MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının 19/04/2012-15/09/2014 tarihleri arasında davalı ... nin hazır beton tesisinde diğer davalı ...'nin işçisi olarak mikser şoförü ünvanı ile çalıştığını; davacı ve onunla birlikte çalışan 5 işçinin iş akdinin 15/09/2014 tarihinde davalılarca haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir şekilde feshedildiğini; zira davacı ile diğer 5 arkadaşının alo 170'i arayarak işverenin yaptığı bir takım haksız uygulamalarla ilgili şikayetleri dile getirdiğini; bu husus işverence duyulunca iş akitlerinin hiç bir neden gösterilmeden feshedildiğini; davalılar arasında alt işveren-asıl işveren ilişkisi olması nedeniyle işe iade davasının sonuçlarından sorumlu olduklarını belirterek, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekilleri, davacının kendi ayrıldığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuşlardır.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonunda, davacının istifa ettiği ve bu nedenle işe iade talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
İşçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanması için, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedilmesi gerekir. İş sözleşmesini fesheden işçi feshin geçersizliği ve işe iade isteminde bulunamaz.
İşçinin haklı bir nedene dayanmadan ve bildirim öneli tanımaksızın iş sözleşmesini feshi, istifa olarak değerlendirilmelidir. Uygulamada en çok karşılaşılan şekli olan, işçinin ihbar ve kıdem tazminatı haklarının ödenmesi şartıyla ayrılma talebi istifa olarak değil, olsa olsa ikale (bozma sözleşmesi) yapma yönünde icap biçiminde değerlendirilmelidir. İşverenin sosyal ve ekonomik üstünlüğünü kullanarak, tazminatları ödeme koşulu, benzeri baskılarla işçiden yazılı istifa dilekçesi vermesini talep etmesi ve işçinin buna uyması halinde, gerçek bir istifa iradesinden söz edilemez. Bu halde feshin işverence gerçekleştirildiği kabul edilmelidir. İşverenin haklı fesih nedenlerine dayanarak işçiye istifa dilekçesi vermesi halinde baskı uygulaması sonucu düzenlenen istifa dilekçesine de gerçek anlamda istifa olarak değer vermek mümkün olmaz. İstifa belgesine dayanılmakla birlikte işçiye ihbar ve kıdem tazminatlarının ödenmiş olması, ...na yapılan bildirimde işveren feshinden söz edilmesi gibi çelişkili durumlarda, her bir somut olay yönünden bu çelişkinin istifanın geçerliliğine etkisinin değerlendirilmesi gerekir.
Somut uyuşmazlıkta, mahkemece davacının istifa ettiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, dosya kapsamında yazılı bir istifa dilekçesinin bulunmadığı, istifa savunmasıyla çelişir nitelikte davacıya kıdem ve ihbar tazminatlarının ödendiği ve işten ayrılış bildirgesine işten çıkış nedeni olarak kod 4 (belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi) bildirildiği anlaşılmaktadır. İş sözleşmesi aynı şekilde feshedilen işçinin açtığı davada işveren feshini kabul eden ve feshin geçersizliğine karar veren yerel mahkemenin kararı Dairemizin 2015/24641 esasında incelenerek onanmıştır. İş sözleşmesini işveren tarafından feshedildiği açıktır. Davacı işçiye kıdem ve ihbar tazminatlarının ödenmiştir. Yazılı fesih bildirimi bulunmamaktadır. İşveren feshi 4857 sayılı İş Kanunu’nun 19. Maddesi geçersizdir. Davanın kabulü yerine yanılgılı değerlendirme ile davanın reddine karar verilmesi hatalıdır.
4857 sayılı Kanun’un 20. maddesinin 3. fıkrası uyarınca, hükmün bozulmak suretiyle ortadan kaldırılması ve aşağıdaki gibi karar verilmesi gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebeplerle;
1-Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2-İşverence yapılan FESHİN GEÇERSİZLİĞİNE, davacının İŞİNE İADESİNE,
3-Davacının kanunî sürede işe başvurmasına rağmen, işverenin süresi içinde işe başlatmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının işçinin 4 aylık ücreti olarak belirlenmesine,
4-Davacının işe iade için işverene süresi içinde başvurması halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar doğmuş bulunan en çok dört aylık ücret ve diğer haklarının davacıya ödenmesi gerektiğinin belirlenmesine,
5-Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6-Davacı vekille temsil edildiğinden, karar tarihinde yürürlükte olan tarifeye göre 1.800 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,
7-Davacı tarafından yapılan 248.20 TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak 23. 12.2015 tarihinde oybirliği ile karar verildi.