MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı ...'nin vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin davalı taşeron ....’ye bağlı olarak ... .... Tic. A.Ş.’ye ait deri fabrikasında 15.01.2010 tarihinden işten çıkarıldığı 28.05.2013 tarihine kadar güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, güvenlik müdürünün ‘hainsin sen lafını söylediğini, işine son verildiği 28.05.2013 tarihinde güvenlik müdürünün müvekkiline sen iş yapmıyorsun diyerek tartıştığını, akabinde fabrika müdürünün müvekkiline hitaben ‘çeksin gitsin orada durmasın’ diyerek müvekkilinin işine son verildiğini ileri sürerek, kıdem, ihbar tazminatları ile ücret, fazla mesai ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti ve yıllık izin ücreti alacaklarının davalılardan tahsilini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı .... vekili, davacının güvenlik işlerine yapan taşeronları diğer davalı ....’nin işçisi olarak işyerinde çalıştığı iddiası dışındaki iddiaların doğru olmadığını, şirketlerinin davacıya kıdem ve ihbar tazminatı borçlarının olmadığını, davacının her ay muntazam fazla çalışma ücretini elden aldığını kabul ve ikrar ettiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı .... vekili, davacı taleplerinin haksız olduğunu, müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağının olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı .... vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı ....’nin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Kıdem ve ihbar tazminatlarının giydirilmiş ücretten, diğer işçilik alacaklarının ise çıplak ücretten hesaplanması gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde davacının en son ücretinin net 1.220 TL olduğu, bu ücretin 799 TL’sinin bankaya yatırıldığı, 421 TL’sinin ise elden ödendiği, elden ödenen ücretin aylık 15 saatlik fazla mesai ücretini, ek ödemeleri ve yol yardımını kapsadığı açıklanmıştır.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, tanık beyanlarına itibarla davacının aylık ücretinin net 1.200 TL/brüt 1.678,54 TL olduğu kabul edilmiştir.
Dosya içeriğine göre, dava dilekçesinin ekinde sunulan ücret bordrosunda aylık asgari ücret tahakkuk ettirildiği ve bankadan ödeme yapıldığı görülmüş, yine ekte sunulan “güvenlik hizmetleri maliyet analizi” başlıklı işverenlik belgesine göre işyerinde güvenlik görevlilerine asgari ücret ile 155 TL yol ücreti ödemesi ve 152,22 TL ek ödeme yapıldığı anlaşılmıştır.
Dava dilekçesindeki açıklamalar, dosyadaki belgeler ve tanık anlatımları dikkate alındığında, davacının aylık çıplak ücretinin asgari ücret olduğu, bu ücrete ek olarak yol ücreti ve ek ödeme aldığı, işyerinde yemek yardımından da faydalandığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece yapılacak iş; davacının aylık brüt çıplak ücretine belirtilen sosyal yardımları ilave ederek giydirilmiş ücreti yeniden belirlemek, kıdem ve ihbar tazminatlarını giydirilmiş ücretten, diğer işçilik alacaklarını ise çıplak ücretten hesaplatarak çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
3- 6100 sayılı HMK’nın “Taleple Bağlılık İlkesi” başlıklı 26. maddesine göre Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir. Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.
Somut uyuşmazlıkta, dava dilekçesinde davacıya 2012 ve 2013 yıllarında yıllık izin kullandırılmadığı iddia edilerek yıllık izin ücreti talep edilmiştir.
Mahkemece, 6100 sayılı HMK'nın 26. maddesinde düzenlenen taleple bağlılık kuralına aykırı olarak tüm çalışma dönemi üzerinden yapılan hesaplamaya itibarla yıllık izin ücretinin hüküm altına alınması usul ve yasaya aykırıdır.
4-Fazla çalışma ücretlerinin hesabı konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 63 üncü maddesinde çalışma süresi haftada en çok 45 saat olarak belirtilmiştir. Ancak tarafların anlaşması ile bu normal çalışma süresinin, haftanın çalışılan günlerine günde on bir saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabileceği ilkesi benimsenmiştir. Yasanın 41 inci maddesine göre fazla çalışma, kanunda yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olup, 63 üncü madde hükmüne göre denkleştirme esasının uygulandığı hallerde, işçinin haftalık çalışma süresi, normal haftalık iş süresini aşmamak koşulu ile bazı haftalarda toplam 45 saati aşsa dahi bu çalışmalar fazla çalışma sayılmaz.
Fazla çalışmanın belirlenmesinde, 4857 sayılı Yasanın 68 inci uyarınca ara dinlenme sürelerinin de dikkate alınması gerekir.
Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda, puantaj kayıtlarına dayanılarak davacının tüm çalışma döneminde “günde 13 saat üzerinden 5 gün çalıştığı” kabul edilerek ve 1 saat ara dinlenme süresi düşülerek hesaplama yapılmış ise de, bu hesaplama dosya içeriğine uygun düşmemiştir.
Zira, davacı tarafından dosyaya sunulan imzalı puantaj kayıtlarında günlük çalışma saatlerinin “11” veya “13” saat olarak gösterildiği ve kayıtlarda davacının bazı haftalarda 4 gün, bazı haftalarda ise 5 gün, bu günlerin de bir kısmında 11 saat, bir kısmında da 13 saat çalıştığı anlaşılmaktadır.
Mahkemece; bilirkişiden ek rapor alınarak puantaj kayıtlarının haftalar itibariyle ayrıntılı dökümü yaptırılmalı, davacının haftada çalıştığı gün sayıları somut olarak tespit edilmeli, 11 saat çalışılan günlerde 1 saat, 13 saat çalışılan günlerde ise 1,5 saat ara dinlenme süresi düşülerek davacının fazla mesai ücreti ödenen aylık 15 saatlik fazla mesaide gözetilerek denetime elverişli şekilde hesaplatılmalı ve çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir.
Eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 20.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.