Taraflar arasında görülen T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 22/02/2014 gün ve 28921 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 22/02/2014 tarih ve 2014/12 karar nolu iş kolu tespitinin iptaline davası sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davalı T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili; T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 22/02/2014 tarih ve 2014/32 sayılı kararı ile merkezi Kozluca Belediye Başkanlığı Kemer/Burdur adresinde bulunan Karataş Sulama Birliğinin Boğaziçi köyünde bulunan şantiyesinde Karataş gölünden temin edilen suyun pompa yada su alma yöntemiyle sulama işlerinin yapılması için üyesi bulunan köylere dağıtımının yapıldığını, bu nedenle yapılan işlerin iş kolları yönetmeliğinin 01 sıra numaralı "avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık" iş kolunda yer aldığına karar verildiğini, ancak davalı bakanlıkça alınan bu kararın hukuka aykırı olduğunu, iş kolları yönetmeliğinin 14 sıra numarası ile "enerji" iş kolunun düzenlendiğini, suyun toplanması, artırılması ve dağıtılması işlerinin enerji iş kolunda tespit edildiğini, iş kolları yönetmeliğinde bu şekilde düzenlenen iş yerinin başka bir iş kolunda yer almasının düşünülemeyeceğini, Türkiye çapında tüm sulama birliklerinde yıllardan beri davacı sendikanın örgütlü olup halen yürürlükte olan 132 farklı sulama birliğinde TİS yapıldığını ve yapılmaya devam edildiğini, Avcılık, Balıkçılık, Tarım ve Ormancılık iş kolunda örgütlü Öz Tarım İş Sendikasının 1998 yılında Tokat ilinde buluna " Yeşilırmak Gümerek Sulama Birliği" işyeri ile ilgili iş kolu tespiti talebinde bulunduğunu, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş yerinin "enerji" iş koluna girdiğine hükmettiğini ve Öz Tarım İş Sendikasının bakanlık kararının iptali için dava açtığını, yerel mahkemenin davayı kabul ettiğini, davanın temyizi üzerine Yargıtay 9.H.D.'nin 1999/3411 esas ve 1999/3571 karar ile sulama birlikleri iş yerlerinde yapılan işin hangi iş koluna girdiğine dair açıklayıcı emsal nitelikte bir karar verdiğini, Yargıtay 9.H.1999/6442 esas ve 1999/7334 karar sayılı ilamın da aynı husus hakkında suluma birlikleri iş yerlerinin "enerji" işkolu kapsamında olduğuna hükmedildiğini, gerek Mülga 2821 sayılı Sendikalar Kanunu döneminde yürürlükte olan iş kolları tüzüğünde gerekse 2012 yılında yürürlüğe giren 6536 sayılı Sendikalar ve TİS kanunu çerçevesinde yayımlanan iş kolları yönetmeliğinde Uluslararası Normlar ve iş yerlerinin özellikleri de dikkate alınarak sulama birlikleri iş yerlerinin "enerji" iş kolunda tespit edildiğini, T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 22/02/2014 gün ve 28921 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 22/02/2014 tarih ve 2014/12 karar nolu iş kolu tespitinin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı vekili; Burdur Kozluca Belediye Başkanlığına bağlı Karataş Sulama Birliği avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık iş kolu kapsamına girdiğini, bu nedenle açılan davanın reddine, davanın idari bir kararın uygulanması ile ilgili olduğundan idare mahkemelerinde açılması gerektiğini, davacının 2821 sayılı kararın 4.maddesinde belirtilen 15 günlük dava açma süresi geçtikten sonra dava açıldığından reddine, davalı idare tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğunu, Boğaziçi köyünde bulunan şantiyede Karataş gölünden temin edilen suyun pompa yada salma su yöntemiyle sulama işlerinin yapılması için üyesi bulunan köylere dağıtımın yapıldığını, yapılan işlerin iş kolları yönetmeliğinin 01 sıra numaralı avcılık, balıkçılık, tarım ve ormancılık iş kolunda yer aldığının tespit edildiğini, Teftiş kurulundan iş başmüfettişi raporu ve tespit tutanakları olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Öz Orman İş Sendikası vekili; T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'nın 22/02/2014 gün ve 28921 sayılı resmi gazetede yayımlanan 2014/12 karar nolu iş kolu tespit kararının yerinde bir karar olduğunu, sulama birlikleri 01 nolu iş kolunda olduğunu, sulama birliklerinin enerji nakil hatlarıyla alakasının bulunmadığını, sulama birliklerinin temelinde tarım arazilerinin sulanması ve yetiştirilmesi amacı ile bulunduğunu, enerji hatlarının taşınmasıyla ilgili bir durumun mevcut olmadığını, sulama birliklerinin temel işinin DSİ'nin su borularıyla tarım arazilerine su taşınması olduğunu, iş kolları yönetmeliğinde 01 nolu avcılık, balıkçılık, tarım ve orman iş kolunun altında tanımlı sınıflardan 01.61 nolu alt sınıf "bitkisel üretimi destekleyici faaliyetler" olarak belirlendiğini, bu faaliyetin temelinde de sulama birliklerinin yaptığı temel iş olan tarım arazilerine suyun taşınmasıyla ilgili her hangi bir ibare bulunmadığını, bu nedenlerle T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı verilen iş kolu tespit kararının yerinde olduğunu, sulama birliklerinde yapılan işin enerji hatlarıyla bir bağlantısının bulunmadığını ayrıca davacının dava dilekçesinde atıfta bulunan Yargıtay kararının 1999 tarihli olduğunu, eski yasa ve eski iş kolları tüzüğünün yürürlükte olduğu döneme ilişkin olduğunu, mevcut yasa ve kararların değiştiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti:
Mahkemece bozma ilamına uyularak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişleri tarafından 22/01/2014 tarihinde düzenlenen inceleme raporu ile davaya konu işyerinin ana faaliyetinin, Karataş Gölünden alınan suyun pompa veya salma su yöntemiyle birliğin üyesi bulunan köylere 8 işçiyle dağıtımı olduğunun tespit edildiği , İş Kolları Tüzüğü’nde 14. nolu enerji koluna suyun toplanması , arıtılması, dağıtılması vs. İşlerinin gireceğinin düzenlendiği, 1 nolu "Avcılık , Balıkçılık , Tarım ve Ormancılık" iş kolunda ise teftiş raporunda tespit edilen faaliyetlerin yer almadığı nitekim Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 1999/6442 - 7434 esas ve karar numaralı ilamında da su toplanması, arıtılması, kullanılır hale getirilmesi, iletim ve dağıtım işleri, yukarıdaki amaçla tesis ve sistemler kurulması ve işletilmesi , bakım ve onarımı bunlarla ilgili etüt ve proje araştırma ve benzeri işlerin yapıldığı işyerinin "Enerji " iş koluna girdiğinin kabul edildiği gerekçesiyle davanın kabulü ile iş kolu tespitine ilişkin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 28921 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 22/02/2014 tarih ve 2014/12 karar numaralı iş kolu tespit kararının iptaline, Karataş Sulama Birliğinin Boğaziçi köyünde bulunan şantiyesinde yapılan işlerin İş Kolları Yönetmeliği’nin 14. sırasındaki "Enerji" iş kolu kapsamında yer aldığının tespitine karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı davalı T.C. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
Somut uyuşmazlıkta; dava, uyuşmazlığa konu işkolu tespit kararının muhatabı işverenliğe karşı yöneltilmeden yalnızca davalı Bakanlığa ve tespiti yapılan iş kolunda kurulu Sendikaya karşı yürütülmüş, bu meyanda Mahkemenin verdiği ilk kararda Dairemizin 21.12.2017 tarihli ve 2017/27813 E.-2017/21929 K. sayılı ilamı ile “Dava sonucu işvereni doğrudan ilgilendirdiğinden işkolu tespitine itiraz davasında taraf olarak yer almalıdır. Buna göre işverenin de davaya dahil edilmesi savunma ve delillerini sunma hakkı tanınması gerekir. Ayrıca tespiti yapılan işkolunda kurulu başka sendika olup olmadığı, yine işyerinde örgütlü sendika bulunup bulunmadığı araştırılarak varsa bunlar da dahil edilip savunma ve delil sunma hakkı tanınarak karar verilmesi gerekirken taraf teşkili sağlanmadan karar verilmesi hatalı olduğu” gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkemece bozma sonrası ilk celsede, bozma ilamına uyulmasına karar verilip Karataş Sulama Birliği’nin davaya dahil edilmesi için davacı tarafa gelecek celseye kadar süre verilmesi yönünde; yine bu ve takip eden celselerde de davalı Sendika dışında başka örgütlü sendika bulunup bulunmadığının araştırılması ve davacı vekiline Birleşik Tarım Orman İşçileri Sendikası, Enerji San, Tarım İş, Orman İş, ... Sendikası, ... Sendikası'nın davaya dahil etmesi için gelecek celseye kadar süre verilmesi yönünde ara kararlar verildiği görülmüştür.
Buna karşın, uyuşmazlığa konu işkolu tespiti kararının muhatabı olan Karataş Sulama Birliği’nin davaya dahil edilmesine ilişkin dosyada usulî bir işlem yapılmadığı gibi hangi Sendikaların ilgili olup, davaya dahil edildiğine ilişkin bir ara karar oluşturulmadığı da görülmüştür. Keza, gerekçeli karar başlığında da davalı mevkîinde sadece bozma öncesindeki taraflara yer verildiği, Karataş Sulama Birliği ve ilgili başkaca bir sendikanın da davalı mevkîinde gösterilmediği, yine kararda taraf teşkiline ilişkin bozma kararı gereğinin yerine getirildiğine ilişkin bir açıklama veya gerekçe de oluşturulmadığı görülmüştür. Ayrıca bozma sonrası gerekçeli kararın da sadece bozmadan önceki taraflara tebliğ edildiği görülmüştür.
Bu durumda, yukarıda yapılan saptamalara göre Mahkemece taraf teşkiline ilişkin bozma kararının gereğinin eksik ifa edildiğinin anlaşılması karşısında kararın tekrar bozulması gerekmiştir.
Ayrıca kabule göre; uyuşmazlığın esasen halihazırdaki Yargıtay uygulamaları da dikkate alınarak, İşkolları Yönetmeliğine ve özellikle işyeri faaliyetlerinin tespitinde kullanılan ... kodlarına göre çözümlenmesi gerekli olup, bu meyanda NACE kodlarındaki “Tarım, Ormancılık ve Balıkçılık” ana sınıflandırma listesinde yer alan “01.61.03 Bitkisel üretimi destekleyici tarımsal amaçlı sulama faaliyetler” şeklindeki alt sınıflandırmanın da uyuşmazlığın çözümünde gözetilip değerlendirilmeden sonuca gidilmesi de eksik ve hatalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebepten dolayı BOZULMASINA, bozma sebebine göre sair temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına, 12.06.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy