I. BAŞVURU
Başvurucu avukat dilekçesinde özetle; müvekkili... tarafından ... Büyükşehir Belediyesi aleyhine 31.05.2017 tarihinde dava açıldığını, bu davanın görülmesi sırasında davacının çalıştığı süre boyunca çalışmasının karşılığı olan ücret alacağının her ay 400 TL eksik yatırıldığını öğrendiğini bu alacağın tahsili için 07.12.2017 tarihinde dava açılarak iki farklı davanın birleştirildiğini, ... 5. İş Mahkemesince verilen 02.11.2018 tarihli ve E:2017/333, K:2018/707 sayılı gerekçeli kararda ".. Banka kayıtları incelendiğinde, her ay spor bağış kesintileri adı altında 400 TL kesinti yapıldığı , kesintiyi alan kurumun davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı olduğu görülmüştür. Yapılan kesintinin davacının ilgili bankaya vermiş olduğu muvafakatname belgesi doğrultusunda yapıldığı, bu kesinti nedeni ile davacının herhangi bir zararı bulunmadığı sonucuna varılmıştır." denilerek davanın reddine karar verildiğini, bu karara karşı istinaf yoluna başvurulduğunu, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin, 2019/26 E.- K:2020/113 sayılı kararı ile yerel mahkemenin kararını usul ve esas yönünden hukuka uygun bularak istinaf başvurusunu sastan reddettiğini, müvekkili... ile aynı zamanlarda aynı işveren Belediye bünyesinde çalışmış bulunan bir diğer müvekkili ... adına aynı işçi alacaklarına ilişkin olarak açılan davada istinaf mahkemesinin yerel mahkemenin ret kararını kaldırarak dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine karar verdiğini, nitekim ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin E. 2018/3361 - K:2019/1910 sayılı kararında "spor kulübüne bağış adı altında yapılan kesintinin davalı belediye kayıtlarında uzman bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmak kaydı ile belediye hesaplarına ilişkin aktarım olup olmadığının tespiti ile ceza soruşturma dosyasının da celbi ile incelenerek ücret alacağı konusunda yeniden değerlendirme yapılması açısından 6100 sayılı HMK Madde 353/1a-6 maddesine göre tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin temini ve değerlendirilmesi açısından davacının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine kesin olarak karar verildiğini, ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesince aynı işveren belediyenin yapmış olduğu bağış adı altındaki kesintilere karşı dava açan iki farklı işçinin davalarına yönelik birbirine tamamen zıt, iki farklı hüküm kurduğunu, iki mahkeme arasındaki bu çelişkinin hak kayıpları doğurmaması, yargıda birliğin sağlanması, öngörülebilirliğin ve kesinliğin sağlanması için Daire'nin kararları arasındaki bu uyuşmazlığın 5235 sayılı Kanunun 35. Maddesi gereğince giderilmesi gerektiğini belirterek talepte bulunmuştur.
II. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ HUKUK DAİRELERİ BAŞKANLAR KURULU KARARI
... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu’nun 10.03.2021 tarih 2021/2 sayılı kararı ile,
“...... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 09.01.2020 tarih 2019/26 Esas, 2020/113 sayılı kararında Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 21/07/2008 gün 2008/23547 Esas 2008/21372 sayılı kararı gözetilerek "...davacının ücret kesintisinin verilen talimat doğrultusunda yapıldığı gerekçesiyle istinaf talebinin reddine" karar verildiği,
... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 tarih 2018/3361 Esas, 2019/1910 sayılı kararında ""...Ücret alacağının yapılan değerlendirilmesinde; spor kulübüne bağış adı altında yapılan kesintinin davalı belediye kayıtlarında uzman bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmak kaydı ile belediye hesaplarına aktarım olup olamadığının tespiti ile ceza soruşturma dosyasının da celbi ile incelenerek ücret alacağı konusunda yeniden değerlendirme yapılması açısından,..." değerlendirme yapılmak üzere İlk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, karar verildiği, dolayısıyla henüz bu dosya yönüyle nihai kararın verilmediği;
Bu itibarla, 8. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 tarih ve 2018/3361 Esas, 2019/1910 Karar sayılı dosyası yönüyle dairemizce nihai kararın verilmediği gözetilerek, 5235 Sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yetkilerini Düzenleyen Kanunun 35/3 maddesi anlamında içtihat aykırılığı oluşmadığı gerekçesiyle,
Temin edilen daire kararları, talep dilekçesi ve görüş yazıları hep birlikte değerlendirilerek;
... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 tarih 2018/3361 Esas, 2019/1910 Karar sayılı ve 09.01.2020 tarih 2019/26 Esas, 2020/113 Karar sayılı kararları arasında yukarıda belirtilen esasa ilişkin görüşümüzü bildirir gerekçe doğrultusunda” UYUŞMAZLIK BULUNMADIĞINA oybirliği ile karar verilmiştir.
III. BAŞVURU KONUSU UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU KARAR
... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 09.01.2020 Tarih Ve 2019/26 E. 2020/113 K. Sayılı Dosyasında,
İlk derece mahkemesince davacının bağış adı altındaki kesintilere ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı davacı tarafca istinaf yoluna başvurulması üzerine bölge adliye mahkemesince “davacının ücret bordrolarına göre davacı işçinin çalışmasının karşılığında hak ettiği ücretin tam olarak tahakkuk ettirildiği, yasal kesinti kalemleri dışında bordroda başkaca bir kesintiye rastlanılmadığı, yapılan kesintinin davacının ilgili bankaya vermiş olduğu muvafakat belgesi doğrultusunda yapıldığı, bu kesinti nedeniyle gerçekte davacının herhangi bir zararının bulunmadığı, mahkemece yapılan yargılama ve verilen hükmün usul ve yasaya uygun olduğu” gerekçesiyle tarafların istinaf başvurusunun reddine dair kesin olarak hüküm kurulmuştur.
IV- UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİ İSTEMİNE KONU DİĞER KARARLAR
... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 03.10.2019 Tarih 2018/3361 E, 2019/1910 K Sayılı Dosyasında,
İlk derece mahkemesince, banka kayıtları incelendiğinde, her ay “spor kulubü bağış kesintisi” adı altında 400 TL kesinti yapıldığı, kesintiyi alan kurumun davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı olduğu, davalı Belediyenin, yapılan kesintinin kendileri ile bir ilgisi olmadığını ve kesintinin davacı ile banka arasındaki ilişkiden kaynaklandığını savunduğu, ücret bordroları incelendiğinde; davacı işçinin çalışmasının karşılığında hak ettiği ücretin tam olarak tahakkuk ettirildiği, yasal kesinti kalemleri dışında başkaca bir kesintiye rastlanılmadığı, yapılan kesintinin davacının ilgili bankaya vermiş olduğu muvafakat belgesi doğrultusunda yapıldığı, bu kesinti nedeniyle gerçekte davacının herhangi bir zararının bulunmadığı sonucuna varılarak bu yöndeki talebin reddine karar verilmiştir.
Bölge adliye mahkemesi ise, “...ücret alacağının yapılan değerlendirilmesinde; spor kulübüne bağış adı altında yapılan kesintinin davalı belediye kayıtlarında uzman bilirkişi heyetine inceleme yaptırılmak kaydı ile belediye hesaplarına aktarım olup olamadığının tespiti ile ceza soruşturma dosyasının da celbi ile incelenerek ücret alacağı konusunda yeniden değerlendirme yapılması açısından 6100 sayılı HMK 353/1a-6 maddesine göre " mahkemece , tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen delillerin hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması halinde " hükmü dikkate alınarak” taraflarca gösterilen delilin ilk derece mahkemesince temini ve değerlendirilmesi açısından davacının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmak üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair hüküm kurulmuştur.
V. GEREKÇE
Başvuru konusu uyuşmazlıkta talep, 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesi bağlamında bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi istemine ilişkindir.
Dairemizce işin esasının incelenmesine geçilmeden önce, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri başkanlar kurulu tarafından uyuşmazlık bulunmadığının tespit edilmesine göre, işin esası incelenmeksizin dosyanın mahalline iadesinin gerekip gerekmediği hususu ön sorun olarak tartışılmıştır.
Bölge Adliye Mahkemelerinin benzer olaylarda kesin nitelikteki kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesi isteminin hukuki dayanağı 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 35 inci maddesinde yer alan düzenlemedir.
5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendinde yer alan düzenlemeye göre “Re'sen veya bölge adliye mahkemesinin ilgili hukuk veya ceza dairesinin ya da Cumhuriyet başsavcısının, Hukuk Muhakemeleri Kanunu veya Ceza Muhakemesi Kanununa göre istinaf yoluna başvurma hakkı bulunanların, benzer olaylarda bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında ya da bu mahkeme ile başka bir bölge adliye mahkemesi hukuk veya ceza dairelerince verilen kesin nitelikteki kararlar arasında uyuşmazlık bulunması hâlinde bu uyuşmazlığın giderilmesini gerekçeli olarak istemeleri üzerine, kendi görüşlerini de ekleyerek Yargıtaydan bu konuda bir karar verilmesini istemek” bölge adliye mahkemesi ceza daireleri başkanlar kurulu ve hukuk daireleri başkanlar kurulunun görevleri arasında sayılmıştır.
5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre ise “(3) numaralı bende göre yapılacak istemler, ceza davalarında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına, hukuk davalarında ise ilgili hukuk dairesine iletilir. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı uyuşmazlık bulunduğuna kanaat getirmesi durumunda ilgili ceza dairesinden bir karar verilmesini talep eder. Uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin olarak dairece bu fıkra uyarınca verilen kararlar kesindir.”
Benzer olaylarda kesin nitelikteki bölge adliye mahkemesi kararları arasında uyuşmazlık bulunması halinde ve uyuşmazlığın giderilmesi için 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinde belirtilenler tarafından yapılacak gerekçeli başvuru sonrasında, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri başkanlar kurulu tarafından, hukuki uyuşmazlığın esasına ilişkin kendi görüşü de eklenmek suretiyle bu konuda bir karar verilmesi için talep Yargıtay’ın ilgili dairesine iletilecektir.
Belirtmek gerekir ki 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendine göre başvuru hakkı bulunanlar tarafından bölge adliye mahkemesi kararları arasındaki uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin bir başvuru yapılması durumunda, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri başkanlar kurulu tarafından bölge adliye mahkemesi kararları arasında “uyuşmazlık bulunması halinde” kendi görüşlerini de ekleyerek talep Yargıtay’ın ilgili dairesine iletilmelidir. Bir başka ifadeyle uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin talebin Yargıtay ilgili dairesine iletilmesinin ön şartı, kesin nitelikteki bölge adliye mahkemesi kararları arasında uyuşmazlık bulunması zorunluluğudur.
Bu anlamda, kesin nitelikteki bölge adliye mahkemesi kararları arasında 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesi kapsamında uyuşmazlık bulunmadığının tespiti halinde, bölge adliye mahkemesi hukuk daireleri başkanlar kurulu tarafından talebin Yargıtay ilgili dairesine iletilmesi zorunluluğu bulunmadığından, talebin reddine karar verilmelidir.
Bu açıklamalar karşısında, inceleme konusu başvuru itibariyle ... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulu kararı ile 5235 sayılı Kanun’un 35 inci maddesi bağlamında bölge adliye mahkemesi kararları arasında uyuşmazlık bulunmadığının tespit edilmesine göre Dairemizce işin esası incelenmeksizin dosyanın iadesine karar vermek gerekmiştir.
VI. SONUÇ
... Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Daireleri Başkanlar Kurulunca Bölge Adliye Mahkemesi kararları arasında uyuşmazlık bulunmadığı tespit edildiğinden, işin esası incelenmeksizin dosyanın İADESİNE, 18.05.2021 günü oybirliği ile karar verildi.