MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : İŞE İADE İSTEMLİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının davalıya ait işyerinde 07/01/2005-Eylül 2007 ve 16/07/2008-04/12/2014 tarihleri arasında 2 dönem halinde çalıştığını son görevinin Satış ve Pazarlama Müdürlüğü olduğunu ve haksız olarak işten çıkarıldığını, kendisinin sisteme girme ve kota yükseltme yetkisinin olmadığını kotayı aşan işlemlerin sadece patronun onayıyla yapılabileceğini iddia ederek, işe iadesine karar verilmesini talep etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davacının iş akdinin davacının şirket yetkilisinin onayı olmadan ve teminat almaksızın yaptığı satış nedeniyle 105,000,00 TL zarara yol açtığı ve daha önce de benzer şekilde 150,000,00 TL zarar etmelerine sebep olacak şekilde davrandığı için haklı nedenlerle feshedildiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece, iddia, savunma, fesih bildirimi içeriği, taraf tanıklarının anlatımları ve özellikle e-mail yazışmaları içeriğine göre, işyerinde para tahsil edilmeden ürün gönderilemeyeceğine dair kuralın çok sıkı uygulandığının davacı tarafından da bilinmesine rağmen davacının risk üstlendiği, riskin gerçekleştiği ve şirketin zarara uğradığı belirlendiğinden artık davalı işverenin davacı ile çalışmaya devam etmesinin istenmesi mümkün olmadığı, buna karşılık davacının menfaat temin etmemiş olması ve süreçten amir konumundaki kişilerin de haberdar olduğu kanaati oluştuğundan akdin haklı nedenle değil ancak geçerli nedenle fesih edildiği için davanın reddine karar verilmiş olup verilen karar Dairemizin 27/02/2017 gün, 2016/4458 Esas, 2017/2699 Karar sayılı ilamı ile yargılama sırasında dinlenen davalı tanığı K.T.’nin beyanında bölge şefi olarak çalıştığını, limit artırılması taleplerini kendilerinin yaptığını ve yönetimin buna karar verdiğini, davacının bu konuda bir yetkisinin olmadığını belirttiği,mahkemece de davacının amirlerinin de haberdar olduğu kabul edildiğine ve davacı vekili tarafından sunulan 22/09/2015 havale tarihli beyan dilekçesinde davacının ... ...Gıda Paz. Ltd. Şti.'ne yapılan satışlarla ilgili cari hesap dökümünün bir kısmını sunduğu ve bu firmayla çek, kredi kartı ve toptan satış faturasıyla birden çok kez satış yapıldığı, bu listede 13/09/2014 tarihli satışın karşısında onaylayan şirket yetkilisi olarak ... isminin yazılı olduğu görüldüğüne göre, mahkemece şirket kayıtları üzerinde uzman bilirkişi aracılığıyla inceleme yapılarak zarara neden olduğu iddia edilen satışlarda davacının iddia ettiği gibi amirinin veya amirlerinin onayının bulunup bulunmadığı hususları araştırılarak onayları varsa davacının sorumlu olmadığının ve davacıya kusur atfedilemeyeceğinin kabulü ile dosyanın değerlendirilmesi, amir veya amirlerinin onayı yoksa davacının işverene 30 günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi nedeniyle feshin haklı olduğunun kabulü ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, mahkemece bozma kararına uyulup bozma sonrası devam olunan yargılama sırasında re'sen seçilerek oluşturulan uzman bilirkişiler heyetinden rapor alınması yoluna gidildiği, bilirkişiler kurulunun mahallinde inceleme yapmak suretiyle düzenlediği raporlarında 31/05/2014-03/09/2014 tarihleri arasında davalı şirket tarafından herhangi bir tahsilat yapılmadan ... Plastik şirketine 123.101,22 TL satış yapıldığı, 03/09/2014 tarihi itibariyle borcunun 105.489,92 TL olduğu, bu işlemde davacı dışında kimsenin onayının bulunmadığı, 04/09/2014 tarihinde ... Plastik şirketinden her biri 70.000,00 TL olmak üzere toplam 140.000,00 TL tutarında iki adet çek alındığı, 11/09/2014 tarihinde ... Plastik tarafından kredi kartıyla 13.000,00 TL ödendiği, bu şirkete 14/09/2014 tarihinde 12.942,09 TL'lik satış yapıldığı, bu işlemde şirket yetkilisi ... onayının bulunduğu, cari hesap kayıtlarına göre, 10/07/2013 tarihinde ... Plastik'ten alınan çek tahsil edilmeden satış yapılması nedeniyle 14/08/2013 tarihi itibariyle ... Plastik şirketinin 70.055,48 TL tutarında borçlu olduğunun görüldüğünü bildirdikleri, bozma öncesi toplanan deliller, bozma gerekçesi ve bozma sonrası alınan bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelere göre, ... Plastik şirketine tahsilat yapılmadan satış yapılması işleminin geçmiş yıllarda da yapıldığı, şirket yetkilisi ... 14/09/2014 tarihinde onay verdiği işlem sırasında ... Plastik şirketinin daha önce yapılan satışlardan dolayı borçlu olduğu, çek tahsil edilmeden satış yapılması işleminin davacı dışındaki kişilerce de gerçekleştirildiği ve davacının herhangi bir menfaat elde etmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı vekili yasal süresi içinde temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
4857 sayılı İş Kanununun 25 II- ( ı ) bendinde, işverenin malı olan veya eli altında bulunan makine, tesisat, başka eşya ya da maddelere 30 günlük ücreti tutarını aşacak şekilde zarar vermesi halinde işverenin haklı fesih imkânının bulunduğu hususu düzenlenmiştir. İşçinin kusursuz olduğunun ortaya çıkması halinde işverenin haklı ve geçerli fesih imkânı olmadığı gibi, işçinin kusuru belli bir yüzde ya da belli bir oran olarak saptanmışsa; zararın miktarı da bu kusur nispetinde azaltıldıktan sonra otuz günlük ücreti aşıp aşmadığına bakılmalıdır. 30 günlük ücreti tutarında bir zarar yoksa iş sözleşmesinin feshi haklı neden olarak kabul edilmemelidir. Ancak 30 günlük ücretten az bir zarar meydana gelmekle birlikte, işçinin bu davranışı işyerinde olumsuzluklara neden olmuş ve iş ilişkisinin sürdürülmesi işveren açısından önemli ölçüde beklenmez bir hal almış ise feshin geçerli nedene dayandığının kabulü gerekir.
Zararın işçinin kasıtlı davranışından ya da taksirli eyleminden kaynaklanmasının herhangi farkı bulunmamaktadır. İşçinin kusuru ve zararı, ayrı ayrı uzman kişilerce belirlenmelidir(Dairemizin 12.05.2008 gün ve 2007/35921 Esas, 2008/12018 Karar sayılı ilamı).
Dosya içeriğine göre, davacının 2.12.2014 tarihinde Mayıs 2014-Aralık 2014 arasında ... ...Gıda Pazarlama Ltd. Şti'e sevk ettiği ürünlerin tahsilatları sonradan verilen çeklerin karşılıksız çıktığı, yönetimin, çekleri tahsil etmesi ile tahsil edilen miktar kadarı karşılığında ürün gönderileceğinin yazılı ve sözlü bildirilmesine rağmen, ... ve Özlem Gönül şifreleri ile yönetim onayı dışında risk limiti açıldığı, ilgili Bölge Şefi ... ve Bölge Müdürü ...onayı dışında ... ...Gıda Pazarlama Ltd. Şti 105.000 TL'lik ürün sevk ettiği ve bu ürünün irsaliye ile sevk edilip, ilgili faturanın 10 gün sonra ilgili Bölge Müdürü'nün eline geçtiği, Yönetim tarafından çok net yasaklandığı halde; açık çekleri tahsil ettiği, ürün teslim ettiği ve firmayı karşılıksız çeklerin tutarı olan 140.000 TL zarara uğrattığı belirtilerek savunması talep edilmiş olup, davacı 03.12.2014 tarihli savunmasında risk ve limit bilgilerini finans departmanının takip etmesi gerektiğini , ... ...Gıda Pazarlama Ltd. Şti. isimli firmayla kendisi göreve gelmeden çalışılmaya başlandığını, risk limitlerinin artırılmasıyla ilgili durumdan bölge müdürü ve şefinin haberdar olduğunu, onların onayı olmadan işlem yapılamayacağını belirtmiştir.
Davacının savunmasının alınmasından sonra davacının iş akdi 04.02.2014 tarihli fesih yazısıyla ‘’iş akdiniz şirket yetkilisinin onayı olmaksızın teminatsız olarak 140 bin TL satış yaparak işverenin eli altında bulunan malvarlığını kendi isteğiniz veya savsamanız nedeniyle 30 günlük ücretini aşacak şekilde zarara uğratmanız ve daha önce de benzer bir davranış nedeniyle şirketi zarara uğratmanız nedeniyle uyarılmanıza rağmen görevinizi yapmamakta ısrar etmeniz nedeniyle 4857 sayılı İş Kanununun 25/2- e-h-ı maddeleri uyarınca haklı nedenle feshedilmiştir’’ denilerek feshedilmiştir.
Somut uyuşmazlıkta bozma sonrasında mahkemece bilirkişi heyetine yerinde inceleme yetkisi verilerek rapor alındığı, alınan rapora göre 31/05/2014-03/09/2014 tarihleri arasında davalı şirket tarafından herhangi bir tahsilat yapılmadan ... Plastik şirketine 123.101,22 TL satış yapıldığı, 03/09/2014 tarihi itibariyle borcunun 105.489,92 TL olduğu, bu işlemde davacı dışında kimsenin onayının bulunmadığı, 04/09/2014 tarihinde ... Plastik şirketinden her biri 70.000,00 TL olmak üzere toplam 140.000,00 TL tutarında iki adet çek alındığı, 11/09/2014 tarihinde ... Plastik tarafından kredi kartıyla 13.000,00 TL ödendiği, bu şirkete 14/09/2014 tarihinde 12.942,09 TL'lik satış yapıldığı, bu işlemde şirket yetkilisi ... onayının bulunduğu, davacı tarafından yapılan bu işlemler nedeniyle alınan çeklerin tahsil edilemediği ve davalı işverenin zarara uğradığı, davacının risk üstlenerek yaptığı işlemlerde kimsenin onayının bulunmadığı, davacının bu işlemi nedeniyle risk aldığı belirtilerek mail yoluyla uyarılmasına rağmen uyarıları dikkate almayarak işlem yaptığı, her ne kadar ... isimli işçinin de tahsilat yapmadan çekle işlem yaptığı ve iş akdinin feshedilmediği bildirilmişse de eşit işlem borcuna aykırılık niteliğindeki bu durumun feshin haklılığını ortadan kaldıracağı ancak geçerliliğine etki etmeyeceğinin anlaşıldığı, davacının daha önce de benzer eylemi nedeniyle uyarıldığı da dikkate alındığında davacının eylemleriyle işyerinde olumsuzluklara yol açtığı ve artık işverenin kendisiyle çalışması beklenemeyeceğinden feshin geçerli nedene dayandığı kabul edilerek davanın reddi gerekirken yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
4857 sayılı İş Yasasının 20/3 maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM :
Yukarda açıklanan gerekçe ile;
1.Mahkemenin kararının BOZULARAK ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. Davanın REDDİNE,
3. Alınması gereken 35,90 TL karar-ilam harcından peşin alınan 27.70 TL. nin mahsubu ile bakiye 8,20 TL karar harcının davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
4. Davacının yaptığı yargılama giderinin üzerinde bırakılmasına, davalının yaptığı 2.078,00 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,
5. Karar tarihinde yürürlükte bulunan tarifeye göre belirlenen 2.180,00 TL ücreti vekaletin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6. Peşin alınan temyiz harcının isteği halinde davalıya iadesine,
Kesin olarak oybirliği ile 24/09/2018 tarihinde karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy