MAHKEMESİ:ASLİYE HUKUK (İŞ) MAHKEMESİ
Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen kararın, temyizen incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle, temyiz taleplerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:
YARGITAY KARARI
A) Davacı isteminin özeti:
Davacı vekili, 14/03/1991 tarihinde dava dışı Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş'de çalışmaya başladığını, çalıştığı süre içersinde ...'ın alt işvereni olarak ... Elektrik A.Ş şirketi ve buna bağlı çeşitli taşeron firmalarda çalıştığını son olarak davalı kurum olan ... işçisi olarak çalışmakta iken ... Genel Müdürlüğü tarafından 08/05/2006 tarihli yazısı ile (EK-1 Kurum yazısı) ... Elektrik Dağıtım A.Ş 'ye ait ... İşletme Şefliğinde çalışmaya devam ettiğini, ... Elektrik Dağıtım A.Ş' nin özelleştirilmiş olması nedeni ile ... Elektrik Dağıtım A.Ş' nin, ... Elektrik Dağıtım A.Ş'ye devredildiğini, devir sonrasında davalı ... ... Elektrik Dağıtım A.Ş tarafından iş akdinin 31/05/2011 tarihinde sona erdirildiğini ve kıdem tazminatının eksik hesaplanarak ödeme yapıldığını, devreden işverenin çalıştırdığı dönemden sorumlu olduğunu, işi devralan son işveren konumunda olan davalı tarafın işe girdirdiği tarih olan 14/03/1991 tarihinden itibaren iş akdinin sonlandırıldığı tarihe kadar geçen tüm sürelere ait bütün kıdem tazminatı alacağından sorumlu olduğu halde kıdem süresinin eksik hesaplanarak kendisine eksik ödendiğini, bu çalışma döneminde en son ETİP işçisi olarak çalıştığını ve en son aylık net 1.550,00 TL ücret aldığını, işyerinde ayrıca sosyal hak olarak yol parası, günde 1 ögün yemek, yılda 6 ikramiye ( 4 adet ikramiye 26 günlük maaş üzerinden, 2 adet ikramiye ise 20 günlük maaş üzerinden olmak üzere), 6 ayda bir elektrik parası, 6 ayda bir giyim yardımı (ayakkabı pantolon ve gömlek) verildiğini ileri sürerek kıdem tazminatının alacağını istemiştir.
B)Davalı cevabının özeti:
Davalı vekili, iddia ve taleplerin yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
C)Yerel Mahkeme kararının özeti:
Mahkemece, toplanan delillere ve bilirkişi raporuna göre, Mahkeme’nin 2012/1506 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda davanın kabulü yönünde karar verilmiş, Yargıtay 7.Hukuk Dairesi' nin 2014/12313 Esas 2014/22701 Karar sayılı ilamı ile verilen karar bozularak mahkememize iade edildiği, bozma kararına uyulması neticesinde yapılan yargılamada, davacının çalıştığını iddia ettiği 14/03/1991 - 01/02/1997 yılları arasındaki döneme ilişkin olarak çalışıldığı iddia olunan alt işverenlere iş yeri dosyalarının ve ihale evraklarının celbi amacıyla yazılan müzekkerelerin iade olduğu veya istenilen belgelerin ellerinde olmadığı yönünde cevap verildiği, bunun üzerine mahkememizce SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkere ile davacının SGK hizmet dökümü ve çalıştığı işverenlere ilişkin bilgiler celp edildiği, davacının 1991, 1992 ve 1993 yılları içerisinde 632483 ve 45383 iş yeri numaralı iş yerlerinde çalıştığı, 1994 - 1997 yılları süresince ise 1002347 iş yeri numaralı iş yerinde çalıştığının görüldüğü, 632483 numaralı işverenin Bekir Demirci adında gerçek şahıs olduğu, 45383 numaralı işverenin ... Marka Gıda San. A.Ş adında tüzel kişiliğe ait olduğu, 1002347 numaralı işverenin ... Servis Hizm.Ltd.Şti' adında tüzel kişiliğe ait olduğu, davacının bu sürelerde çalıştığı işverenlere ait çalışmalarının asıl iş ile ilgili olabileceği yönünde mahkememizde kanaat oluşmadığı, davacının fazla sayıda işverenlerle çalışmasının bulunduğu, aradan geçen süre de göz önüne alındığında son işveren olan davalı şirkete herhangi bir yükümlülük yüklenemeyeceği yönünde mahkememizde kanaat oluştuğu ve davacının 14/03/1991 - 01/02/1997 yılları arasında asıl işveren Anadolu Yakası Elektrik Dağıtım A.Ş nezdinde çalışmasını ispat edemediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
D)Temyiz:
Karar süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
E)Gerekçe:
1-Davacının hizmet süresi taraflar arasında ihtilaflıdır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2014/12313 Esas sayılı bozma ilamında davacının 1991-1997 tarihleri arasındaki dönemin hizmet süresine dahil edilip edilmeyeceği bozma konusu edilmiştir. Bu bozma ilamında “Davacının 1991-1997 tarihleri arasında çalıştığı şirket bordroları varsa da bu hizmetlerin ... Şirketi veya ...'a bağlı geçip geçmediği işyeri sicil dosyaları ve varsa ihale evrakları getirilerek belirlenmemiş, bu hususun Dairemizce incelemesi de yapılamamıştır.” yönünde açıklama yapılmıştır.
Davalı vekilinin cevap dilekçesinde davacının işe giriş tarihi olarak belirtilen ve davalı belgelerinde de işe giriş tarihi olarak kabul edilen tarih 01/02/1997’dir. İş aktinin davalı tarafından feshedildiği tarih 31/05/2011’dir.
01/02/1997-31/05/2011 tarihleri arasındaki hizmet süresi davalının kabulündedir.
Davacıya bir kısım kıdem tazminatı ödemesi yapıldığı her 2 tarafın kabulündedir.
Davacı, eldeki dava konusu olarak, kıdem tazminatının eksik ödendiğini ileri sürmektedir.
Dosyada mevcut belgelerdeki deliller ise şu şekildedir:
Davalının kabulündeki hizmet süresine dahil olan 05/06/2002 tarihinde işe girişe dair “Tekrar İşe Giriş Bildirgesinde” “davacının bu işyerine girmesinden önceki son işyeri ve adresi: Fen Elk Ltd Şti., Yavuztürk Mah. Nato Yolu, no: 106” olarak belirtilmiştir.
Dosyadaki SGK belgelerine göre davacının 05/06/2002 tarihinden hemen önce çalıştığı işyeri 1010682 SGK sicilli Fen Elektrik Hizm. Ltd. Şti.dir.
Yani, “... Mah. Nato Yolu, no: 106” adresi, davacının, davalının kabulündeki çalışmasının en azından bir kısmının gerçekleştiği adrestir.
Bir kısım SGK belgesine ve hizmet döküm cetveline göre davacının işe başladığını ileri sürdüğü 14/03/1991 tarihinde 632483 SGK sicilli “...“ işyerinde girişi, 31/03/1993 tarihinde bu işyerinden çıkışı, 01/04/1993-31/01/1997 tarihleri arasında 1002347 SGK sicilli “... Servis Hizm. Ltd. Şti.” işyerinde çalışması görünmektedir.
Bozma kapsamındaki 1002347 SGK sicilli “... Servis Hizm. Ltd. Şti.” işyerindeki ve 632483 SGK sicilli “...” işyerindeki hizmet süresi bakımından; SGK belgesinde adresi “...” olarak belirtilmiştir. Yani adresi davacının, davalının kabul ettiği hizmet süresi içinde kalan “Fen Elk Ltd Şti’nin” kullandığı işyeri adresi ile aynı adres olarak SGK belgelerinde görünmektedir.
Dava dilekçesi ekinde emsal oldukları ileri sürülerek sunulan davalısı ..., ..., ... Şirketi, Fen Elektrik Ltd. Şti. Olan, davacısı dava dışı işçiler olan bir kısım Mahkeme gerekçeli kararları fotokopilerinde, “Fen Elk. Ltd. Şti.nin” ve “... Servis Hizm. Ltd. Şti.nin” adı ve 632483 SGK sicilli “...” işyerinin SGK numarası da geçmekte olup, bu kararlarda o dosya davacıları lehine bir kısım işçilik alacağı talepleri de kabul edilmiştir.
1002347 SGK sicilli işyerinin işinin mahiyeti SGK belgesine göre “.... Yak. Büro Temiz. Güv. İşl.” şeklinde olup, ...’ın açılımı “... ... Yakası Elektrik Dağıtım AŞ’dir” . Yani, 1002347 SGK sicilli işyerinin işinin mahiyeti ile ...‘ın ticari ünvanı benzeşmektedir.
Davalı tarafından gönderilen davacının şahsi sicil dosyasında davacının 25/01/2010 düzenleme tarihli 15 yıllık teşvik primi talepli dilekçesinde 13/03/1991 tarihinde işe başladığı yazılıdır.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2014/12313 Esas sayılı bozma ilamında belirtilen belgeler celbedilmemiştir. Davalı, davacının işyeri şahsi sicil dosyasının Fen Elektrik Teknik Hizmetleri Ltd Şti.nden celbini, ihalelerin ise ...’tan celbini bildirmiş ise de Fen Elektrik Şirketi’ne yazılan yazı bila tebliğ dönmüştür. Fen Elektrik Şirketi’nin kodu hizmet dökümünde “34” olmasına rağmen bu şirket, hatalı olarak, ... Ticaret Sicili Müdürlüğünden değil, ... Ticaret Sicili Odasından sorulmuştur, ki, ... Ticaret Odası da olumsuz cevap vermiştir.
Mahkeme tarafından, Fen Elektrik Teknik Hizmetleri Ltd Şti. hakkında ... Ticaret Sicili Müdürlüğünden, ... Ticaret Sicili Müdürlüğünden ve ... Ticaret Sicili Müdürlüğünden, varsa yeni ticari ünvanı ve güncel merkez adresi, devir, birleşme gibi bir durumu var ise devredildiği ya da birleştiği şirketin ünvanı ve güncel merkez adresi sorularak tespit edilmeli, dayanak belgeleri istenmeli, bu belgelerin kendi Ticaret Sicil Müdürlüklerinde bulunmaması halinde hangi Ticaret Sicili Müdürlüğü’nden istenmesi gerektiği de sorulmalıdır. Bu şekilde tespit edilecek en son güncel ticari ünvan ile en son güncel merkez adresine müzekkere yazılarak davacının 1991-1997 yılları arası işyeri şahsi sicil dosyaları istenmelidir.
Ayrıca, davalı Şirket’in ihalelerin celbedileceği yer olarak bildirdiği ..., sadece Fen Şirketi’nin ihale evrakının bulunmadığını bildirmiştir.
Mahkeme tarafından, 1991 (dahil)- 1997 (dahil) yılları arasında yapılan tüm ihale evrakı ...’tan istenmeli, sadece Fen Şirketi’nin değil 1991 (dahil)- 1997 (dahil) yılları arasında yapılan tüm ihale evrakı hakkında ... tarafından açık cevap verilmesi Mahkeme müzekkeresinde yer almalıdır.
Ayrıca, Mahkeme tarafından, dava dilekçesi ekinde yer alan tüm Mahkeme kararlarının dosyaları celbedilmelidir. Bu dosyalar arasında tarihleri eski olduğundan imha gibi nedenler ile gönderilemeyen dosya olması halinde bu dosyaların Mahkeme gerekçeli kararı ve kesinleşme şerhleri / kesinleşme durumlarını gösteren Mahkeme defter kayıtları ve mümkün olması halinde bilirkişi raporları aslına uygunluğu onaylı şekilde celbedilmelidir. Bu dosyalardaki ve bu Mahkeme kararlarındaki işyerleri, alt işveren isimleri, ticari ünvanları, SGK sicil numaraları, sair bilgiler, neticeten verilen karar incelenmeli, davacının durumu, çalıştığı yerler /alt işverenler / işvrenler, davacının çalıştığı işverenlerin SGK sicil numaraları ile karşılaştırılmalı, davacının 1991 (dahil)- 1997 (dahil) tarihleri arası çalışma iddiasının sübut durumu irdelenmelidir.
Davacı vekilinin temyiz dilekçesinde bahsettiği ... 1. İş Mahkemesi’nin 2011/ 643 Esas 2012/434 Karar sayılı dosyası da yukarıda bahsedildiği gibi dosya olarak, mümkün olmaz ise Mahkeme kararı, kesinleşme durumu ve mümkün ise bilirkişi raporu celbedilerek, yukarıda belirtilen şekilde incelenmelidir.
Mahkeme tarafından SGK.ndan 1002347 SGK sicilli ... Servis Hizm. Ltd. Şti. işyerinin ve 632483 SGK sicilli “Bekir Demirci” işyerinin 1991 (dahil)- 1997 (dahil) tarihleri arasındaki çalışmalarına esas hizmet alımı, taşeronluk, müteahhitlik, alt işverenlik ve sair mevcut tüm sözleşmeler istenmelidir.
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2014/12313 Esas sayılı bozma ilamında bahsedilen belgeler 6100 sayılı HMK’nun 220. maddesi davalılara uygulanmak sureti ile celbedilmeli, celbedilememesi halinde de davalılara 220. madde uygulanmalıdır.
Yukarıda bahsedilen deliller toplandıktan sonra, dosyada halihazırda mevcut deliller ve tanık beyanları da birlikte değerlendirilerek 1991 (dahil)- 1997 (dahil) tarihleri arası hizmet süresinin davacının hizmet süresine eklenip eklenmeyeceği ve dolayısı ile bakiye kıdem tazminatı alacağı talebine etkisi denetime elverişli şekilde irdelenmelidir.
Diğer yandan, 45383 SGK sicilli işyeri çekişme konusu dönem içinde yer alan bir işyeri değildir. Davacının iddiası 14/03/1991 tarihinde davalı nezdinde işe başladığı şeklindedir. Davacının 45383 SGK sicilli işyerindeki çalışması ise hizmet dökümüne göre 01/03/1991 -06/03/1991 tarihlerindedir. Buna rağmen Mahkemece sanki bu işyeri de çekişme konusu hizmet dönemi içinde imiş gibi Mahkeme kararının gerekçesinde yer verilmesinin hatalı olup, yeni bir karışıklığa sebep olunmaması bakımından bu husus da gözetilmelidir.
2-Hesaba esas ücret meblağı bakımından;
Yargıtay 7. Hukuk Dairesi’nin 2014/12313 Esas sayılı bozma ilamında ücret meblağı bakımından belirtilen hususlar yerine getirilmelidir. İlaveten, dosyada birden fazla bilirkişiden alınmış bulunan birden fazla raporlarda farklı ücret miktarları esas alındığından, hangi ücret miktarının ne gerekçe ile kabul edildiği de Mahkeme gerekçesinde net ve denetime elverişli şekilde ortaya konmalıdır.
F) Sonuç:
Temyiz olunan kararın yukarda yazılı sebeplerden dolayı BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 11/06/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.