MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
DAVA:Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde taraflar avukatlarınca temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
Y A R G I T A Y K A R A R I
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; müvekkilinin davalı işverenliğe ait Aksaray’daki fabrikada işe başladığını ve iş akdinin feshedildiği güne kadar işçi olarak bu fabrikada çalıştığını, her zamanki gibi rutin bir şekilde çalışırken insan kaynakları müdürünce çağrıldığını, davacı ile yollarını ayırmak istediklerini söylediklerini, istifa dilekçesi vermesi durumunda kıdem tazminatı ve diğer haklarını alabileceğini aksi halde işsizlik maaşı da alamayacak şekilde iş sözleşmesini feshedeceklerini söylediklerini , bu teklifi müvekkilinin kabul etmediğini bunun üzerine şifahi olarak iş akdinin feshedildiğini, müvekkilinin iş akdinin feshini gerektiren herhangi geçerli bir neden olmadığını, iş akdinin gerçekte fesih nedeninin Anayasal bir hak olan sendika üyeliği ve sendikal faaliyet olduğunu iddia ederek feshin geçersizliğine davacının işe iadesine ve sendikal tazminata hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davanın haksız ve hukuki mesnetten yoksun olduğunu, müvekkil şirketin kuruluşundan bu yana çalışanlara temsil edilme ve örgütlenme haklarını tamamen özgür iradeleri ile kullanmaları için gereken huzurlu ve özgür ortamı sağlama çabası içinde olduğunu, müvekkil şirket yönetim kurulu başkanının da Türkiye'nin en önemli sivil toplum örgütlerinden birisinin başkanlığını yaptığını, davacının iş akdinin 4857 sayılı İş Kanununun 18. maddesi uyarınca performans yetersizliği ve işyerinde huzursuzluğa neden olan davranışları nedeniyle feshedildiğini, fesih işleminin sendikal nedene dayandığı iddiasının gerçek dışı olduğunu, sendika için başlatılmış bir yetki prosedürünün mevcut olmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, toplanan kanıtlar ve bilirkişi raporuna dayanılarak, davalı işverenliğe ait işyerinde ... üye olan işçilerden %26’sının sendika üyeliğinden istifa ettiği, sendika üyesi olan işçilerin %16,71’inin iş sözleşmesinin sonlandırıldığı, yine sendika üyesi olan işçilerden sadece %63,14’ünün çalışmaya devam ettiği davacının çalıştığı işyeri ve yine davacı işçinin iş sözleşmesinin sonlandırıldığı dönem açısından da verilerin benzer yönde olduğu sendika üye sayısında görülen toplam %36,86 oranındaki dikkat çeken düşüşün yanı sıra işveren firma yetkilileri aleyhinde sendikal hakların kullanımı engelledikleri yönünde iddianamenin ciddi bulunarak ceza yargılamasının yürütüldüğü, fesihlerde sendikal örgütlenme sürecinin başını çeken işçilerin hedeflendiği, fesihlerle birlikte yeni işçi alımlarının da yapıldığı hususu bütünüyle dikkate alındığında davacının iş sözleşmesinin feshinde sendikal nedenin bulunduğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraflar temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Mahkemenin önceki feshin geçersizliği ve feshin sendikal nedene dayanmadığı yönündeki kararı Dairemizce "feshin geçersizliğine karar verilmesinin yerinde olduğu ancak feshin sendikal nedene dayanıp dayanmadığı yönündeki araştırmanın eksik olduğu, sendikal nedenle işten çıkarıldığı belirtilen işçilerin iş sözleşmelerinin fesih tarihlerinin ne olduğu fesih tarihinde toplam kaç işçi çıkarıldığı, bunun sendikalı olup işten çıkarılan işçilere oranının tespit edilmesi, ayrıca fabrika yetkilileri aleyhine sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçundan Aksaray Cumhuriyet Başsavcılığınca açılan kamu davasının sonucunun da tüm delillerle birlikte değerlendirilip karar verilmesi" noktasında bozulmuştur.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda gerekçede feshin sendikal nedene dayandığı kabul edildiğinin açıklandığı bu kabule göre hüküm kısmında tazminatın 6356 sayılı Kanun’un 25. maddesinin 4. ve 5. fıkraları uyarınca belirlenmesi gerekirken 4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. Maddesi uyarınca işe başlatmama tazminatı hükmedilmesi hatalıdır.
Ancak her ne kadar davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığı kabul edilmişse de, bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda yapılan araştırma yeterli değildir. Bozma sonrası fabrika yetkilileri aleyhine sendikal hakların kullanılmasının engellenmesi suçundan açılan kamu davasının halen derdest olduğunun bildirilmesine rağmen bunun sonucu beklenmeden karar verilmiştir.
Ayrıca bozma sonrası ...’ndan gelen listede Karacabey ve Aksaray’da bulunan işyerlerinden (Karacabey’de 42, Aksaray’da 75) toplam 117 işçinin iş sözleşmesinin feshedildiği tarihler ve bunlara karşı işe iade davaları açıldığı bildirilmiştir. Karacabey’de işten çıkarılan işçilerin 26’sının iş sözleşmeleri 2012 yılı içerisinde feshedilmiştir. Karacabey ve Aksaray’daki işyerlerinde çalışan diğer işçilerin ise 2014 yılı içerisinde muhtelif tarihlerde iş sözleşmelerinin feshedildiği görülmektedir. Öncelikle 2012 yılında iş sözleşmesi feshedilen işçilerin fesihlerin 2 yıl öncesine ilişkin olduğu dikkate alınmalıdır. Yine davalı, Aksaray’daki 75 işçinin açtığı sendikal fesih nedenine dayanan işe iade davalarının bir kısmında feshin geçerli veya haklı nedene dayandığından davanın reddine karar verildiği belirtilerek bunlara ilişkin bir kısım Dairemizin kararları sunulmuştur. Gerçekten bir kısım işçilerin açtığı davalarda feshin haklı veya geçerli nedene dayandığı belirtilerek Dairemizce davanın reddine karar verilmiştir. Bu ret kararı verilen işçilerin ve iş sözleşmeleri iki yıl önce feshedilen işçilerin sendikal fesih değerlendirmesinde dikkate alınmamaları gerekir. Bunları dikkate almaksızın oranlama yapan bilirkişi raporuna dayanılarak karar verilmesi hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenlerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 02/03/2017 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.