(4857 S. K. m. 21) (6356 S. K. m. 25)
Dava ve Karar: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davacının ...başvurduğunu ve üyeliğinin kabul edildiğini,... davalı işyerinde örgütlenme faaliyetlerinde bulunmaya başladığını ve sendikanın işyerinde örgütlendiğini duyan işveren ve işveren temsilcilerinin işçiler üzerinde baskı kurarak sendikaya üye olan işçilerin isimlerini öğrenmeye çalıştığını, sendikaya üye olan işçileri sendikadan istifa etmeye zorladıklarını ve istifa etmedikleri takdirde iş akitlerini feshetmekle tehdit ettiklerini, müvekkiline davalı işveren tarafından sendika üyeliğinden istifa etmesi konusunda baskı kurulduğunu, müvekkilinin işveren nezdinde çalıştığı süre içinde işveren ve işveren vekilleri ile hiçbir sorunu olmadığını, müvekkilinin işini en iyi şekilde ifa eden, çalışma arkadaşları ile iyi ilişkileri olan bir çalışan olduğunu, müvekkilinin iş akdinin feshini gerektiren hiçbir geçerli neden bulunmadığını belirterek yapılan iş sözleşmesinin feshinin geçersizliğine, feshin sendikal nedenlerle olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davacının 20.04.2011-06.01.2015 tarihleri arasında müvekkil şirket bünyesinde Trimming elemanı olarak çalıştığını, davacının, sendikaya üyeliğinin töğrenilmesi ya da müvekkil şirket aleyhine iddia edilen davranış ve tutumların müvekkil şirketçe yapılması söz konusu olmadığını, davacının sendika üyeliğini, yüzlerce çalışan istihdam eden müvekkil şirketin bizzat öğrenmesi, bunu takip etmesi mümkün olamayacağını, davacının fesih gerekçesinde belirtildiği gibi çalışma arkadaşlarına ve geçmiş döneme göre iş performansının düşük seviyede seyir ettiğini, benzer işi görenlerden daha az verimli çalışma, gösterdiği niteliklerden beklenenden daha düşük performansa sahip olma, işe yoğunlaşmasının giderek azalması nedenlerine bağlı olarak davacının iş akdi fesih edildiğini, 05.05.2014-09.12.2014-17.12.2014-06.01.2015 tarihli tutanaklara da bakıldığında davacının özellikle son iki ayda emirlerine haber vermeksizin işe gelmediği, mola saatlerini sarkıttığı, fazla mesai duyurusu yapıldığı halde görev yerini amirine haber vermeden terk etmek gibi pek çok davranış sergilediğinin görüleceği, davacının bulunduğu birim itibari ile performanslar takım arkadaşlarını ve yapılan işi etkilediği için davacı ile iş akdinin devamını müvekkil şirket açısından devam edilemez hale geldiğini, fabrika içinde uyumlu ve disiplinli bir çalışma ortamı sağlayabilmek amacıyla davacının performansı itibari ile bölüm içinde bu mümkün olmayacağından davacının iş akdi bu nedenle fesih edildiğini belirterek davacının davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece feshin geçerli nedene dayanmadığı, bunun yanında davacı işçinin de sendikal fesih iddiasını ispat edemediği gerekçesiyle feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine işe başlatmama tazminatının 4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesine göre 4 aylık brüt ücreti tutarında belirlenmesine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraflar temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta feshin geçerli nedene dayandığı davalı tarafça ispatlanmadığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak davacı iş sözleşmesinin sendikal nedenle feshedildiğini iddia etmiştir. Davacı 05.09.2013 tarihinde sendikaya üye olmuştur. Sendikanın yazısında işyerinde örgütlenme çalışmalarının devam ettiği, sendika üyesi olup üyeliği işverence bilinmeyen 107 sendika üyesi işçi bulunduğu, sendikaya üye olmaları nedeniyle iş sözleşmeleri feshedilen 24 işçi için dava açıldığı belirtilmiştir. Aynı dönem iş sözleşmesi feshedilen işçilerin açtıkları sendikal tazminat talepli işe iade davalarında Gebze 3. İş Mahkemesince bir kısım dosyalar için feshin sendikal nedene dayandığı bir kısmı için feshin sendikal nedene dayanmadığı yönünde verilen kararların Dairemizce sendikal fesih iddiası açısından araştırmaya yönelik olarak bozulduğu, bozma sonrası aynı gün temyiz incelemesine tabi tutulan dosyalarda feshin sendikal nedene dayandığına karar verildiği, yapılan araştırmada sendikadan istifa eden 36 işçiden işten çıkışı istifa olarak bildirilen biri dışında geri kalan işçilerin işe devam ettiklerinin anlaşıldığı, davacı tanık anlatımları, sendika yazısı, emsal dosya dikkate alındığında davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığı anlaşıldığından tazminatın 6356 sayılı Kanunun 25/4-5 maddesi uyarınca belirlenmesi gerekirken 4857 sayılı İş Kanununun 21. maddesi uyarınca belirlenmesi hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3. Davacının başvurusu, işe başlatılıp başlatılmama şartına bağlı olmaksızın tazminatın davacının 1 yıllık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4. Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yaptığı 482,50 TL. yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.980,00 TL. ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak oybirliği ile 30.03.2017 günü karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy