MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA : Davacı, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davacı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; davacının davalı işyerinde 01/07/2015 tarihinden iş akdinin feshedildiği 08/09/2015 tarihine kadar aşçı olarak çalıştığını, davacının iş akdinin işin akışını ve çalışma düzeninin bozan bu davranışlara, bu konuda uyarılmasına rağmen devam ettiği ve bu davranışlarının işin aksamasına sebep olduğu gerekçesiyle İş Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca feshedildiği, işverence iş akdinin feshinden evvel de 31/08/2015 tarihli yazı ile 24/08/2015 tarihinde üç gün evvelinden haber verilmesine rağmen gece vardiyasına gelmediği iddiası ile, 25/08/2015 tarihinde şefine agresif davranışlar sergilediği içerikli yazılarla benzer davranışlara devam edilmesi halinde ciddi önlemler alınacağı ihtar edildiğini, 02/09/2015 tarihli yazı ile de 28/08/2015 tarihinde işe geç gelindiğinden bahisle savunma talep edildiği, 08/09/2015 tarihinde de davalı işyeri her türlü şüpheden uzak, objektif ve adil bir neden bildirilmeden ve haksız gerekçe ile büyük bir otel zinciri olup birçok çalışanı bulunan bir firma olarak iş akdinin feshedildiğini, zira davacıya verilen bütün görevleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirdiğini beyanla davacının işe iadesine, çalıştırılmayan 4 ay ücreti ile işe başlatılmaması halinde ödenmesi gerek tazminatının 8 aylık ücreti tutarı olarak belirlenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili davacının 01/07/2014 tarihinden 08/09/2015 iş akdinin feshedildiği tarihe kadar davalı müvekkil şirkette aşçı olarak çalıştığını, davacının iddiasının aksine haklı nedenle değil geçerli nedenle iş akdi feshedilmiş olup, haksız ve yasal dayanaklardan uzak işe iade davası talebinin reddini talep ettiğini, davacı 24/08/2015 günü gece vardiyasına da görevli olduğu halde işyerine gelmediğini ve müvekkil işvereni zor durumda bıraktığını, davacının 29/08/2015 tarihinde savunmasının alındığını, 31/08/2015 tarihinde yazılı ihtar edildiğini, yine davacının 25/08/2015 tarihinde çalışma yeri olan mutfağı boş bırakarak görevini savsaklayarak oda servisinin geç kalmasına neden olduğunu, davacının bu sebeple şefi ile tartıştığını, feshin müvekkil şirketçe usulüne uygun şekilde yapıldığını, davacının iş sözleşmesi işin akışını ve çalışma düzenini bozan davranışlarda bulunması ve bu konuda uyarılmasına rağmen söz konusu davranışlarına devam ederek işin aksamasına neden olması sebebiyle iş akdinin İş Kanunu uyarınca geçerli nedenle feshedildiğini savunarak davanın reddine karar verilmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, yargılama sırasında toplanan deliller, taraflar arasındaki iş sözleşmesi içeriği, davacının işyeri dosyası ile SGK dosyası kapsamı ve 04.05.2016 tarihli bilirkişi raporu dikkate alındığında davacının iddiasını ispat edemediği, davalı işveren tarafından yapılan feshin haklı ve geçerli olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davacı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Anayasa’nın 138 ve 141. maddeleri uyarınca Hakimler, Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler ve bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır. Bu gerekçede hukuki esaslara ve kurallara dayanmalı, nedenleri açıklanmalıdır.
Diğer taraftan 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı HMK.’un 27. maddesinde hukuki dinlenilme hakkı kurala bağlanmıştır. Hukukî dinlenilme hakkı, Anayasanın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir. Mahkemeler, kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorundadırlar. Eksik, şeklî ve görünüşte gerekçe yazılması adil yargılanma hakkının (hukukî dinlenilme hakkının), ihlâlidir.
HMK.’un 297. maddesinde de, verilecek hükümde tarafların iddia ve savunmalarının özetinin, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususların, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delillerin, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesinin, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin yer alması gerektiği açıkça vurgulanmıştır. Kararın gerekçesinde maddi olay saptanmalı, hukuki niteliği ve uygulanacak hukuki kurallar belirlenmeli, bu konuda gerekli inceleme ve delillerden söz edilmeli, hukuk kuralları somut olaya uygulanmalı ve sonunda hüküm kurulmalıdır. Maddi olgularla hüküm fıkrası arasındaki hukuki bağlantı da ancak bu şekilde kurulabilecek, ayrıca yasal unsurları taşıyan bu gerekçe sayesinde, kararların doğruluğunun denetlenebilmesi mümkün olacaktır.
Somut uyuşmazlıkta kısa kararı veren hakimin görevden uzaklaştırılmasına müteakip kararın gerekçesinin başka hakim tarafından yazıldığı ancak dosyada alınmış bir bilirkişi raporu da olmamasına rağmen aynı gün temyiz incelemesi yapılan aynı mahkemenin 2015/142 Esas sayılı dosyasındaki aynı ifadelerle gerekçe oluşturulduğu dosya içeriğine uygun taraf iddia ve savunmalarını irdeler nitelikte gerekçe yazılmadığı, gerekçesiz karar yazılması adil yargılanma hakkının ihlalidir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.
İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir.
İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.
Somut uyuşmazlıkta davacının iş sözleşmesi davalı işveren tarafından, davranışlarından kaynaklanan nedenlerle feshedilmiştir. Mahkemece bu nedenler üzerinde durulmalı, tarafların delilleri değerlendirilmeli, feshin geçerli nedene dayanıp dayanmadığı konusunda yukarda belirtilen hukuki değerlendirmelere göre gerekçelendirilerek karar verilmelidir.
F) SONUÇ:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 14/12/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy