MAHKEMESİ :İŞ MAHKEMESİ
DAVA TÜRÜ : ALACAK
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili, müvekkilinin Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı ... Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünde 1986 yılında çalışmaya başladığını, 2005 yılına kadar Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde kesintisiz çalıştığını, 2005 yılında Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünün ... üzerine tüm hak ve alacakları ile birlikte ... İl Özel İdaresine devredildiğini, 2011 yılına dek İl Özel İdaresinde kesintisiz çalıştığını, 2011 yılında tüm hak ve alacakları ile birlikte davalı ... Müdürlüğünün ... 14. Bölge Müdürlüğüne devredildiğini, iş aktinin 14/05/2012 tarihinde sona erdiğini, davacının tüm çalışma süresi boyunca iş yerindeki toplu iş sözleşmelerinin tarafı olan ... Sendikasına üye olduğunu, 2001 yılına dek işi mevsimlik olmamasına, yaptığı iş sürekli olmasına rağmen mevsimlik işçi statüsünde çalıştırıldığını, ilgili kurumca belirli süreli imiş gibi gösterildiğini, esaslı bir neden olmamasına rağmen zincirleme belirli süreli iş akti imzalatıldığını, dolayısı ile 2001 yılına kadar belirsiz süreli iş akti ile çalıştığının kabulü gerektiğini, haketmesine rağmen yıllık izinlerinin kullandırılmadığını, 2001 yılından itibaren daimi kadrolu işçi olarak devam ettiğini, ama, daimi işçi olarak çalıştırmaya başladığında ilgili kurumun 2001 yılından önceki çalışma süresini kıdemden saymadığını, sanki yeni çalışmaya başlamış sürücü operatörü pozisyonunda değerlendirerek başlangıç derece ve kademesinde çalıştırmaya devam ettiğini, oysa davacının fiilen yaptığı işin,...inası sürücü operatörlüğü olduğunu ve kurumun bu işleminin toplu iş sözleşmelerine de aykırı olduğunu, Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğünde çalışırken her yıl en az 90 gün çalışan ama belirsiz süreli iş akti devam eden davacının 2001 yılında daimi kadroya alınırken fiilen yaptığı işi gösteren pozisyonun ve 2001 yılına kadarki çalıştığı ayrı ayrı her yılın göz önünde bulundurularak uygun kademe ve derecede çalıştırılmaya devam edilmesi gerekir iken davalının aksi yöndeki uygulamasının, toplu iş sözleşmesinin "Mazeretinden dolayı iş sözleşmesi devam etmekle beraber işyerinden ayrı kalan işçinin kademe ilerlemesi yapılabilmesi için yukardaki şartlara ilaveten o yıl içinde tatiller dahil bulunduğu kademe terfi tarihinden geriye doğru toplam 90 gün çalışması gerekir" şeklindeki maddesine açıkça aykırı olduğunu, davacının çalıştığı tüm kurumların, davacının ilk çalışmaya başladığı tarihten daimi kadroya geçirildiği tarihe dek geçen çalışma sürelerini ve tüm çalışma süresi boyunca fiilen yaptığı işlere uygun son pozisyonu dikkate alınarak, çalıştığı dönemlerde yürürlükte olan toplu iş sözleşmelerine göre kademe ve derecelerinin belirlenmesi, davacıya bu kademe ve dereceler üzerinden ücret ve sosyal haklarının ödenmesi gerekirken, davacının ücret ve sosyal haklarının iş akti sona erene dek eksik ödendiğini, ... 2. İş Mahkemesi 2012/891 Esas sayılı davasında davacı işçinin geçici mevsimlik iş sözleşmesi ile daimi işçi statüsünde geçtiği 2001 yılına kadar yaptığı bir çok zincirleme iş sözleşmeleri olup burdan da anlaşılacağı üzere iş aktinin başlangıçtan beri belirsiz süreli olduğunun tespit edildiği ve davacının geçici mevsimlik işçi olarak geçen sürelerinin kıdeme dahil edilmemesi, kademe ve derece hesabında bu sürenin gözetilmemesi dolayısı ile düşük derece ve kademe üzerinden ücret ve sosyal haklarının ödenmesi nedeni ile davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın uygulanmasına ... İl Özel İdaresinde uygulanan ... ve ... Sendikası arasındaki 01/03/2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinin geçici 2. maddesinde bu kararın uygulanmasının kararlaştırıldığını ileri sürerek davacının daimi işçi statüsüne geçirildiği 2001 yılına kadarki çalışma süresi ve fiilen yapmış olduğu iş nazara alınarak toplu iş sözleşmelerine göre pozisyon kademe ve dereceye ilişkin intibakının yapılması gerektiğinin tespitini, davacının çalışma süresi boyunca olması gereken pozisyon, kademe ve derecelerinin tespitini, birikmiş işçilik alacakları itibari ile ücret, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, ilave tediye, ikramiye, yemek bedeli, sosyal yardım, yolluk ve seyyar görev tazminatı, ağır hizmet tehlike sorumluluk primi, yıpranma ödeneği farkları alacaklarını istemiştir.
B)Davalı cevabının özeti:
Davalı vekili, taleplerin zamanaşımına uğradığını, müvekkili idarenin Yasa gereği il idare kurulu kararı doğrultusunda davacıyı aldığını, müvekkilinin önceki işverenlerin işlemlerinden sorumlu tutulamayacağını, davacının davasını Yargıtay tarafından onanan ... 2. İş Mahkemesinin kararı ve 01/03/2013 yürürlük tarihli 15. dönem toplu iş sözleşmesiningeçici 2. maddesine dayandırdığını, ama toplu iş sözleşmesinin geçici 2. maddesinde "... şartıyla Karayolları Genel Müdürlüğüne devredildikleri tarihten itibaren geçerli olmak üzere" cümlesinin bulunduğunu, davacının bu toplu iş sözleşmesinin yürürlük tarihinden önce emekli olduğundan bu toplu iş sözleşmelerinden yararlanamayacağını, kaldı ki bir an için faydalacağı kabul edilse dahi ancak davalı idareye devredildiği tarihten itibaren nazara alınacağından geçmişe yönelik tespit ve ... taleplerinin reddi gerektiğini, toplu iş sözleşmesinin geçici 3. maddesinde "ancak, yapılacak intibak nedeni ile bu toplu iş sözleşmesinin yürürülük tarihinden geriye doğru herhangi bir ... ödemesi yapılmayacaktır" hükmü olduğundan davanın reddi gerekeceğini, kademe ve derece intibakının yapılması talebinin yersiz olduğunu, zira, toplu iş sözleşmesine göre her 1 yıl için 1 kademe, her 2 yıl için 1 derece şartı bulunduğunu, davacının çalışmalarının hiç bir zaman 1 ve 2 yılı geçmemesi nedeni ile bu talebin reddinin gerektiğini, davacının hak ve alacaklarının ödendiğini, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
C)Yerel Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, Mahkeme tarafından yapılan yargılamada; emsal bilirkişi raporu, mahkeme kararı, Yargıtay onama ilamı, bir kısım ücret bordrosu, davacının ... Hizmet cetveli ve ekleri, kıdem tazminat tablosu ve ödeme emri belgesi, komisyon toplantı tutanağı, 16/11/2011 tarihinde ... davacının devrine ilişkin yazı ve işe giriş bildirgesi, davacının işyeri şahsi sicil belgeleri, bir kısım ücret bordrosu, sendika üye kayıt fişleri, yıllık izin belgeleri celp ve ibraz edildiği, dosya bir bütün halinde gerekli inceleme ve hesaplamaların yapılması için Av....'a tevdi edilmiş ve 10/10/2014 tarihli Bilirkişi raporu alındığı, alınan bu raporda davacının 9.665,00 TL ücret farkı, 1.577,00 TL akdi ikramiye farkı, 1.256,00 TL ilave tediye farkı, 1.353,00 TL yıpranma prim farkı, 4.159,00 TL yıllık izin ücreti alacağının olduğu hesaplandığı, tüm dosya kapsamı, dosya içerisinde toplanan belgeler, tarafların yazılı sözlü beyanları, 10/10/2014 tarihli bilirkişi raporu bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davacının 01/07/1986 - 25/06/1996 tarihleri arasında Köy Hizmetleri ... İl Müdürlüğü, 25/06/1996 - 31/10/2010 tarihleri arasında Köy Hizmetleri ... İl Müdürlüğünde mevsimlik işçi olarak çalıştığı, 02/02/2001 tarihinde daimi kadroya geçirildiği, 16/11/2012 tarihinden itibaren ... 14.Bölge Müdürlüğünde çalıştığı ve 23/05/2012 tarihinde emekli olduğu anlaşılmıştır. Davacının 02/02/2001 tarihinde.... Operatörü olarak daimi kadroya geçerildiği, derece kademe aralığının 6-16 olduğu, davacının 6. derece 1. kademeden daimi kadroya geçirildiği, geçiş yevmiyesinin 15,57 TL olduğu, davacının Karayolları Genel Müdürlüğüne 16/11/2011 tarihinde naklinde bulunduğu derecesinin 11 kademesinin 14 olduğu, nakildeki yevmiyenin 81,79 TL sına ulaştığı, davacının bu yevmiye üzerinden 23/05/2012 tarihinde emekli olduğu anlaşıldığı, davacının son yevmiyesi bir önceki yevmiyesinin 1,03 katı olduğu, davacının, mevsimlik işçilikte geçen çalışma gün sayısı 2847 gün olduğu, mevsimlik işçilikte geçen çalışma süresi 7 yıl 9 ay 22 gün olduğu, davacının mevsimlik işçilikte geçen süresi daimi kadroya geçirilirken nazara alınması halinde 20/02/2009 tarihinde derecesi 13, kademesi ise 18 olacaktır. 01/03/2009 tarihinde aynı kalacak, 01/07/2009 tarihinde derecesi 14, kademesi ise 20, 01/09/2009 tarihinde aynı kalacak, 01/03/2010 tarihinde de aynı, 01/09/2010 tarihinde derecesi 14, kademesi 21 ola ak, 01/03/2011 tarihinde derecesi 15, kademesi 22 olacak, 01/09/2011 tarihinde aynı kalacak, 01/03/2012 tarihine kadar 15.derecenin 22.kademesine göre ücret alacak, 01/03/2012 tarihi itibariyle de derece ve kademesi değişmeyeceğinden toplu iş sözleşmesi gereği bu derece ve kademe için belirlenen ücretle emekli olduğu 23/05/2012 tarihine kadar aynı ücreti alacağı, davacının 20/09/2009 tarihinde olması gereken yevmiyesi 68,80 TL, 01/03/2009 tarihinde 71,17 TL, 01/07/2009 tarihinde 73,31 TL, 01/09/2009 tarihinde 77,34 TL, 01/03/2010 tarihinde 79,27 TL, 01/09/2010 tarihinde 81,84 TL, 01/03/2011 tarihinde 88,24 TL, 01/09/2011 tarihinde 91,77 TL olacağı, davacının uygulanan son yevmiyesi bir önceki yevmiyenin 1,03 katı olduğu, davacının olması gereken yevmiyesi 01/03/2013 tarihi itibariyle 94,52 TL olduğu, davacı tarafından dosyaya sunulan belgelerden, aynı veya benzer konularda başka bir işçi tarafından açılmış davada mevsimlik geçici işçi statüsünde geçen çalışmaların da kademe terfii hesaplamasında değerlendirilmesi gerektiği tespit edilerek alacakların hüküm altına alındığı, anılan kararın Yargıtay tarafından da onandığı anlaşılmıştır. ... Hizmet cetveli incelendiğinde, mevsimlik statüde çalışılan dönemde 11 ayı aşan 1998 yılında 345 gün, 1999 yılında 346 gün çalışma bulunduğundan toplu iş sözleşmesi gereği 44 günlük yıllık izin ücreti bulunduğu anlaşıldığı, davacının olması gereken yevmiyesine bağlı olarak fazla çalışma ücreti farkı, hafta tatili ücreti farkı talep ettiği, fazla çalışma ücreti toplu iş sözleşmesinin 101. maddesi, hafta tatili ücreti toplu iş sözleşmesinin 30. maddesinde düzenlendiği, sunulan ücret bordrolarında fazla çalışma ücreti ve hafta tatili tahakkuku bulunmadığından, ispat koşulları yerine gelmediğinden bu taleplerin reddi gerektiği, davacının, 114. maddede düzenlenen yemek bedeli farkı, 117. maddede düzenlenen sosyal yardım farkı madde 53 maddede düzenlenen yolluk ve seyyar görev tazminat farkı, 109. maddede düzenlenen ağır hizmet, tehlike sorumluluk prim farkı talep ettiği, anılan maddeler incelendiğinde, işçilerin kademe ve derece ilerlemesine bağlı olmaksızın maktu olarak ödendiği anlaşılmış olup, bu taleplerinde reddi gerektiği, davacının kadro öncesi çalışmalarının da kademe, terfi, derece hesaplamalarında nazara alınması gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla, davacının davasının kısmen kabulü ile, ücret farkı alacağı, akdi ikramiye farkı, yıpranma prim farkı, ilave tediye farkı ve yıllık izin ücreti alacağı taleplerinin kabulü ile, fazla çalışma, hafta tatili, yemek bedeli, sosyal yardım, yolluk ve agır hizmetler prim farkı talebinin reddine dair hüküm kurulduğu gerekçesi ile yıllık izin ücreti, ücret, ilave tediye, akti ikramiye yıpranma ödeneği farkı alacaklarına yönelik taleplerin kabulüne, sair taleplerin reddine karar verilmiştir.
D)Temyiz:
Karar süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E)Gerekçe:
1-Dosyada bir kısım toplu iş sözleşmelerinin eksik olduğu bilirkişi raporunda belirtilmiştir.
Dosyaya temyiz aşamasında celbedilen toplu iş sözleşmeleri ve varsa eksik diğer toplu iş sözleşmeleri celbedilerek, tarafların dosya kapsamındaki tüm iddia ve savunmaları tek tek ele alınarak, davacının dava konusu alacak haklarının olup olmadığı, varsa miktarları tespit edilerek hüküm altına alınmalıdır. Bilirkişi raporu denetime elverişili olmalı ve tarafların temyiz aşaması dahil dosya kapsamındaki tüm itirazlarını karşılamalıdır.
Öte yandan, dava dilekçesinde her ne kadar 01/03/2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesine dayanılmış ise de belirtilen toplu iş sözleşmesi de Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 2013/5910 Esas sayılı ilâmına dayanmaktadır. Belirtilen Yargıtay kararı ise 15. dönem 01/03/2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinden önce açılmış bir dava olduğundan, 01/03/2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesine dayanılmasa da mevsimlik statüde çalışılan dönemin derece ve kademe hesabında gözetilmesi talebinin yerinde olup olmadığı, kabulü gerekip gerekmediği sair koşulların varlığına göre irdelenip olumlu ya da olumsuz karara bağlanabilecektir. Bir diğer deyişle, dava konusu taleplerin 01/03/2013 yürürlük tarihli toplu iş sözleşmesinde bir dayanak bulması gerekmemektedir. Bu hususlar da yapılacak incelemeler esnasında göz önüne alınmalıdır.
2-Dava dilekçesinde, sadece alacaklarının ödetilmesi talebinde değil aynı zamanda pozisyon, derece ve kademeye ilişkin intibaklarının yapılması gerekliliğinin, pozisyon, derece ve kademelerinin tespiti taleplerinde de bulunmuştur.
Bu talepler hakkında olumlu olumsuz karar verilmemesi HMK'nın 297/2. maddesine aykırıdır.
3-Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan alacaklara toplu iş sözleşmesindeki ödeme tarihlerinden itibaren en yüksek işletme kredisi faizi yürütülmesi gerekir. Ayrıca, infazda tereddüt yaratmamak için hükümde faiz başlangıç tarihleri de açıkça yer almalıdır.
Belirtilen bu hususlar da dava ve ıslah dilekçesi başta olmak üzere taleple bağlılık ilkesi göz önüne alınarak uygulanmalıdır.
4-6001 sayılı Kanunu'nun 12. maddesi gereğince davalı T.C. ... harçtan muaftır.
Eldeki hükümde, davalının harçtan muaf olduğu belirtilmiş ve harç alınmamasına karar verilmiş ise de hemen altındaki hüküm fıkrasında kabul-red oranına göre 25,20 TL başvuru harcının taraflar arasında bölüştürülmesi hatalıdır.
5-Hükmedilen miktarların net mi yoksa brüt mü olduğunun hükümde belirtilmemesinin infazda tereddüde yol açacağının düşünülmemesi de hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.
F)SONUÇ:
Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine, 27/09/2018 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy