsamında davacının aylık ücretlerinde yapılan değişikliğe ilişkin olarak İş Yasası’nın 22.maddesi uyarınca davalının yöntemine uygun biçimde davacıya yönelen bir bildiriminin bulunmadığı gibi, davacının ücrette yapılan değişikliklere ilişkin yazılı onayının bulunmadığı görüldüğünden; davacının 15.11.2009-31.03.2013 tarihleri arasında talep edilebilir ücret fark alacağı hesaplandığı gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1.Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2. 6356 Sayılı Yasa'nın 36/2.maddesi ile uyarınca "sona eren toplu iş sözleşmesinin iş sözleşmesine ilişkin hükümlerinin yenisi yürürlüğe girinceye kadar iş sözleşmesi hükmü olarak devam eder”. Bu devam yeni sözleşme toplu iş sözleşmesi veya bireysel iş sözleşmesi olabilir.
Dosya içeriğine göre davalı şirket ile Sağlık İşçileri Sendikası arasında akdedilen 15.11.2007-14.11.2009 yürürlük tarihli Toplu İş sözleşmesi bulunmakta olup, davacıya 14.11.2009 tarihine kadar bu sözleşme hükümleri uygulanmıştır. Davacı ile 01.01.2010 yürürlük tarihli bireysel iş sözleşmesi imzalanmış ve bu sözleşmede açıkça ikramiye, yakacak yardımı, çocuk ve bayram yardımı dahil toplam ücreti kararlaştırılmıştır. İmzalanan bu sözleşme nedeni ile 14.11.2009 tarihinde yürürlüğü sona eren Toplu İş Sözleşmesi 31.12.2009 tarihine kadar hizmet akdi hükmü olarak devam eder. Burada 14.11.2009 tarihi itibariyle sona eren TİS hükümlerinin sonrasında davacının yeni ihale şartnamesine uygun olarak yaptığı 01.01.2010 tarihli iş sözleşmesinin İş Kanunu'nun 22/II. maddesi kapsamında bir değişiklik anlaşması olarak kabulüve bu yeni sözleşmeyle davacı, ilk ücretinde bir indirimi kabul ettiğinden 31.12.2009 sonrası dönem için fark talebinde bulunamayacağının dikkate alınması gerekir. O nedenle davacının fark alacaklarının 31.12.2009 tarihine kadar hesaplanıp hüküm altına alınması gerekirken hükme esas bilirkişi raporunda 31.12.2009 tarihinden sonrası içinde fark alacaklar hesaplanması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 27/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.