MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı, iş akdinin haklı veya geçerli bir nedene dayanmaksızın feshedildiğini, asıl fesih nedeninin davacının sendikal faaliyetlerde bulunması olduğunu ileri sürerek; feshin geçersizliği ile işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı, davacının verilen görev ve ödevleri gereği gibi yerine getirmediği gibi yerine getirmemekte de ısrar etmesi ve davranışlarının iş akışını olumsuz etkilemesi gerekçesi ile iş akdinin haklı nedene dayalı olarak feshedildiği savunarak, davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, davacının işyeri özlük dosyasının incelenmesinden feshe konu eylemler nedeniyle davacıya önceden verilmiş herhangi bir ihtar ve/veya hatırlatma olmadığının görüldüğü, bu durumda davalı işverenin haklı fesih savunmasını ispat edemediği, ayrıca Nakliyat İş Sendikası’nın davalı işyerinde 2014 yılı Şubat ayında faaliyete başladığı, 27 kişinin sendikaya üye olduğu, 10 Sendika üyesinin işten çıkartıldığı, 6 sendika üyesinin üyelikten istifa edip halen işyerinde çalışmaya devam ettikleri, işyerinde yeterli çoğunluğu sağlayamadığı için Sendikanın yetki tespiti başvurusunda bulunamadığı, davalı Şirketlerin işyerinde çalışan sendika üye işçi sayısını azaltmaya çalıştığı, için feshin sendikal nedene dayandığı gerekçeleriyle, davacının işe iadesi ile sendikal tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalılar vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Mahkemenin, feshin haklı veya geçerli bir nedene dayanmadığı yönündeki kabulü dosya içeriğine uygun ise de, feshin sendikal nedene dayandığı yönündeki tespiti eksik araştırma ve incelemeye dayanmaktadır.
İş akdinin fesih bildiriminde gösterilenin aksine sendikal nedene dayandığını ileri süren davacı işçi, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 20/2 ve 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25. maddesi uyarınca bu iddiasını ispat ile yükümlüdür.
Sendikal tazminat 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinde düzenlenmiş, işçilerin işe alınmalarının, belli bir sendikaya girmeleri veya girmemeleri veya belli bir sendikadaki üyeliği korumaları veya üyelikten istifa etmeleri şartına bağlı tutulamayacağı ilk fıkrada hükme bağlanmıştır. Sözü edilen maddenin ikinci fıkrasında ise, işverenin, sendika üyesi olan işçilerle sendika üyesi olmayan işçiler veya ayrı sendikalara üye olan işçiler arasında, çalışma şartları veya çalıştırmaya son verilmesi bakımından herhangi bir ayrım yapamayacağı kuralı getirilmiştir.
İşverenin, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu'nun 25'inci maddesinin beşinci fıkrası uyarınca iş sözleşmesini sendikal nedenlerle feshetmesi halinde işçi, 4857 sayılı Kanunun 18, 20 ve 21 inci madde hükümlerine göre dava açma hakkına sahiptir. İş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğinin tespit edilmesi hâlinde, 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın sendikal tazminata karar verilir. Ancak işçinin işe başlatılmaması hâlinde, ayrıca 4857 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasında belirtilen tazminata hükmedilmez. İşçinin 4857 sayılı Kanunun yukarıdaki hükümlerine göre dava açmaması ayrıca sendikal tazminat talebini engellemez.
Dairemizce, sendikal tazminat davalarında ispat yükünün işçide olduğu hallerde, iş yerinde çalışan ve sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, iş yerinde çalışmakta olan işçilerin bulunup bulunmadığı, aynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, iş yerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlarla, işverence ekonomik veya teknolojik nedenlere dayalı bir fesih yoluna gidilmesi durumunda teknik yönden bu durumun araştırılması gibi ölçütler belirlenmiştir.
Mahkemece, davalı işyerindeki sendikalaşma süreci kronolojik açıdan irdelenmeli, feshin yapıldığı dönemde sendikaya üye olmayıp, iş sözleşmesi feshedilen işçilerin bulunup bulunmadığı, sendikaya üye olan ve davalı iş yerinde çalışan toplam işçi sayısı ve üyelik tarihleri, sendika üyeliğinden istifa etmesine karşın iş akdi sonlandırılan işçilerin olup olmadığı, sendikalı olup iş sözleşmeleri feshedilen işçilerin yerlerine yeni işçi alınıp alınmadığı, yeni işçi alımı var ise bu işçiler arasında sendika üyesi olup olmadığı hususlarının araştırılması gerekmektedir.
Somut uyuşmazlıkta davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiş, sendika yazısında, davalılardan..’nin “Taşımacılık” iş kolunda,...Taşımacılık A.Ş.’nin ise “.. işkolunda faaliyet gösterdiği, asıl işveren ...nin alt işveren...Taşımacılık A.Ş.’deki sendikalaşmadan tamamen kurtulmak için bu Şirketteki çalışanları kendi şirketine geçirerek üyeliklerinin düşürüldüğünü belirtmiştir.
Davalı tanık beyanlarından, davalılar arasında muvazaalı işlem izlenimi edinilmektedir.
Somut olayın özelliği dikkate alındığında, yukarıdaki sendikal iddianın araştırılmasına yönelik sendika üyesi olmayan işçi çıkarılıp çıkarılmadığı yönündeki kriterlere ek olarak; davalı Şirketlerin faaliyet gösterdikleri iş kollarının tespitiyle, neticesinde farklı işkollarında olduğunun anlaşılması halinde, kayıtlara göre sendikal süreçte davalılar arasındaki işçi naklinin olup olmadığı, şayet nakil varsa sayısı ve nakledilen işçilerin kaç tanesinin sendika üyesi olduğu hususlarının da açıklığa kavuşturulması ve diğer tüm deliller ile birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekir.
Yukarıdaki ilkeler doğrultusunda; mahkemece, belirtilen hususlar araştırılmaksızın feshin sendikal nedene dayandığının kabulü hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.05.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.