MAHKEMESİ: ... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 24. HUKUK DAİRESİ
DAVA TÜRÜ: İŞE İADE
DAVA: Davacı, feshin geçersizliğine, işe iadesine ve yasal sonuçlarına hükmedilmesine karar verilmesini istemiştir.
Yerel mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin kabul kararına karşı davalılar avukatları istinaf başvurusunda bulunmuştur.
... Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi davalılar avukatlarının istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi'nin kararı süresi içinde davalılar avukatları tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A)Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının asıl işveren ... Belediyesinde hizmet alım ihalesi ile davalı şirkette temizlik işinde kesintisiz ve sürekli işçi olarak çalışırken belirsiz süreli iş sözleşmesinin 31/08/2016 tarihinde yasaya aykırı olarak feshedildiğini, davalı tarafın fesih sebeplerinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, asıl sebebin sendikal sebep olduğunu, davalı şirketin 30/08/2016 gününden itibaren temizlik işlerinde çalışan işçilerin iş sözleşmelerini cep telefonlarına sms göndererek hiçbir haklı neden bulunmadan feshettiğini, davacının iş sözleşmesinin sendikaya üye olması ve sendikal nedenle yasaya aykırı olarak feshedildiğini belirterek, davacının işe iadesini, davalılar tarafından müştereken ve müteselsilen ödenmesi gereken sendikal tazminat miktarının davacının en az 1 yıllık brüt ücreti olarak belirlenmesini, işe iade yönündeki kararın kesinleşinceye kadar geçecek süre için, 4 aylık ücret ve diğer haklarının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
B)Davalı Cevabının Özeti:
Davalı ... İnşaat ... San ve Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın 4857 Sayılı İş Kanunu’nun 20. maddesinde öngörülen 1 aylık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, hak düşürücü süre içerisinde açılmayan işe iade davasının dava şartının yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, iş sözleşmesi yazılı fesih bildirimi iade ....hütlü posta gönderilmek suretiyle “yazılı” olarak feshedildiğini, davacı işçi ile birlikte toplamda 164 temizlik işçisi, ücretlerin ödenmemesi sebebiyle topluca işi bıraktıklarını, ancak tüm ücret ödemelerinin 29.08.2016 tarihinde eksiksiz olarak yapılmış olmasına rağmen mezkur işçilerin hukuka aykırı olarak işi bırakma eylemine devam ederek “kanun dışı grev” yapmak suretiyle iş sözleşmesi ile yükümlenmiş oldukları asli edim olan iş görme borçlarını kendi kusurlarıyla (kastlarıyla) ihlal ettiklerini, tüm bu olayların ... 20.Noterliği’nin durum tespit tutanaklarıyla ve ekindeki tasdikli puantaj ve vardiya listeleri ile sabit olduğunu, davalı şirket tarafından ödenmeyen ücret alacağı bulunmamasına rağmen toplu işi bırakma eylemine devam etmekte ısrar etmek suretiyle kanun dışı grev yaparak, hem sadakat yükümlülüğünün hem de asli nitelikteki iş görme borcunun ihlali suretiyle iş akışında durmaya neden olacak olumsuzluklara yol açan, çalışma huzur ve barışını bozan, dolayısıyla da kendi kusurlu davranışları ile iş sözleşmesinin feshine sebep olan davacı işçi tarafından ikame edilen davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; belediyelerinden ihale yolu ile iş alan ve ihale edilen işi tamamen üstlenenin asıl işveren olduğundan aleyhlerindeki davanın öncelikle husumet yönünden reddini, belediyenin anayasal hak olan sendika hakkına saygı ve özen gösterdiğini, diğer davalı tarafından iş akdinin feshi hususunda belediyenin hiçbir surette müdahalesinin söz konusu olmadığını, ... kayıtları ile de belediye işçisi olmadığının sabit olduğunu belirterek davanın öncelikle husumet ve hak düşümü süresi yönünden reddini, iş akdinin diğer davalı tarafından iş kanunu hükümlerine göre feshedildiğinden davanın reddini talep etmiştir.
C)İlk Derece Mahkemesi Kararının Özeti:
İlk derece mahkemesince, davalı işveren tarafından fesih bildiriminde yer alan davacının yapmakla ödevli bulunduğu görevleri yapmadığı hususlarında yer ve zaman belirtmek suretiyle somut delil sunulmadığı gibi 4857 Sayılı İş Kanunu'nun 25/II-h maddesi gereğince davacıya yapmakla ödevli bulunduğu görevlerinin kendisine hatırlatılıp yapması için makul süre verilip davacının yine de bu görevleri verilen süre içinde yapmamakta ısrar ettiğine dair delil ve belge sunulmadığı, bu nedenle davacının iş akdinin davalı işveren tarafından haklı bir neden olmaksızın feshedildiği, duruşmada dinlenen davacı tanıklarının beyanları göz önünde bulundurulduğunda davacının iş akdinin sendikaya üye olması nedeniyle sendikal nedenle feshedildiği, her ne kadar 31.8.2016 tarihinde iş akdi feshedildikten sonra davalı ... tarafından bir kısım işçilerin davalı ...'nda bulunan fen bölümüne yeniden işe alınmışsa da; davacının temizlik bölümünde davalı ... İnş. ... San. ve Tic. Ltd. Şti.nin işçisi olarak çalışmış olması ve fen bölümündeki işverenin ise davalı şirket olmayıp davacının iş akdi feshedildikten sonra yeni bir iş akdi ile ve davalı şirketten farklı bir şirketin işçisi olarak davalı ...'de çalışmaya başlamış olması davalı ... İnş. ... San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan fesih işleminin sonucunu etkilemeyip, davacının davalı ... İnş. ... San.ve Tic. Ltd. Şti.nin işçisi olarak davalı ... nezdinde fesihten önceki temizlik işinde yeniden işe başlatılmadığı anlaşılmakla, davacının iş akdinin davalı ... İnş. ... San. ve Tic. Ltd. Şti. ünvanlı işyerindeki sendikalaşmayı önlemek amacıyla ve sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
D)İstinaf başvurusu :
İlk derece mahkemesinin kararına karşı, davalılar istinaf başvurusunda bulunmuştur.
E)İstinaf Sebepleri:
Davalı Şirket vekili istinaf dilekçesinde; davacının fesihten sonra diğer davalı asıl işverenlik bünyesinde işe alınmış olup dolayısıyla halihazırda dava konusuz kalmasına rağmen yargılamaya devam edilmek suretiyle esastan karar verilmesinin doğru olmadığını; davacıda dahil 164 temizlik işçisinin ücretlerinin ödenmemesi sebebiyle 26/08/2016 cuma günü topluca işi bıraktıklarını, tüm ücretlerin 29/08/2016 tarihinde eksiksiz olarak ödenmesine rağmen davacı ve diğer işçilerin iyiniyet ve ahlak kurallarına aykırı şekilde kanun dışı grev yapmak suretiyle iş görme borcundan kaçınmaya devam ettiklerini, eyleme başlanılmasına dair şartların ortadan kalkmasına rağmen davacı ve arkadaşlarınca sona erdirilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, kanun dışı grev mahiyetindeki işbu kanunsuz eylemlerinin şahit tutanakları ve noter huzuruyla tespit edilerek davacının ve aynı şekilde olumsuz davranış sergileyen diğer arkadaşlarının iş akitlerinin 4857 sayılı İşK.'nun 25/II ila 6356 sayılı kanunun 70/1. maddeleri uyarınca haklı nedenlerle feshedildiğini, fesih işleminde usul ve yasaya aykırılık olmayıp sendikal nedenlerle fesih işlemi yapıldığı iddialarınında kabulünün mümkün olmadığını, mahkemenin sendikal nedenlerle gerçekleştirildiği kanaati ile feshin geçersizliğine ve davacı lehine sendikal tazminat ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesinin doğru olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde; davacının belediye çalışanı olmadığını, diğer davalı ile aralarında asıl alt işverenlik ilişkisi bulunmayıp müvekkili belediyenin sadece ihale makamında olduğunu, husumet yönünden davanın reddi gerekirken hükmedilen mali haklardan müvekkili belediyenin sorumlu tutulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu; davacının iş akdinin kanun dışı işi bırakma eylemleri nedeniyle feshedilmiş olduğunun anlaşılmasına karşın mahkemece feshin sendikal nedenlerle gerçekleştirildiğinin kabulünün dosya kapsamına göre hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
F)Bölge Adliye Mahkemesi Kararının Özeti :
Bölge Adliye Mahkemesince, davalı şirket işyerlerinde Belediye İş Sendikası'nın sendikal örgütlenme çalışmalarının devam ettiği, davalı şirket tarafından işçilerin sendika üyeliğinden istifa etmeleri yönünden baskı yapıldığı, sendika tarafından 14/06/2016 tarihli toplu iş sözleşmesi yetki başvurusunun 17/06/2016 tarihinde lehine sonuçlandığı, yetki başvuru tarihi itibariyle davalı şirketin işletme düzeyinde çalışan toplam 650 işçinin 350'sinin sendika üyesi olduğu, davalı şirket tarafından olumlu yetki tespiti kararına itiraz edildiği, yetki tespiti sonrasıda sendikal faaliyetleri sürdüren işçilere karşı baskıların devam ettiği, sendikal faaliyetlerde bulanan işçilerin görev yerlerinin sürekli değiştirildiği, işyeri yetkilileri tarafından çağrılarak sendikadan istifaya zorlandıkları, baskılar neticesinde çok sayıda işçinin sendika üyeliğinden çekildiği, ücretlerin geç ödenmesi ve çalışma şartlarının iyileştirilmesi amacıyla başlatılan eylemler gerekçe gösterilerek işveren tarafından davacı ve bir kısım işçilerin iş akitlerinin feshedildiği, davalı işverenin davacıyı sendikal faaliyeti engellemeye yönelik olarak işten çıkardığı, davalı işverenin, iş sözleşmesini sendikal nedenle feshettiği, emsal nitelikteki dosyaların yargılaması neticesinde verilen ''feshin geçersizliğine, iş akdinin sendikal nedenle feshedildiği gerekçesiyle işe başlatmama tazminatının 1 yıllık brüt ücreti tutarında belirlenmesine'' ilişkin ilk derece mahkemesi kararlarının temyiz incelemesi neticesinde Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 04.12.2017 tarih ve 2017/26919–19599... sayılı kararları ile onanmasına karar verildiği, davacının iş sözleşmesinin feshinin sendikal nedene dayandığı gerekçesiyle davalıların istinaf başvuru taleplerinin ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.
G)Temyiz başvurusu :
Bölge Adliye Mahkemesi’nin kararına karşı davalılar tarafından süresinde temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
H)Gerekçe:
Davacı asilin temyiz aşamasında; her iki davalı yönünden davasından feragat ettiği anlaşıldığından, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına ve Dairemizce 4857 sayılı İş Kanunu’nun 20/3. maddesi uyarınca aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1- Bölge Adliye Mahkemesi’nin temyiz edilen kararının bozularak ortadan kaldırılmasına,
2- Davanın FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
3- Alınması gereken 35,90 TL. karar- ilam harcından davacının yatırdığı 29,20 TL. peşin harcın mahsubu ile bakiye 6,70 TL. karar- ilam harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4-Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalıların yaptığı 165,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine,
5-Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 2.180,00 TL. ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
6- Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalılara iadesine, dosyanın ilk derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
Kesin olarak 10.09.2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.