MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının 11.03.2010 tarihinden itibaren önce... Ltd. Şti. sonra ... Ltd. Şti. ve son olarak davalı ...Grup Ltd. Şti.'nin sigortalısı olarak davalı ...Ş.'nin ...-Şekerpınar'da bulunan deposunda ...elemanı olarak çalıştığını, iş akdinin 04.03.2014 tarihine kadar kesintisiz olarak sürdüğünü, davalılar arasında alt işveren - üst işveren ilişkisi bulunduğunu, davalı ...Grup Ltd. Şti.’nin diğer davalı ...Ş.'nin ...- Şekerpınar'da bulunan deposunda işin bir bölümü olan depolama-sevkiyat ve temizlik işlerini yapmakta olduğunu, bu iş için aldığı işçileri münhasıran davalı ...Ş.'de çalıştırmış olduğunu, davacının tüm çalışma süresi boyunca işin yürütülmesi bakımından talimatları her iki davalı yetkililerinden aldığını, değişen alt işverenler nezdinde çalıştırıldığını ancak yaptığı işte bir değişiklik, çalışma sürelerinde bir kesinti olmadığını, davacı ve 6 arkadaşının 04.03.2014 tarihinde ... ve ... depolarında görevlendirmeyi kabul etmedikleri için işten çıkarıldığını, davacının işe girerken imzaladığı evraklar içinde bir sözleşmenin olup olmadığını varsa bile bu sözleşmede başka illere gönderme yetkisinin işverene verilip verilmediğini davacının bilmediğini, sözleşmede böyle bir yetki varsa bile bunun işçiyi işten çıkmaya zorlama aracı olarak kullanılamayacağını, çalışan tüm işçilerin oldukça basit bir iş olan ürün toplama-depolama işleri yaptığını, yapılan işte bir özellik olmadığını, davacı ve arkadaşlarının bir anda ve üstelik hangi koşullarda çalışacakları, yol giderlerinin nasıl karşılanacağı vs. hiçbir hus...açıklanmadan 2 gün sonra ... ve ...depolarında “görevlendirilmesi”, bunu kabul etmemeleri üzerine de derhal işten çıkarılmalarının tamamen İş Kanunu'na ve Yargıtay kararlarına aykırı olduğunu, davacı ve arkadaşlarının...ve...'ya gönderilmeleri için hiçbir neden bulunmadığını, ...Ticaret A.Ş.'nin deposunda çeşitli taşeron şirketlerde çalışan 150 civarında işçinin sendikaya üye olduğunu, işverenin sendika üyesi olan işçileri tek tek ya da küçük gruplar halinde işten attığını ve sendikal örgütlülüğü engellemeye çalıştığını, işten çıkarmalarda bazen ekonomik nedenler bazen de başka nedenler gösterildiği ancak işten çıkarılanların tümüne yakınının sendika üyesi ve sendikal çalışmalarda öncü olan işçiler olduğunu, nitekim bir anda ... ve ...'ya gönderilmek istenen ve kabul etmeyince aynı gün işten çıkarılan davacı ve 6 arkadaşının da tamamının sendika üyesi olduğunu iddia ederek, sendikal nedene dayalı feshin geçersizliğinin tespiti ile müvekkilinin işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı ...bının Özeti:
Davalı ...Ş. vekili, davacının müvekkili şirket ile bir hizmet akdi ilişkisi olmadığı gibi, 4857 Sayılı Yasanın 2 ve 1475 Sayılı Yasanın 1. maddesine dayalı alt işveren üst işveren ilişkisi de olmadığından bir taşeron işçisi durumunda olmadığını, davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, diğer davalı şirketin, müvekkili şirketten işi ve işyerini anahtar teslimi kendi nam ve hesabına hizmet vermek üzere teslim alan kişi olması sebebiyle işçinin müvekkili şirkete işe iade davası ikame etmesinin mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
Davalı ...Grup Ltd. Şti. vekili, davacının 01.03.2014 tarihinde şirketin ihtiyaçlarından ötürü ...r Depodan, ... Depoya atandığını, 07.03.2014 tarihinden itibaren görev yapacağının kendisine bildirildiğini, müvekkili şirketin atama yapma ve başka yerlerde görevlendirme hakkının “İş Akdi” nin 1. sayfasında madde IV de açıkça öngörülmüş olup, işçinin bu işyeri değişikliği talimatına uymakla yükümlü olduğunu, buna karşın davacının atandığı yer olan... Depoda işbaşı yapmadığını, işe gelmediğinin 07.03.2014, 08.03.2014 ve 10.03.2014 tarihli tutanaklarla sabit olduğunu, bu durum üzerine müvekkili şirketçe davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 25/2- g maddesi uyarınca feshedildiğini, iş akdinin fesih tarihi 10.03.2014 olup, henüz akit feshedilmeden dava açılmış olmasının iş akdinin işçi tarafından haksız bir şekilde feshedildiğini gösterdiğini, davacının iddiasına göre iş akdinin 04.03.2014 tarihinde feshedilmiş olduğunu, müvekkili şirketin 04.03.2014 tarihinde iş akdini feshetme gibi bir iradesi bulunmadığını, davacının iş akdinin fesih sebebinin sendikal sebep olduğunu ispat ile yükümlü olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, ilgili sendikanın dosyada mevcut 01/09/2014 tarihli ...bi yazısı, heyet bilirkişi raporu, raporda temas edilen hususlar ve tüm dosya içeriği de dikkate alınarak; davalılar arasında asıl - alt işveren ilişkisi bulunduğu anlaşıldığından 4857 sayılı yasanın 2. maddesi uyarınca birlikte sorumlu oldukları, ispat yükü kendisinde olan davalının geçerli/haklı fesih iddiası ile feshin son çare olarak uygulandığı savunmasını ispat edemediği, bunun yanında çalışma süresine göre sendikal tazminat isteminde bulunan davacı işçinin de sendikal fesih iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle, davacının işe iade isteminin kabulü ile davalı ...Grup Taş. Pak. Tmz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerindeki işine iadesine, 4 aylık ücret tutarı işe başlatmama tazminatı ile 4 aylık boşta geçen süre ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, sendikal tazminat isteminin ise reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Mahkemenin, feshin geçerli bir nedene dayanmadığı yönündeki kabulü dosya içeriğine uygun ise de, feshin sendikal nedene dayanmadığı yönündeki tespiti hatalıdır.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta, ...Antrepo Gemi Yapımı ve ...Taşımacılığı Sendikası'nın ...bi yazısında; davacının sendikaya üye olduğu, davalı işyerinde 35 işçinin işten çıkarıldığı ve bu işçilerden 25 tanesinin sendika üyesi olduğu, sendikalı iken istifa eden ve işe devam eden işçi olmadığı, sendikanın davalı işyerinde yeterli sayıya ulaşamadığından yetki alamadığının belirtildiği, davacı işçinin sendikaya üye olduktan sonra ve sendikal faaliyetlerde bulunması nedeni ile görev yerinin değiştirildiği, davalı işverence görev yeri değişikliğinin geçerli bir nedene dayandığının da ispatlanamadığı, yine davacı ile aynı tarihte görev yeri değiştirilen ve aynı gerekçeyle iş akdi feshedilen işçilere ilişkin Dairemizce temyiz incelemesi yapılan ... 3. İş Mahkemesi 2014/176 Esas, 2014/530 Karar sayılı ve ... 2. İş Mahkemesi 2014/185 Esas, 2014/485 Karar sayılı dosyalarında davacılar ...ve ...’nın iş akitlerinin sendikal nedenle feshedildiği yönündeki kararlarının onandığı, bu hususların hepsi bir arada değerlendirildiğinde, davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığı anlaşıldığından, davacı lehine sendikal tazminata hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
Ayrıca mahkemece davalıların birlikte sorumluluklarına karar verildiği halde, yargılama giderlerinden hangi davalının sorumlu olduğu açıklanmadan "davalıdan" denilerek hüküm kurulması da infazda tereddüde yol açacağından hatalı olup bozma sebebidir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM : Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının davalı ...Grup Taş. Pak. Tmz. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde İŞE İADESİNE,
3. Davacının başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatmaması şartına bağlı olmaksızın tazminat miktarının sendikal fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE, bu tazminattan her iki davalının müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulmalarına,
4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Alınması gereken 29,20 TL lik harçtan peşin olarak alınan 25,20 TL lik harcın mahsubu ile bakiye 4,00 TL nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6. Davacının yaptığı 237,70 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davalıların yaptığı yargılama giderinin üzerlerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.980,00 TL ücreti vekaletin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak 22.05.2017 gününde oybirliği ile karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy