MAHKEMESİ:İŞ MAHKEMESİ
DAVA: Davacı, kıdem tazminatı ile fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti ve hafta tatili ücreti alacaklarının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin 18.08.2009-31.10.2013 tarihleri arasında davalıya ait işyerinde çalıştığını, iş akdinin boş kağıt imzalatılmak sureti ile davalı işveren tarafından feshedildiğini, en son brüt ücretinin 850,00 TL olduğunu, fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, yıllık izinlerinin tamamının kullandırılmadığını, haftasonu ve genel tatillerde davalı işyerinde çalışma olduğunu ileri sürerek, kıdem ve ihbar tazminatı tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin ücreti, hafta tatili ücreti, genel tatil ücreti alacağını talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, taleplerin zamanaşımına uğradığını, davacının kendi el yazısı ile istifa dilekçesi sunduğunu, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanamayacağını, davalıya ait işyerinde fazla çalışma, hafta tatili ve genel tatil çalışması olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
C) Bozma İlamı ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Yerel Mahkemenin davanın kısmen kabulüne ilişkin ilk kararının davalı vekilince temyizi üzerine Dairemizin 22/03/2016 tarih ve 2014/35770 E, 2016/6827 K. sayılı ilamı ile, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücretleri hesaplanırken ikramiye dahil edilerek bulunan giydirilmiş ücretin esas alındığı hesap raporuna itibar edilmesinin hatalı olduğu ve davacı tanıklarının davalı aleyhine davaları olduğu iddia edildiğinden bu dosyaların temin edilip dosya arasına alınarak hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile fazla çalışma ücretlerinin hesabında birlikte değerlendirilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulmuş olup, Mahkemece bozmaya uyularak ek rapor alınmış, hesaplanan hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil, fazla çalışma ücretleri % 40 hakkaniyet indirimi ile hüküm altına alınmıştır.
D) Temyiz:
Kararı davalı vekili temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dava tarihi 21/11/2013 olmasına rağmen gerekçeli karar başlığında 26/04/2016 olarak yazılması mahallinde düzeltilebilecek maddi hata kabul edilerek bozma nedeni yapılmamıştır.
2-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
3-Öncelikle belirtmek gerekir ki “Usuli kazanılmış hakkın hukuki sonuç doğurabilmesi için; bir davada, ya taraflar ya mahkeme ya da Yargıtay tarafından açık biçimde yapılmış olan ve istisnalar arasında sayılmayan bir usul işlemi ile taraflardan biri lehine doğmuş ve kendisine uyulması zorunlu olan bir hakkın varlığından söz edilebilmesi gerekir”.
Vermiş olduğu bir hüküm Yargıtay tarafından bozulan ve Yargıtay'ın bu bozma kararına gerek iradi ve gerekse kanuni şekilde uymuş olan yerel mahkeme, bozma kararı doğrultusunda inceleme yapmak ve hüküm kurmak zorundadır. Mahkeme uyma kararını kaldırarak, direnme kararı veremeyeceği gibi, hükmünün bozma kararının kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan bölümleri hakkında da farklı bir hüküm kuramaz. Bozmaya uyulmakla bozma lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak doğmuş olur. Hükmün bir kısmının bozma kapsamı dışında bırakılmasının amacı bu kısımların doğru olduğunu belirlemek, bozmanın sınırlarını çizmek ve bu şekilde usulü kazanılmış hakları oluşturup, korumaktır. Yargıtay tarafından bozulan bir hükmün bozma kararının kapsamı dışında kalmış olan kısımları kesinleşir. Kesinleşmiş bu kısımlar, lehine olan taraf yararına usulü kazanılmış hak oluşturur. Bozma kararı üzerine önceki hüküm tamamen ortadan kalkar. Bu nedenle bozma kararından sonrada Mahkemece HMK.nun 297 vd. maddelerinde belirtilen unsurları taşıyacak şekilde yeni bir karar verilmek zorundadır.
Ne var ki; kamu düzenine ilişkin hususlar hakkında aleyhe bozma yasağı uygulanamaz. Yani Yargıtay, kamu düzenine aykırı bir husustan dolayı hükmü temyiz edenin aleyhine (temyiz etmemiş olan tarafın lehine) olarak da bozabilir. Çünkü kamu düzenine ilişkin hususları hâkim (ve Yargıtay) kendiliğinden gözetme ile yükümlüdür.
“Maddi hataya dayanan bozma kararına uyulması da usulü müktesep hak teşkil etmez”( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 15.03.1972 gün ve E:1968/1-277, K:176; 01.03.1995 gün ve E:1995/7-641, K:117; 23.01.2002 gün ve E:2001/1-1010, K:2002/1; 12.07.2006 gün ve E:2006/4-519, K:527; 04.11.2009 gün ve E:2009/13-370, K:2009/480 sayılı kararları; Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, 6. Baskı, ... 2001, Cilt 5, sayfa 4771 vd.).
Somut uyuşmazlıkta, bozma kararından önce verilen hükümde, bilirkişi tarafından hesaplanan fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarından % 30 oranında takdiri indirim uygulaması yapılmıştır. Mahkemece uygulanan % 40 oranında takdiri indirim miktarı davalı açısından usulü müktesep hak oluşturmuştur. Bozma ilamından sonra yapılan yargılama sonunda, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarından % 30 oranında takdiri indirim uygulaması yapılarak alacakların hüküm altına alınması, davalı lehine oluşan usulü müktesep hakkının ihlal edilmesine yol açmıştır. Karar bu yönüyle hatalı olup bozulması gerekmiştir.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı nedenden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 21/03/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy