MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının asıl işveren ...'nin yaptırmış olduğu ...TOKİ Konutlarında en son alt işveren olarak faaliyet gösteren ... İnşaat Şirketi bünyesinde inşaat mühendisi olarak çalıştığını, 18.09.2012 ile 14.11.2013 tarihleri arasında görev yaptığını, en son aylık net 5.000,00 TL ücret aldığını ve yemek yardımı olduğunu, davacının SGK priminin asgari ücret üzerinden yatırıldığını, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunduğunu, davacının iş akdinin davalılar tarafından haksız ve nedensiz olarak feshedildiğini, 6 aylık ücretinin ödenmediğini, fazla mesai ve resmi bayram çalışması yapmasına rağmen ücretinin ödenmediğini, 14 günlük kullanmadığı yıllık izin ücreti alacağı da olduğunu iddia ederek, kıdem ve ihbar tazminatları ile yıllık izin ücreti, ulusal bayram genel tatil ücreti, fazla mesai ücreti ve ücret alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı TOKİ vekili, davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisinin bulunmadığını, müvekkili davalı idarenin husumet yönünden sorumluluğunun bulunmadığını, davacının çalıştığını belirttiği inşaat işinin davalı TOKİ tarafından sözleşme ile anahtar teslimi götürü bedel usulü ile diğer davalı... Şirketine ihale edildiğini, İş Kanunu'nun 36. maddesindeki düzenlemeye istinaden ve davalılar arasında akdedilen sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olan şartnamenin 35. maddesi uyarınca davalı şirket tarafından hak edişle ilgili alacağı bulunan işçilerin başvuru yapmalarının ilan edildiğini ancak 3 ilan sonrası da herhangi bir başvurunun yapılmadığını, bu nedenle davalı idarenin kendisine düşen tüm sorumlulukları yerine getirdiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
Davalı... İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti., davaya cevap vermemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı TOKİ hakkında açılan davanın husumet nedeni ile reddine, davalı... İnş. San. Tur. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı yasal süresi içinde davacı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2-İhale makamının işçilik alacaklarından sorumluluğu konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.
4857 sayılı İş Kanununun 36 ncı maddesinde, “Genel ve katma bütçeli dairelerle mahalli idareler veya kamu iktisadi teşebbüsleri yahut özel kanuna veya özel kanunla verilmiş yetkiye dayanılarak kurulan banka ve kuruluşlar; asıl işverenler müteahhide verdikleri her türlü bina, köprü, hat ve yol inşası gibi yapım ve onarım işlerinde çalışan işçilerden müteahhit veya taşeronlarca ücretleri ödenmeyenlerin bulunup bulunmadığının kontrolü, ya da ücreti ödenmeyen işçinin başvurusu üzerine, ücretleri ödenmeyen varsa müteahhitten veya taşeronlardan istenecek bordrolara göre bu ücretleri bunların hakedişlerinden öderler” şeklinde kurala yer verilmiştir. Bu düzenlemeye göre ihale makamı, işçi ücretlerinin ödenip ödenmediğini kontrol etmek durumundadır. Yapılacak olan kontrol ya da işçinin başvurusu üzerine ödenmeyen ücretlerin bulunduğunun tespit edilmesi halinde, belli şartlarla ihale makamının sorumluluğu söz konusu olur. İhale makamının yapmış olduğu ilan üzerine işçilerin başvuruda bulunmamış olmaları, kamu kurumunun anılan madde kapsamındaki sorumluluğunu ortadan kaldırmayacaktır.
Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise, işçilerin her hak ediş dönemi için olan ücret alacaklarının üç aylık tutarından fazlası hakkında adı geçen idarelere herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği öngörülmüştür. Maddede sözü edilen ücret her hak ediş dönemi için “son üç aylık temel ücret” olarak değerlendirilmelidir. Yine ihale makamının ihbar ve kıdem tazminatı ile kullandırılmayan izinler sebebiyle herhangi bir sorumluluğu söz konusu değildir.
İhale makamı olan kamu kurumunun, her hak ediş dönemine ilişkin son üç aylık ücretten sorumluluğu, Yasadan doğan bir sorumluluktur. İşverenle ihale makamının birlikte dava edilmesi durumunda, müştereken müteselsilen sorumluluğa dair karar verilmelidir. İhale makamının tek başına dava edildiği durumlarda, işçinin mükerrer yararlanmasını önlemek için işverence sözü edilen ücretlerin ödenip ödenmediği araştırılmalıdır.
Somut uyuşmazlıkta, TOKİ ile diğer davalı şirket arasındaki ilişki 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 36. maddesi kapsamında ihale ilişkisi olup, kamu kurumu olan TOKİ'nin ücret alacağı konusundaki sorumluluğunun bu madde kapsamında değerlendirilmesi gerekirken hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, 02/12/2019 tarihinde oy birliği ile karar verildi.