I-BAŞVURU
Başvurucu adına avukat tarafından sunulan dilekçe ile özetle; ... İş Mahkemesinin 2018/502 Esas ve 2020/216 Karar Sayılı işe iade talepli davada, işe iadesi ile 22.222,28 TL işe iade etmeme tazminatı ve 24.519,56 TL boşta geçen süre ücretine hükmedildiğini, karara karşı davalılar tarafından istinaf yoluna başvurulduğunu, dosyanın ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından 2020/2212 Esas ve 2021/509 Karar Sayılı kararda, dosya kapsamında emsal ücret araştırması yapılmadığından, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin istinaf incelemesine konu olan bir başka dosyada bulunan ... Ticaret ve Sanayi Odası'nın emsal ücret yazısına göre aylık çıplak brüt ücretin 3.105,29 TL olduğu tespit edilerek yeniden hesaplama yapıldığını, işe başlatmama tazminatının 12.421,16 TL, boşta geçen süre ücretinin 13.877,16 TL olarak tespit edildiğini, ... Bölge Adliye Mahkemesinin 3. Hukuk Dairesi tarafından 2020/2212 Esas ve 2021/509 Karar sayılı kararında gerekçe yapılan, 2020/2022 Esas Sayılı dosyada ise hem ... Ticaret Odası hem de Limter-İş Sendikasının ücret araştırılması tanık anlatımlarıyla da örtüştüğüni, ücret iddialarının ispatlandığını ve mahkeme tarafından buna göre karar verildiği, buna rağmen, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından 2020/2212 Esas ve 2021/509 Karar sayılı kararında Limter-İş Sendikası ücret araştırmasının ne için dikkate alınmadığı gerekçelendirilmeden, sadece ... Ticaret Odası kaydını esas alarak, aylık brüt ücretin 3.105,29 TL olduğu tespitiyle işe başlatmama tazminatının 12.421,16 TL, boşta geçen süre ücretinin 13.877,16 TL belirlendiğini, oysa 2020/2022 Esas ve 2021/509 Karar sayılı karara konu, ... İş Mahkemesi'nin 2018/502 Esas ve 2020/216 Karar Sayılı dosyasına, Limter-İş sendikası ücret araştırmasını içeren 2018/503 Esas dosya kararı sunulduğunu, ... İş Mahkemesinin de hukuki öngörülebilirlik ilkesine uygun şekilde her iki dosyada aynı kararı verdiğini,... İş Mahkemesinin 2020/43 Esas ve 2020/543 Karar sayılı bir başka dosyasında celbedilen emsal ücret araştırmalarında farklı ücretler bildirildiğini, davacı tanıkların ücret iddiasını desteklediğini, Limter-İş sendikası cevabının dosya kapsamıyla uyumlu olduğunun kabulüne karar verildiğini, karara karşı yapılan istinaf başvurusunda 3. Hukuk Dairesinin 2019/1347 Esas ve 2019/3610 Karar sayılı kararında, itibar edilmeyen emsal ücret araştırmalarıyla mahkemenin kabulü arasında afaki bir fark olduğu, Ereğli, ..., ...'da bulunan emsal işyerlerinden zabıta kanalıyla ve TÜİK'den yapılacak araştırmalarla emsal ücretin tespiti yönünde hüküm kurulduğunu, mahkeme tarafından istinaf kararında belirildiği şekilde ücret araştırması yapıldığını, kararın kaldırılması sonucu ... İş Mahkemesi tarafından verilen karar gerekçesinde "istinaf kararına göre yapılan araştırmalar doğrultusunda ... ve ... İlçe Emniyet Md. Limter-İş yazı cevabının tanık anlatımlarını doğruladığı, hatta tanıkların ifade ettiklerinden daha yüksek olduğu; Ayrıca ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 15.01.2020 tarih 2019/236 Esas ve 2020/154 Karar sayılı dosyasında davacı ile aynı dönemde, aynı işi yapan, aynı işyerinde çalışan bir işçinin net ücretinin 3.000 TL kabul edilerek hüküm kurulan mahkeme kararına ilişkin ücretin dosya kapsamına uygun olduğu kanaatine vardığı" nın ifade edildiğini, ... İş Mahkemesi'nin 2017/419-429 Esas sayılı seri dosyalarıyla işe iadenin parasal sonuçları ve diğer işçilik alacağı talepli davalar açıldığını, davaların tümünde emsal ücret araştırmaları yapıldığını, davacının günlük net 100 TL ile çalıştığının kabulüyle karar verildiğini, kararların bir bölümü hükme esas alınan ücret yönünden değil fazla çalışma alacağı yönünde mahkemeye iade edildiğini ve henüz kesinleşmediklerini, bir bölümünün ise istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini, hemen hemen tüm sektörlerde olduğu gibi tersane sektöründe de çoğunlukla işçilerin ücreti günlük yevmiye üzerinden hesaplandığını, asgari ücrete denk gelen kısmı bankaya bakiyesinin ise elden ödendiğini, bu hukuka aykırı durum denetim mekanizmaları yoluyla önlenemediğinden yargılama konusu haline geldiğinde mahkemelerin emsal ücreti araştırdığını, bu araştırmanın işveren kuruluşlarından yapıldığında gerçeği yansıtmadığı şüphesinin genellikle ortadan kalkmadığını, TUİK verilerine de gerçek durum yansımamakta ve ayrıca bu verilen yapılan işin ücretini etkileyen ayrıntılarını içermeyen veriler olduğunu, dolayısıyla tanık beyanları ve gerçek durumu ortaya koyan işçi kuruluşlarından ücret araştırması yapılmasının önemli hale geldiğini ve içtihat birliğinin ve hukuk düzeninin korunması için 5235 sayılı kanunun 35.maddesi uyarınca Yargıtay'ın ilgili dairesine başvurulmasının zorunlu olduğunu ileri sürerek ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2020/2212 Esas ve 2021/509 Karar sayılı kararı ile, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2019/1238 Esas ve 2020/1284 Karar, 2019/2114 Esas ve 2020/2062 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2019/891 Esas ve 2020/1749 Karar ve 2019/236 Esas ve 2020/154 Karar sayılı kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesini talep etmiştir.
II-... BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI
Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu, 16.09.2021 tarih 2021/6 Esas ve 2021/6 Karar sayılı kararı ile;
“ Uyuşmazlık konusu kararlar ile ilgili davaların; ... Anonim Şirketinde görevli tersane işçilerinin sözleşmelerinin işveren şirketler tarafından fesih edilerek işten çıkarılmaları üzerine işe iade ve tazminat talebine ilişkin olduğu, aynı mahiyetteki dosyalar ile ilgili ... İş Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda davaların kabulüne ya da kısmen kabul, kısmen reddine yönelik kararlar verildiği, verilen kararlar aleyhine davalı taraflarca istinaf yoluna başvurulduğu, yapılan istinaf incelemeleri sonucunda ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2020/2212 Ess ve 2021/509 Karar sayılı kararında; İstinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilirken, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2019/2114 Esas-2020/2062 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2019/1238 Esas-2020/1284 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2019/891 Esas-2020/1749 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2019/236 Esas- 2020/154 Karar sayılı istinaf kararları ile; istinaf başvurularının reddine ve ya istinaf başvurularının kısmen kabul kısmen reddine karar verildiği, davalı işyerinde "gazaltı kaynakçısı" olarak çalışan işçilerin ücret ihtilafı olması nedeniyle mahkemece emsal ücret araştırması yapıldığı, dinlenen tanıkların işyerinde kayıt dışı elden ödeme olduğunu bildirdikleri, mahkemece yapılan ücret araştırması sonucu gelen yazı cevapları, tanık beyanları, davacının mesleki kıdemi, yaptığı işin niteliği dikkate alındığında, davacı tarafın iddia olunan ücret üzerinden değerlendirme yapılmış olmasının heyetin çoğunluğu tarafından yerinde görüldüğü gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararı doğrultusunda giderilmesi yönünde görüşte bulunulmasına ve uyuşmazlığın giderilmesi için 5235 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne başvuru yapılmasına oy çokluğu ile karar verilmiştir.
SONUÇ:
Talep dilekçesi ve mevcut evrakların değerlendirilmesi sonucunda;
1)... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2020/2212 Esas-2021/509 Karar sayılı dosyasıBursa Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2019/2114 Esas-2020/2062 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 2019/1238 Esas-2020/1284 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2019/891 Esas-2020/1749 Karar, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 2019/236 Esas, 2020/154 Karar sayılı dosyalarından verilen kesin nitelikteki kararlar arasında uyuşmazlık bulunduğuna 7. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 11. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 3. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 9. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 12. Hukuk Dairesi Başkanı ... ve 13. Hukuk Dairesi Başkanı ...'ın karşı oyları ve oy çokluğu ile,
2)Anılan daire kararları arasındaki uyuşmazlığın ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi kararları doğrultusunda giderilmesi yönünde görüşte bulunulmasına Bölge Adliye Mahkemesi Başkanı ..., 1. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 3. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 5. Hukuk Dairesi Başkanı ..., 10. Hukuk Dairesi Başkanı ... ve 12. Hukuk Dairesi Başkanı ...'nun karşı oyları ve oy çokluğu ile,
3)Uyuşmazlığın giderilmesi ve içtihat birlikteliğinin sağlanması amacıyla 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkilerini Düzenleyen Kanun'un 35/3. maddesi uyarınca ilgili belgelerin eklenerek kararın bir örneğinin Yargıtay 9. Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE” karar vermiştir.
III-GEREKÇE
Bölge Adliye Mahkemesinin benzer olaylarda kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi isteminin hukuki dayanağı 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35. maddesinde yer alan düzenlemedir.
Söz konusu maddenin birinci fıkrasının üçüncü bendinde yer alan düzenlemeye göre “Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk veya ceza dairesinin ya da Cumhuriyet başsavcısının, Hukuk Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemesi Kanununa göre istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında ya da bu mahkeme ile başka bir bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında uyuşmazlık bulunması hâlinde bu uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, kendi görüşlerini de ekleyerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesini istemek” bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
5235 sayılı Kanun’un 35. maddesinin 2. fıkrasına göre ise “(3) numaralı bende göre yapılacak istemler, ceza davalarında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, hukuk davalarında ise ilgili hukuk dairesine iletilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı uyuşmazlık bulunduğuna kanaat getirmesi durumunda ilgili ceza dairesinden bir karar verilmesini talep eder. Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak dairece bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.”
Bölge Adliye Mahkemesinin benzer olaylarda kesin nitelikteki kararları arasında uyuşmazlık bulunması durumunda, 5235 sayılı Kanun’un 35. maddesinde belirtilenler tarafından yapılacak gerekçeli başvuru sonrasında, mevcut başvuru hukuk daireleri başkanlar kurulunca değerlendirilerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesi istenilecektir.
Bu noktada ifade etmek gerekir ki, başvuru konusu dosyada İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna müracaat edilmesi sonrasında Bölge Adliye mahkemesince verilen karar somut olaya özgü nitelikte olup, dosya kapsamında yer alan deliller ve somut olayın koşulları gözetilerek hüküm tesis edilmiştir. Bu anlamda olmak üzere, başvurucunun dilekçesinde belirtmiş olduğu Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının da her somut olayın koşulları gözetilerek tesis edildiği nazara alındığında, her bir karar somut olaya özgü nitelik taşımaktadır.
Açıklanan bu maddi ve hukuki olgular karşısında uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
IV-SONUÇ
... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunun 16.09.2021 tarih 2021/6 Esas ve 2021/6 Karar sayılı kararına istinaden iletilen mevcut talep yönünden uyuşmazlığın giderilmesine yer olmadığına, 18.10.2021 günü oybirliği ile karar verildi.