(4857 S. K. m. 18, 20, 25)
Dava: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının 05.01.2006 tarihinden iş akdinin feshedildiği tarihe kadar güvenlik görevlisi olarak çalıştığını, davacının iş akdinin feshinin usulsüz olup haklı ve geçerli nedene dayanmadığını, fesih sebebi olan kamera kayıtlarının 08.07.2015 tarihinde incelendiğini, 27.07.2015 tarihinde savunma istendiğini, 6 günlük süre geçirildiğini, davacıya 3 günlük savunma süresi verildiğini ancak amirlerinin ertesi gün üsttekiler sıkıştırıyor ben savunmanı söyleyeyim sen yaz diyerek savunmasını yazdırdığını, 28.06.2015 tarihinde davacının hafta tatilinde olduğunu, akşam 8 sıralarında eleman eksikliği sebebiyle aranıp çağrıldığını, biraz gecikeceğini amirine söylediğini, yola çıkan davacının direğe çarpıp ufak bir kaza geçirdiğini, hemen arkadaşlarını arayıp kaza geçirdiğini gecikse de geleceğini bildirdiğini, normal mesai 24 olmasına rağmen davacının 22.53'de orada olduğunu, geç kalmadığını, kaza geçirmesi sebebiyle 5-10 dk arkadaşına olayı anlatıp vakit kaybetmemek içinde sivil kıyafeti ile devriyesini atıp üstünü değiştirdiğini, davacının görev yerini terk etmediğini vardiya amirinden izin alarak .... olması sebebiyle 10 dk yiyecek almaya gittiğini, görev yerlerinde başka güvenlikçilerin olduğunu, kapıların izlendiğini, işyerinde 07.00-08.30 arası ana kapıdan araç ve servis girişleri başladığını zaten bu saatlerde ana giriş kapısının genelde açık bırakıldığını, davacının kapıda olup gelenleri kontrol ettiğinden güvenlik zaafiyeti yaşanmadığını, davacının uyumayıp devriyelerini attığını, uyuduğuna diar görüntü bulunmadığını, vardiya amirinin emri ile devriye sırası ayarlanmış olup devriyelerin atıldığının sabit olduğunu, kameralar kulübe içinde olup davacının zaten devriye dışında kamera başında olması gerektiğini, davacı gibi 3 arkadaşının da işten çıkartıldığını, şikayetlerini dile getirip haklarını aramaları sebebiyle tehdit edilip kamera kayıtları izlenip iş akitlerinin feshedildiğini, davacının iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız nedenle feshedildiği iddiasıyla, feshin geçersizliğine ve işe iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... Ltd. Şti. vekili; güvenlik görevlisi davacının görev yerini terk ettiğini, geç geldiğini, ihtarlar verildiğini, iş sözleşmesinin davranışlarından kaynaklanan haklı ve geçerli nedenle feshedildiğini belirtirken, diğer davalı asıl işveren.... vekili; husumet itirazında bulunarak davacının şirket çalışanı olmadığını, davalı şirket tarafından iş akdinin feshedilmediği, davacının diğer davalı ... Ltd. Şti. çalışanı olarak görev yaptığını ve iş akdinin diğer davalı tarafından feshedildiğini ve davacının iş sözleşmesinin haklı ve geçerli nedenle feshedildiğini davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davalı işverenin yapmış olduğu fesih işleminde feshin son çare olma ilkesine uyulmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı ... Ltd. Şti. vekili ve davalı ...... A.Ş. vekili ayrı ayrı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/II.c.1 maddesinde açıkça, feshin geçerli nedenlere dayandığının ispat yükü davalı işverene verilmiştir.
İşveren ispat yükünü yerine getirirken, öncelikle feshin biçimsel koşullarına uyduğunu kanıtlayacaktır. Buna göre fesih işlemini yazılı yapmış olması, belli durumlarda işçinin savunmasını istediğini belgelemesi, yazılı fesih işleminin içeriğinde dayandığı fesih sebeplerini somut ve açık olarak göstermiş olması gerekir. İşverenin biçimsel koşulları yerine getirdiği anlaşıldıktan sonra, içerik yönünden fesih nedenlerinin geçerli (veya haklı) olduğunun kanıtlanması aşamasına geçilecektir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun 18. maddesi işverene, işçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenlerle iş sözleşmesini feshetme yetkisi vermiştir. İşçinin davranışlarından kaynaklanan fesihte takip edilen amaç, işçinin daha önce işlediği iş sözleşmesine aykırı davranışları cezalandırmak veya yaptırıma bağlamak değil; onun sözleşmesel yükümlülükleri ihlale devam etmesi, tekrarlaması olasılığından kaçınmaktır. İşçinin davranışları nedeniyle iş sözleşmesinin feshedilebilmesi için, işçinin iş sözleşmesine aykırı, sözleşmeyi ihlal eden bir davranışının varlığı gerekir. İşçinin kusurlu davranışı ile sözleşmeye aykırı davranmış ve bunun sonucunda iş ilişkisi olumsuz bir şekilde etkilenmişse işçinin davranışından kaynaklanan geçerli bir fesih söz konusu olur. Buna karşılık, işçinin kusur ve ihmaline dayanmayan sözleşmeye aykırı davranışlarından dolayı işçiye bir sorumluluk yüklenemeyeceğinden işçinin davranışlarından kaynaklanan geçerli fesih nedeninden de bahsedilemez.
İşçinin davranışlarından ve yeterliliğinden kaynaklanan nedenler, aynı yasanın 25. maddesinde belirtilen nedenler yanında, bu nitelikte olmamakla birlikte, işyerlerinde işin görülmesini önemli ölçüde olumsuz etkileyen nedenlerdir. İşçinin davranışlarından veya yetersizliğinden kaynaklanan nedenlerde, iş ilişkisinin sürdürülmesinin işveren açısından önemli ve makul ölçüler içinde beklenemeyeceği durumlarda, feshin geçerli nedenlere dayandığını kabul etmek gerekecektir. Özellikle işçinin davranışı işyerinde olumsuzluklara yol açmış ise feshin son çare olarak bakılması işverenden beklenmemelidir.
İspat yükü kendisinde olan işveren, geçerli ve haklı nedende davacının davranışının veya yetersizliğinin işyerinde olumsuzluklara yol açtığını ve iş ilişkisinin çekilmez hal aldığını da ispat etmelidir.
Dosya içeriğine, özellikle davacıya disiplin yönergesi gereği yapılacakları yazılı olarak tebliğ edilmesine rağmen tutanaklara, kamera kayıtlarına ve ihtarlara göre, davacının geç geldiği, sık sık görev yerini terk ettiği sabittir. Davacının davranışlarının işyerinde olumsuzluklara yol açtığı, iş ilişkisinin işveren açısından çekilmez hal aldığı anlaşılmaktadır. Davacının iş sözleşmesinin feshi davranışlarından kaynaklanan geçerli nedene dayanmaktadır. Davanın reddi gerekirken hatalı gerekçe ile kabulü hatalıdır.
4857 sayılı İş Yasası'nın 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1. Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Harç peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalıların yaptığı 450,00 TL. yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 2.180,00 TL. ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak 23.01.2018 tarihinde oybirliği ile karar verildi. (¤¤)
Full & Egal Universal Law Academy