MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve genel tatil ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı; 17.09.2011 tarihinden iş akdinin haksız olarak feshedildiği 02.12.2013 tarihine kadar aralıksız olarak çalıştığını, fazla mesai, genel tatil ücretlerinin ödenmemesi, prim sisteminin değiştirilmesine ilişkin itirazlarını davalı şirket yetkililerine bildirmesi üzerine iş akdine son verildiğini, en son aylık 1.300,00 TL net maaş, 360,00 TL yemek ücreti, 165,00 TL yol ücreti, aylık ciro üzerinden % 0.8 prim sureti ile çalıştığını ancak ücretlerinin de ödenmediğini iddia ederek; kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai, genel tatil ve yıllık ücretli izin alacaklarının davalıdan tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı; alacakların zamanaşımına uğradığını, davacıya yazılı ve kalıcı bir görev yeri değişikliği bildirimi yapılmadığını, davacının bir süredir işe gelmediğini, işe dönmesi için aranmasına rağmen kendisine ulaşılamadığını, dön çağrısı yapılacağı sırada işbu davanın açıldığını, fazla mesai yapılırsa mutlaka zamlı izin ya da zamlı ücret ödendiğini, bayram ya da resmi tatil çalışması yapılırsa zamlı ücret ödendiğini, yıllık izinlerinin kullandırıldığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı, taraflar temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-Davacı işçi tarafından iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedildiği iddia edildiğinden, feshin haklı nedene dayandığını ya da davacı işçinin kendisinin ayrıldığını, işveren ispat etmek zorundadır.
Somut uyuşmazlıkta davacı, iş sözleşmesinin işveren tarafından feshedildiğini iddia etmiş, davalı ise işçinin kendisinin ayrıldığını savunmuş ancak bunu kanıtlayamamıştır. Davacı işçinin bu yönde bir irade beyanı olmadığı halde iş sözleşmesinin haklı nedenle feshi gerekçesiyle ihbar tazminatı talebinin kabulü yerine reddi hatalıdır.
3- Somut uyuşmazlıkta satış temsilcisi olarak çalışan ve ücret dışında satıştan belirli oranda prim alan işçiye ödenen prim alacağının yaptığı fazla mesai ücretinden mahsup edilip edilmeyeceği noktası tartışma konusudur.
Mahkemece davacının maaş ve prim usulü çalıştığı, ortalama aylık 250,00 TL prim aldığı, Yargıtay yerleşik içtihatları gözetilerek aldığı primlerin fazla çalışma ücretlerini karşıladığı gerekçesi ile davacının fazla mesai ücret alacağı reddedilmiştir. Mahkemenin prim ödemesinin fazla mesai ücretini karşıladığı gerekçesi Yüksek Dairenin “Satış temsilcilerinin fazla çalışma yapıp yapmadıkları hususunun, günlük faaliyet planları ile iş çizelgeleri de dikkate alınarak belirlendiği, genelde belli hedeflerin gerçekleşmesine bağlı olarak prim karşılığı çalışan bu işçiler yönünden prim ödemelerinin fazla çalışmayı karşılayıp karşılamadığı” gerekçesine dayanmaktadır.
Prim, çalışanı özendirici ve ödüllendirici bir ücret ödemesi olup işverence işçiye garanti edilmiş bir temel ücretin üzerine belirli bir usule bağlı olarak ödenen ek bir ücrettir. İşverenin istek ve değerlendirmesine bağlı olabileceği gibi, sözleşme gereği olarak da verilebilir. Genel olarak pazarlamacılık sureti ile satışlarda çalışanların ücret yanında satış bedelinden belirli oranda prim(komisyon) aldıkları bilinen bir olgudur.
Fazla mesai ise kural olarak 4857 sayılı İş Kanunu’na göre, kanunda yazılı şartlar çerçevesinde, haftalık 45 saati aşan çalışmalardır. İşçi fazla mesai yapsın yapmasın prim ödemesi var ise bu ek ücrete hak kazanır. İşçinin fazla mesai yapması halinde ödenen primin fazla mesai ücretini de kapsadığı ve bu nedenle mahsubu gerektiği gerekçesi isabetli değildir. Ancak bu şekilde çalışan işçi fazla mesai yaptıkça buna bağlı olarak prime de fazladan hak kazanacağından, bir anlamda yüzde usulü çalıştığının kabulü gerekecektir. Bu durumda ise davacının fazla mesai ücretinin sadece % 50 zamlı kısmının hesaplanarak hüküm altına alınması gerekirken fazla mesai talebinin reddi hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 10.11.2016 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy