MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi taraflar vekillerince istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı İsteminin Özeti:
Davacı vekili, davacının T.C. Uzungöl Belediye Başkanlığına bağlı olarak çalıştığını, Toplu İş Sözleşmesince ödenmesi gereken hakların ve ücretlerin eksik ödendiğini ileri sürerek ücret farkı, TİS’lerce tanınan ek ikramiye, TİS’lerce ödenmesi gereken sosyal hakları istemiştir.
B) Davalı Cevabının Özeti:
Davalı vekili, davaya cevap vermemiş, katıldığı duruşmalarda davanın reddini istemiştir.
C) Bozma ilamı ve Yerel Mahkeme Kararının Özeti ve Yargılama Süreci:
Mahkemece ilk kararında, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hükmün davalı tarafca temyizi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 15.06.2015 tarih ve 2014/16372 E., 2015/12006 K. sayılı ilamı ile; "... Davalı tarafından birkaç ay gecikmeyle; örneğin 2009 yılında Mart ayı yerine Mayıs ayında, Eylül ayı yerine Ekim ayında ücret artışlarının yapılmasına rağmen bilirkişi tarafından 6’şar aylık dönemler itibariyle fark ücret hesabı yapıldığı görülmektedir. Bilirkişi raporu bu haliyle hükme esas alınmaya elverişle ve yeterli değildir. Ayrıca, davalının sunduğu belgelerden, bir kısım sosyal yardım alacaklarının tahakkukunun yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece bu tahakkukların ödemelerinin yapılıp yapılmadığı araştırılarak banka ve belediye kayıtları getirtilerek bir karar verilmesi gerekirken hiç ödenmediğinin kabulü ile hesaplama yapan bilirkişi raporuna itibarla karar verilmesi isabetsizdir. Yapılacak iş, önce tahakkuku bulunan sosyal yardımlara ilişkin ödeme belgelerini banka veya Belediye Başkanlığı'ndan getirterek ödeme hususunu belgelemek, sonra işinde uzman bir bilirkişi aracılığı ile sunulan bordrolar ve belgeler dikkatlice incelenerek alacağı bulunup bulunmadığını tespit etmek ve çıkacak sonuca göre bir karar vermektir. O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır..." gerekçesiyle bozulmuştur.
Mahkemece ikinci kararında bozmaya uyularak davalı kurumdan ödemelere ve bordrolara yönelik kayıtlar getirtilmiş ve sunulan belgelere göre alınan ek bilirkişi raporu değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Hüküm bu defa tarafların temyizi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 21.04.2016 tarih ve 2015/41926 E., 2016/8880 K. sayılı ilamı ile; “...Dairemizin bozma ilamında da belirtildiği üzere, mahkemece davalının ödemelerin yatırıldığını savunduğu davacıya ait banka hesap ekstreleri getirtilerek, sosyal haklara ilişkin toplu bordrolar ve banka ödeme emirleri ile karşılaştırılmadan ramazan gıda yardımı, bayram harçlığı ve giyim yardımı alacaklarının hesaplanması hatalıdır.....Mahkemece hükme esas alınan ek bilirkişi raporundaki yevmiyelerin, bozmadan önce alınan bilirkişi raporu ile uyumlu olmadığı anlaşıldığından, TİS in ücrete ilişkin maddeleri dikkate alınarak davacının dönemler itibariyle günlük yevmiyelerinin ne kadar olduğu kesin olarak belirlendikten sonra hesaplamaların yeniden yapılarak eksik ödenen ücret farkı olup olmadığının tespiti gerekmektedir. TİS'nin ücrete ilişkin ilgili maddelerinde ücrete yapılacak artışların hangi aydan itibaren yapılacağı açıkça belirtildiği halde bilirkişinin bu aylardan itibaren hesaplama yapmaması da doğru değildir... Mahkemece dava kısmen kabul edildiği halde yargılama gideri hesabında kabul ve red oranları dikkate alınmadan yargılama giderine hükmedilmesi de isabetsizdir...” gerekçeleriyle tekrar bozulmuştur.
Mahkemece bozmaya uyularak bozma ilamı doğrultusunda “Yargıtay'ın bozma ilamı doğrultusunda sosyal haklara ilişkin toplu bordrolar ve banka ödeme emirlerinin istenilmesine” şeklinde ara karar kurulmuş ve bu ara karar üzerine dosya bilirkişiye tevdii edilmiş olup alınan bilirkişi raporları değerlendirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
D) Temyiz:
Kararı taraflar vekilleri temyiz etmiştir.
E) Gerekçe:
1-Dosyadaki yazılara, hükmün uyulan önceki Yargıtay bozma ilamlarına uygun biçimde verilmiş olmasına, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine yer olmadığına ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.
2- Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının TİS'den kaynaklanan işçilik alacağı olup olmadığı noktasındadır.
Her ne kadar mahkemece bozmaya uyularak bozma doğrultusunda karar verildiği belirtilmişse bozma sonrası davalı ... tarafından dosyaya sosyal haklara yönelik ödeme emri belgeleri ve bir kısım cari hesap ekstreleri sunulmuş ancak Yargıtay 7. Hukuk Daresinin emsal olan bozmalarında belirtildiği gibi davacıya ait “banka hesap ekstreleri” getirtilmemiş olup bilirkişi tarafından sadece dosyadaki bilgi ve belgelere göre sosyal haklara ilişkin ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi hatalıdır.
3-Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda denetime elverişli şekilde tüm çalışma süresi boyunca uygulanan TİS’ler dönem dönem belirtilerek tek tek yevmiyeler üzerinden artış uygulanarak TİS artışlarının belirtilmediği, ilk bozma öncesi alınan raporla bozma sonrası alınan raporlarda yevmiye farklılıkları olmakla bu ücret farklılıklarının neden kaynaklı olduğunun belirtilmediği ve buna yönelik çelişkilerin giderilmediği, günlük yevmiyelerin afaki rakamlarla belirtildiği anlaşılmıştır. TİS'in ücrete ilişkin maddeleri dikkate alınarak davacının dönemler itibariyle günlük yevmiyelerinin ne kadar olduğunun kesin olarak belirlendikten sonra hesaplamaların yeniden yapılarak eksik ödenen ücret farkı olup olmadığının tespiti gerekmektedir.
Bordrolardaki yevmiyeler aylar itibariyle tek tek belirlenerek, yevmiye artışlarının hangi aylardan itibaren yapıldığı da tek tek belirtilerek TİS uygulamasına göre dönem dönem arttırımlı yevmiler de belirtilerek fark ücret alacağının hesaplanması gerekirken yevmiyelerin bordrolardan farklı uygulanması ve ücret artışlarının eksik belirtilmesi hatalıdır
4-Taraflar lehine vekalet ücreti, yukardaki bozma hükümleri yerine getirilerek kurulacak yeni hükümdeki miktarlara, kabul ve reddedilen tutarlara ve yeni hüküm tarihinde geçerli olacak Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre yeniden belirlenmelidir.
5-Tarafların yargılama giderleri ve yargılama harçları, yukardaki bozma hükümleri yerine getirilerek kurulacak yeni hükümdeki miktarlara, kabul ve reddedilen tutarlara ve yeni hüküm tarihinde geçerli olacak mevzuata göre yeniden belirlenmelidir
F) SONUÇ:
Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.11.2019 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.
Full & Egal Universal Law Academy