MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalı şirkette 01/08/2005-21/08/2015 tarihleri arasında çalıştığını, son 7,5 yıldır davalı şirketteki görevinin nakit ve şube işlem yetkilisi olduğunu, davalı işyerinde .... sendikasının yetkili olduğunu, davacının iş akdinin verimsiz çalışma, yetersizlik gerekçeleriyle feshedildiğini, gerçekte ise iş akdinin sendikal nedenlerle ...'e uyulmadan feshedildiğini, davalı işverenin 2014 yılı Mayıs ayından bu güne kadar 5.000 sendika üyesini, sendikadan istifa ettirdiğini, istifa etmeyen 2.000 sendika üyesi işçinin işine son verdiğini, işverenin ... yapmak için yeterlilik şartı olan sendikayı % 40 üye barajının altına düşürmeye çalışarak, işyerini sendikasızlaştırmaya çalıştığını belirterek, feshin geçersizliğine, davacının işe iadesine, kararın kesinleşmesine kadar çalıştırılmayan süre nedeniyle 4 aylık ücret tutarının ve feshin gerçek nedeni sendikal faaliyet olduğundan 6356 sayılı yasanın 25. Maddesine göre işçinin başvurusu, işverenin işe başlatması veya başlatılmaması koşuluna bağlı olmaksızın işe iade tazminatının iki yıllık ücretten az olmayacak şekilde belirlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili; davacının iş akdinin, veriminin yetersiz ve performansının düşük olduğu için savunması alınarak İş Kanunu'nun 17 ve 18. maddelerine göre feshedildiğini, feshin sendikal nedenlere dayandığını iddia eden davacının, iddiasını ispatla yükümlü olduğunu belirterek, davanın ve sendikal tazminat sebeplerin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece davacının çalıştığı döneme ilişkin herhangi bir uyarı veya ihtar almadığı gibi hangi kriterlere göre performansının düşük olduğu ve belirlenen hedeflerin neler olduğunun belli olmadığı, ayrıca performans düşüklüğü varsa bunların nedenlerin ortadan kaldırılmasına yönelik bir çalışmaya başvurulmadığı, feshin geçerli nedene dayanmadığı, feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı yönünden ise davacının sendikaya 04.10.2005 tarihinde üye olduğu, davalı işverenin davacı ve diğeri işçilere sendikadan istifa etmeleri için tavsiye, telkin ve baskı uyguladığı 2014 yılı başından itibaren bu nedenlerle 4495 işçinin sendikadan istifa ettiği bunların iş sözleşmelerin devam ettiği 1.400 civarında işçinin iş sözleşmesinin feshedildiği, yetki tespitine karşı işverence itiraz edildiği dikkate alındığında feshin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle davacının işe iadesine karar verilip, tazminat 6356 sayılı Kanun’un 25. Maddesi uyarınca belirlenmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraf vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, an çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz. Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanun yürürlüğe girdikten sonra sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir. (12.12.2013 gün ve 2013/8422 Esas, 2013/33052 Karar sayılı ilamımız). Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.
Somut uyuşmazlıkta davacının iş sözleşmesinin feshinin geçerli nedene dayandığı ispatlanmadığından feshin geçersizliğine karar verilmesi yerindedir. Ancak davacı vekili müvekkilinin iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığını iddia etmişse de, davacı tanıklarının bir kısmının fesih tarihi itibariyle davalı işverenlikte çalışmadıkları ve davacının üyesi olduğu sendikada yönetici konumunda oldukları, bir kısım tanıkların ise davacıya sendikal baskı yapıldığı konusundaki anlatımlarının duyuma dayalı olduğu, davacı tanığı ...’in işyerinden kendisinin işten ayrıldığı, diğer davacı tanığı ...’ın ise davalıyla davalık olduğu aralarında menfaat birliği bulunduğundan beyanlarına itibar edilemeyeceği, her ne kadar sendika tarafından 2014 yılı haziran ayından itibaren 4.495 sendika üyesinin baskı nedeniyle istifa ettirildiği ifade edilmişse de, davalı sendikanın işverene yazdığı 22.05.2014 tarihli yazıda kapsamdışı personellerden sendika aidatı kesilmesinin talep edildiği dosya içerisinde bulunan sendikal fesih iddiasıyla açılan emsal (... 12. İş Mahkemesi’nin 2015/833 Es.) dosyaya sunulan bilirkişi raporunda istifa edenlerden %97’sinin kapsamdışı personel olduğunun belirtilmesi karşısında bu istifaların üyelik aidatı kesilmesinin istenmemesinden kaynaklanmış olabileceği, doğrudan sendikal baskıdan kaynaklandığından söz edilemeyeceği feshin sendikal nedene dayandığının davacı tarafça somut ve inandırıcı delillerle kanıtlanmadığı anlaşıldığından tazminatın 6356 sayılı Kanun’un 25. Madde uyarınca belirlenmesi hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM:
Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Feshin GEÇERSİZLİĞİNE ve davacının İŞE İADESİNE,
3. Davacının yasal süre içinde başvurusuna rağmen davalı işverence süresi içinde işe başlatılmaması halinde ödenmesi gereken tazminat miktarının davacının kıdemi, fesih nedeni dikkate alınarak takdiren davacının 5 aylık brüt ücreti tutarında BELİRLENMESİNE,
4.Davacı işçinin işe iadesi için işverene süresi içinde müracaatı halinde hak kazanılacak olan ve kararın kesinleşmesine kadar en çok 4 aya kadar ücret ve diğer haklarının davalıdan tahsilinin GEREKTİĞİNE,
5. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
6. Davacının yaptığı 524.50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, davalının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına,
7. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 1.980,00 TL ücreti vekaletin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
8. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde ilgilisine iadesine,
Kesin olarak oybirliği ile 02/11/2017 günü karar verildi.