MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalılardan ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş., ..., ... Gemi S Tic. Ltd. Şti ve ... Makine ve Denizcilik Endüstri Tic. A.Ş., ... Tersanecilik Turizm S Tic.Ltd.Şti. vekilleri tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davalılardan ... Gemi Sanayi Ticaret ve Ltd. Şirketi dışındaki davalılara yönelttiği asıl davasında; davalılar ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş., ... Gemi Yapım Sanayii ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş. ve ... Tersanecilik Turizm S Tic. Ltd. Şirketinin asıl işverenliğinde diğer davalıların ise alt işverenliğinde gemi yapım işinde vinç operatörü ve montaj yardımcısı olarak çalışırken ücretlerinin gerektiği gibi ödenmemesi üzerine iş sözleşmesini haklı olarak fesh ettiğini ileri sürerek bir kısım aylık ücret, asgari geçim indirimi, fazla çalışma, hafta tatili, yıllık izin, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının tahsilini, istemiş, birleşen davasında ise asıl dava davalıları yanında ... Gemi Sanayi Ticaret ve Ltd. Şirketi'ni de davalı olarak göstererek kıdem tazminatının tahsilini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ve .... vekili, zamanaşımı def'ini öne sürüp, davacının Sonay Gemi A.Ş. nde 10.12.1998-12.12.2009 tarihleri arası, ... Gemi işyerinde 13.12.2009-29.04.2013 tarihleri arası çalıştığını, ... Gemi işyerinden 16.01.2012 tarihinde emekli olduğunu, işe bir ay ara verip tekrar işe başladığını, genel olarak fazla çalışma yapılmadığını, hak kazandığı tüm ücretlerinin ödendiğini, izinlerine de kullandığını, son çalışma döneminde kendi isteği ile işi bıraktığını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Makine ve Denizcilik Endüstri Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davacının işvereni olan ... Ltd. Şti.’nin taşeron olarak değişik tarihlerde değişik işyerlerine hizmet verdiğini, müvekkili şirket ile ... Ltd. Şirketi arasında 26.11.2010 tarihli taşeronluk sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşme uyarınca üstlenilen işin ifası esnasında davacının da taşeron işçisi sıfatıyla aralıklı kesintili olarak ve çok kısa bir süre müvekkili tersanede çalıştığını, bu ilişkinin dışında, müvekkili şirket ile diğer davalılar arasında herhangi ticari ilişki mevcut olmadığı gibi davacı ile müvekkili arasında da işçi-işveren ilişkisi bulunmadığını, bir kişinin aynı anda beş ayrı işveren nezdinde çalışmasının fiilen ve hukuken mümkün olamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taş. İşl. A.Ş. vekili, diğer davalılardan olan ... Denizcilik Gemi San. ve Tic. Ltd. Şti.’nin müvekkili şirket ile imzalamış olduğu 03.01.2013 tarihli 3 ay süreli Çelik İnşaa Sözleşmesi, 01.03.2013 tarihli 3 ay süreli Proje Kargo Bölg. Çelik İnşaa Sözleşmesi, 25.04.2013 tarihli 1 ay süreli Profil Panel İmalat Sözleşmesi gereği, müvekkilinin işyerinde aralarındaki sözleşmeye konu işleri kendi işçileri ile yerine getirdiğini, ...’in, tüm çalışmalarını kesintisiz olarak müvekkili şirkete hasretmediğini, başka tersaneler için de çalıştığını, diğer davalılar ile müvekkili şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, davacının 3 aylık bir dönemde müvekkili şirket işyerinde diğer davalı ... adına zaman zaman çalıştığını, bu nedenle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddi gerekeceğini, savunarak davanın reddini istemiştir.
Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, "davacının davalı alt işverenler nezdinde çalışmakta iken, ... Makine ve Denizcilik Endüstri Tic. A.Ş., ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taş. İşl. A.Ş. ile ... Tersanecilik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. ne ait tersane işyerlerinde süre ve zaman dilimi ayrıştırılamayacak şekilde çeşitli zaman dilimlerinde girift olarak çalıştığı, bu şirketlerin üst işveren olarak 4857 sayılı Yasanın 2. maddesinin 6. fıkrası gereğince davacının tazminat ve alacaklarından birlikte sorumlu oldukları" gerekçesiyle davalılar davacı alacaklarından birlikte sorumlu tutularak, iş sözleşmesinin ücretlerin gerektiği gibi ödenmemesi üzerine davacı tarafça haklı olarak fesh edildiği buna göre davacının kıdem tazminatına hak kazandığı gibi k bir kısım aylık ücret, asgari geçim indirimi, fazla çalışma, yıllık izin ve genel tatil ücreti alacakları olduğu gerekçesi ile asıl dava ile birleşen davanın kısmen kabulüne, karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalılar ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş., ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş., ... Gemi San. ve Tic. Ltd. Şti. ve ...., ... Tersanecilik Turizm S Tic.Ltd.Şti. vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1- Davalı ... Tic. Ltd. Şirketi gerekçeli kararı 23/12/2015 tarihinde alıp 03/08/2016 tarihli kararın bozulması istemli dilekçe vermiş ise de, dilekçenin yasal süresi içinde verilmemesi nedeniyle reddine karar verildi.
2- Dosyadaki yazılara toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalılar ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş., ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş., ... Gemi San. ve Tic. Ltd. Şti. ve .... vekillerinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
3- Taraflar arasında davalılar ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş. ile ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş.'nin davacı alacaklarından sorumluluğu ile ilgili uyuşmazlık vardır.
Mahkemece, "davacının adı geçen şirketler nezdinde süre ve zaman dilimi ayrıştırılamayacak şekilde çeşitli zaman dilimlerinde girift olarak çalıştığı" gerekçesiyle anılan davalılar davacının 10/12/1998-29/02/2013 tarihleri arasındaki 24 yılı aşkın çalışma süresinden sorumlu tutulmuşlardır.
Davacı, hangi tarihlerde hangi asıl işverenler nezdinde çalıştığını açıklayamamıştır. Tanık beyanlarından da bu husus ortaya konamamaktadır. Sigorta kayıtlarında ise davacının ... Gemi San. ve Tic. Ltd. Şti., ...., ... Gemi San. Tic. ve Ldt. Şirketlerinde çeşitli dönemlerde çalıştığı gibi yer yer dava dışı farklı işverenler nezdinde çalışması olduğu görülmüştür.
Davalılar ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş. ile ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş. vekilleri ise davacının kendi bünyelerinde hangi dönemlerde çalıştığına yönelik açıklama yapıp bu çalışmalara ilişkin bir kısım belgeler sunmuştur.
Yukarıda açıklandığı üzere davacının davalılar ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş. ile ... Gemi Yapım Sanayi ve Deniz Taşımacılığı İşletmesi A.Ş. nezdinde 24 yılı aşan hizmet süresi içinde hangi tarihlerde çalıştığına yönelik somut delil olmayıp, adı geçen davalıların kabul ettiği süreler dışındaki çalışmanın ispatı yoktur. Buna göre Mahkemece anılan davalılar yönünden davalıların kabulünde olduğu süreler gözetilerek sorumululuklarının belirlenmesi gerekirken yasal dayanaktan yoksun gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi hatalıdır.
4- Davalı ... Makine ve Denizcilik Endüstri Ticaret A.Ş.'nin ıslaha karşı öne sürdüğü zamanaşımını def'inin Borçlar Kanunu'nun 155. maddesi gereği müteselsil borçlulara da sirayet edeceği düşünülmeden sadece bu davalı yönünden zamanaşımı def'inin kabulü hatalıdır.
Yine asgari geçim indirimi alacağı 5 yıllık zamanaşımı süresine tabi olup ıslaha karşı zamanaşımı def'inin bu alacak için dikkate alınmaması da hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine 25/06/2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy